سوریه بحران را پشت‌سر گذاشته است

* لطفاً به عنوان اولین سؤال بفرمایید که آخرین تحولات سوریه را چگونه ارزیابی می کنید و به نظر شما حوادث سوریه به کدام سمت پیش خواهد رفت؟
** نخست باید بگویم که پس از ایراد مواضع بشاراسد رئیس جمهور سوریه و گردهمایی های فراگیر ملت سوریه در تمامی شهرهای این کشور در تایید روند اصلاحات اعلام شده و حمایت از نظام کشورشان، معتقد هستم که قدرت های خارجی و حتی گروه های معاند داخلی در مواضع خود تجدیدنظر کردند. به عبارت دیگر آنها مجبور شدند تا در مواضع خود تجدیدنظر کنند. زیرا مشخص شد که بعد از چندین ماه از آغاز این بحران و به رغم مانورهای تبلیغاتی رسانه ها و درگیری های مسلحانه و خشونت بار و تظاهرات ساختگی در چندین شهر کشور، نتوانستند ملت سوریه را به مسیر مورد نظرشان بکشانند و به اصطلاح سوار موج شوند.
از سوی دیگر ما شاهد تحولاتی در عرصه داخلی و خارجی هستیم. در عرصه داخلی گروه های معارض داخلی موضع نهایی خود را در قبال تحولات جاری سوریه اتخاذ کردند و مقرر کردند که مخالفت سیاسی هوشیارانه ای را آغاز کنند که با هر گونه دخالت بیگانگان مخالفت می کند و همچنین خط سیاسی مشخصی را برای خود برگزینند. این اقدام در راستا و همگام با ابتکار نظام حاکم در برگزاری گفت وگوی ملی و برخلاف اهداف دشمنان ملت سوریه صورت گرفت.
* جنابعالی به روابط سوریه و ترکیه که اخیراً دستخوش تنش شده است اشاره داشتید. سؤال اینجاست که آیا ترکیه احتمال دارد به غرب اجازه دخالت نظامی در سوریه را بدهد؟ مانند آنچه در لیبی شاهد بودیم؟
** موضوع دخالت بیگانگان در سوریه اصلا مطرح نیست البته این موضوع سابقا مطرح بوده که غرب به صورت تدریجی دخالت نظامی را آغاز کند اما فقط در حد تبلیغات رسانه ای باقی ماند و به نظر من چند عامل اساسی از بروز این رویداد جلوگیری کرد: اول این که سوریه تنها نیست بلکه جمهوری اسلامی ایران با تمام قوا در کنار سوریه ایستاده است و عراق نیز هرگز راضی به مداخله نظامی بیگانگان در سوریه نخواهد شد و پیام های روشنی به آنکارا ارسال شده است. مبنی بر اینکه سوریه زیر بار دخالت نظامی نمی رود.
موضوع دیگر شجاعت ارتش سوریه که هرگونه توطئه خارجی را خنثی می کند به گونه ای که تانک های دمشق تا مرزهای ترکیه پیش رفت و گروه های مسلح را تحت تعقیب قرار دادند و این امر بیانگر قدرت نظام سوریه است که دارای ارتشی یکپارچه است و به کسی اجازه نمی دهد آنچه که در لیبی اتفاق افتاد را در سوریه تکرار کند. از سوی دیگر شهروندان سوریه با راهپیمایی میلیونی خود به قدرت های خارجی اعلام کردند که ملت سوریه با حکومت همراه است و خواهان اصلاحات است نه سقوط حکومت. و در هیچ حالتی اجازه دخالت را به بیگانگان نخواهد داد.
* به نظر شما دولت سوریه تا چه میزان از بحرانی که گفته می شود هدف آن سرنگونی نظام بود عبور کرده است؟
** چنین موضوعی دیگر مطرح نیست، زیرا بحث سرنگونی نظام سوریه مربوط به گذشته بوده و در موضوعات روز هیچ محلی از اعراب ندارد. بدین معنی است که سوریه کاملا از این مرحله عبور کرده و تنها چیزی که در حال حاضر در محافل سیاسی مطرح است بحث بازسازی و ساماندهی گروه های داخلی است تا از همه پیامدهای تحولات اخیر با امنیت و حداقل زیان های اقتصادی و اجتماعی و روانی عبور کرده و در راستای ساختن سوریه ای جدید به ریاست جمهوری بشاراسد گام برداشته شود.
* همان‌طور که می‌دانید کشورهای غربی بازی سیاسی را به اعمال تحریم های اقتصادی تغییر دادند. نخست اینکه پیامدهای این تحریم ها بر دمشق چگونه خواهد بودو جمهوری اسلامی ایران چگونه می تواند با ایفای نقش خود به عنوان هم پیمان سوریه از شدت این تحریم ها بکاهد؟
** نخست باید بگویم سوریه مانند ایران به این تحریم های بین المللی عادت کرده و هیچ گاه چشم به راه مساعدت های خارجی نبوده است و حتی می توان گفت سوریه وام های کلانی از خارج دریافت نکرده است بنابراین هرگونه اعمال تحریم تاثیر چندانی بر دمشق نخواهد گذاشت. این تحریم ها در راستای فشارهای روانی بوده که تنها در بخش های توریسم در سوریه تاثیر منفی گذاشته است زیرا متأسفانه توریست های خارجی به علت ناآرامی های اخیر سوریه را ترک کرده اند و این امر موجب کاهش رونق هتل ها و رستوران ها شده است. و حمل و نقل داخلی نیز کمتر شده اما این تغییرات داخلی هستند و ربطی به تحریم های خارجی ندارند.
