علیرضا همایونفر
عربستان در وضعیت سختی به سر می برد و جنگ قدرت میان خاندان آل سعود هر روز بیشتر می شود.این در حالیاست که اعتراضها نیز در عربستان آغاز شده است و به شهرهای مکه و ریاض رسیده است .اعتراضات مردمی همان گونه که پیشبینی می شد به منطقه القطیف محدود نمانده و به مکه و ریاض نیز کشیده شده است. همین مسئله سبب شده است تا سران عربستان سعودی بیش از پیش نسبت به موقعیت خود احساس خطر کنند .رژیم سعودی که خود را در آستانه فروپاشی و سقوط میبیند، اینبار دست به دامان انگلیسیها شده تا آنها با ارائه طرح تجدید نظر در ساختار حکومتی سعودی مانع سرنگونی آل سعود شوند.در این خصوص مقامات انگلیسی نیز طرحی را به سران آل سعود ارائه داده اند.
در بخش اول این طرح به تجدید نظر در ساختار حکومتی عربستان سعودی پرداخته شده است. در حالیکه بخش دوم به "قداست جغرافیایی" سرزمین عربستان سعودی پرداخته که آل سعود با سوء استفاده از آن به حکومت خود صبغه مذهبی و مقدس دادهاند و سرانجام بخش سوم به "حتمی بودن پای گذاشتن تحولات منطقه به عربستان سعودی" به عنوان آخرین پایگاه تغییر و تحولات در جهان عرب اشاره میکند تا به این ترتیب ضربه نهایی را به متحدان آمریکا در جهان اسلام وارد کند که عربستان سعودی سنگ بنای این متحدان را تشکیل میدهد.
اما درباره اینکه چرا انگلیسیها و نه آمریکاییها این طرح را برای سعودیها ریختهاند، منابع آگاه فرانسوی و انگلیسی تاکید میکنند که آمریکاییها به این جهت که انگلیسیها را در تجزیه و تحلیل شرایط حاکم بر منطقه خلیج فارس و ساختار قبیلهای و عشیرهای و مذهبی آن مجربتر از خود میدانند به همین منظور تدوین این طرح را به آنها محول کردهاند.واقعیت امر این است که مقامات انگلیسی به خوبی می دانند که بیداری اسلامی بزودی عربستان سعودی را نیز فرا خواهد گرفت و در راستای پیشگیری از این مسئله پیشنهاداتی را به سران عربستان سعودی ارائه داده اند :
ـ تغییر نظام حاکم سعودی از سلطنت مطلقه به مشروطه سلطنتی(پادشاهی مشروطه)، با در نظر گرفتن اختیارات ویژه و مهم برای پادشاه و ولیعهد.
ـ ابقای پادشاهی و ولایتعهدی از خاندان آلسعود و فرزندان عبد العزیز.
شورای وزیران افرادی از خاندان حاکم را دربرنگیرد، بلکه این شورا آمیزهای از عشایر و قبایل موجود در عربستان باشد و به پراکندگی قبایل نیز توجه شود.
ـ انتصاب حکام مناطق از خود مناطق و براساس ساختار و ترکیب عشیرهای و قبیلهای منطقه صورت گیرد.
ـ تنها دو شهر "مکه مکرمه" و "مدینه منوره" مناطق مقدس در عربستان به شمار آورده شود و دیگر مناطق عربستان از این امر مستثنی باشند.
ـ دستگاه مذهبی وهابی در عربستان تنها نقش مرجعیت مذهبی و با اختیارات صرفا مذهبی را داشته باشد و مناطق مقدس عربستان تابع این موسسه یا دستگاه نباشند.
ـ دستگاه یا نهاد مذهبی وهابی هیچگونه نظارتی بر دستگاه امنیت داخلی و ارتش و گارد ملی نداشته و اجازه دخالت در امور این سه دستگاه را نداشته باشد.
ـ انحلال دستگاه امر به معروف و نهی از منکر.
ـ انحلال دستگاه ارائه خدمات به شهروندان.
ـ تاسیس نیروی پلیس مذهبی ویژه مناطق مقدس که مکه مکرمه و مدینه منوره را دربرمیگیرد.
ـ توجه به قبایل و عشایر در ساختار و ترکیب حکومتی جدید با تقسیم مناصب و پستها میان آنها متناسب با پراکندگی جمعیتی و مناطق حضور آنها.
ـ تغییر نام کشور عربستان سعودی.
درباره مورد اخیر منابع اروپایی تاکید میکنند که از جمله خطاهای استراتژیک و بزرگ "عبدالعزیز بن سعود"، بنیانگذار عربستان سعودی نهادن نام خاندان خود بر این کشور بوده است و این موجب شده تا به شکل ناخودآگاه قبایل مناطق مختلف این کشور نگاهی خصمانه به آل سعود پیدا کنند.
این در حالیاست که اردن نیز به عنوان دیگر متحد منطقه ای آمریکا و انگلیس به هیچ عنوان وضعیت خوبی ندارد .وابستگی مهره های آمریکا در منطقه به یکدیگر کاملامشهود است.امیر عبدالله پادشاه عربستان سعودی و عبدالله دوم پادشاه اردن هر دو از اصلی ترین مهره ها و مجریان سیاستهای ایالات متحده در خاورمیانه محسوب می شوند.ژیم اشغالگر قدس به شدت از سقوط حکومت اردن احساس خطر می کند.پادشاه اردن به عنوان مهره ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی و یکی از اصلی ترین طرفداران سیاستهای غرب در خاورمیانه در وضعیت سختی قرار گرفته و بسیاری از شهروندان اردنی دیگر حضور وی در امان را بر نمی تابند.
مقامات سابق موساد با هشدار به تلآویو درباره ناآرامی در اردن، تاکیدکرده اند اردن برگ برنده راهبردی اسرائیل است و هر تغییری در اردن تاوانی به مراتب بیش از انقلاب در مصر برای اسرائیل دارد.بنابر این رژیم صهیونیستی به شدت سعی در حفظ رژیم دیکتاتوری اردن دارد. منابع سیاسی اردن فاش کردند که ملک عبدالله دوم، پادشاه این کشور از ملک عبدالله بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان درخواست کرده تا سه میلیارد دلار کمک مالی در اختیار اردن قرار دهد.بنا به گفته این منابع، درخواست مذکور برای مقابله با بحران اقتصادی اردن صورت گرفته که دولت تلاش های زیادی برای رویارویی با آن انجام داده است.این منابع همچنین اعلام کردند که به جز انگیزه های اقتصادی دلایل سیاسی نیز پشت این درخواست اردن قرار دارد اما اشاره ای به جزئیات این دلایل نکردند.درخواست پادشاه اردن از پادشاه عربستان در دیدار چند هفته گذشته ملک عبدالله دوم از عربستان مطرح شده و هنوز عربستان به این درخواست پاسخی نداده است.
در همین حال روزنامه الریاض عربستان نیز نوشت که ملک عبدالله دوم در تماسی تلفنی با همتای عربستانی خود مسائل دو جانبه و تحولات منطقه را مورد بحث و بررسی قرار داد.این روزنامه جزئیاتی از تماس تلفنی رهبران اردن و عربستان را فاش نکرد اما به احتمال زیاد مسائل اقتصادی اردن بخشی از مسئله مورد مناقشه میان دو طرف بوده است. دولت اردن نیز اعلام کرده بود که برای کاهش هزینه های دولت سیاست های ریاضتی را در پیش گرفته و در همین راستا حقوق اعضای دولت از جمله نخست وزیر را 20 درصد کاهش داد.