و اما درخصوص اینکه ایران چگونه می تواند به سوریه کمک کند، اخیرا شاهد امضای معاهدات تجارت آزاد بین دو کشور بودیم. همچنین ایران از مدت ها قبل پروژه های اقتصادی بزرگی در سوریه داشته و می تواند با تقویت همکاری های اقتصادی و سرمایه گذاری ضمن کمک به کشور سوریه، با بهتر شدن اوضاع سودهای کلانی به دست آورد. این موضوع همچنین به نفع سوریه نیز هست. بدین معنی که به جای اینکه سوریه به سوی کشورهای غربی روی بیاورد می تواند با سرمایه گذاری مشترک با جمهوری اسلامی ایران در راستای تقویت فعالیت های اقتصادی گام برداشته و تکنولوژی مدرن را به کشور خود منتقل کند.
* جنابعالی به عنوان یک ناظر سیاسی مسائل ایران و سوریه چه توصیه هایی در این زمینه دارید؟
** مایل هستم در اینجا تاکید کنم که ایران و سوریه باید در اجرای معاهدات اقتصادی پیشین خود سرعت عمل به خرج دهند و با مشارکت دادن کشور عراق به قدرت اقتصادی منطقه تبدیل شود زیرا کشور عراق نقطه وصل و ارتباط بین ایران و سوریه است و درخصوص زمینه های حمل و نقل ریلی و لوله های گاز و تجارت مشترک نقش مهمی را بازی می کند که با هماهنگی این سه کشور سودهای کلانی نصیب هر سه طرف خواهد شد.
* ارزیابی استراتژیک شما از آینده سوریه چیست؟
** سوریه با پشت سر گذاشتن بحران اخیر قوی تر ازگذشته خواهد بود و آینده این منطقه متعلق به ایران و سوریه خواهد بود که در مقابل فشارهای آمریکا مقاومت کرده و با خروج نیروهای اشغالگر منطقه به سمت همکاری های مشترک در زمینه های اقتصادی و امنیتی پیش خواهد رفت.
* چنانچه بخواهیم گریزی به گذشته بزنیم، به نظر شما بازیگران بحران اخیر سوریه کدام کشورها بودند. به عبارت دیگر کدام قدرت ها در دسیسه چینی علیه دمشق هم دست شده اند؟
** برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس مانند قطر که نقش کلیدی در این جریان داشت و با بسیج کردن رسانه های خود به فرافکنی و سیاه نمایی علیه نظام پرداخت و همچنین کشورهای اروپایی و اردن در بحران سوریه دخیل بودند. البته درخصوص اردن باید بگویم دخالت های امان به فعالیت های اطلاعاتی محدود بود که پس از مدتی متوقف شد. نقش ترکیه را نمی توان در این زمینه نادیده گرفت. درحقیقت آنکارا به دنبال بروز تغییراتی در سوریه در راستای مصالح و منافع برخی قدرت های خارجی است. آمریکا را می توان طراح حوادث سوریه نامید زیرا خواستار سرنگونی نظام سوریه و ایجاد خاورمیانه جدید است تا بتواند جای پایی را با عنوان پلیس خاورمیانه در منطقه باز کند و بدین ترتیب هزینه ها و زیان های نظامی و اقتصادی کاخ سفید را جبران کند.
* جنابعالی هیچ اشاره‌ای به عربستان و لبنان در تحولات سوریه نکردید. آیا واقعا ریاض و بیروت نقشی در حوادث سوریه نداشتند؟
** چرا. این کشورها نیز در حوادث سوریه دست داشتند. درخصوص لبنان باید بگویم که تنها گروه 14 مارس در توطئه علیه سوریه دست داشت. این گروه کوچک لبنانی بازیچه سیاست های برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و آمریکا بود. به عبارت دیگر این گروه لبنانی ابزار این قدرت های خارجی بوده و خود نقشه ای نداشت. اما نقش عربستان در قبال تحولات سوریه متناقض بوده و از یک طرف نگران کشیده شدن این تحولات به داخل ریاض بوده و از طرف دیگر و در همان حال برخی گروه های تندرو سعودی از مخالفان سوریه حمایت کرده و خواستار اعمال تغییراتی در منطقه بوده است.
* تاکنون به کشورهایی که در تحولات سوریه نقش منفی داشتند پرداختیم آیا می توانید به نقش کشورهای دوست سوریه در تحولات اخیر اشاره ای کنید؟
** از جمله این کشورها می توان به جمهوری اسلامی ایران و بخش بزرگی از لبنان (حزب الله و گروه های مقاومت) و روسیه و چین اشاره کرد که تاثیر هر کدام از آنها مهم است ولی نقش اصلی را در این زمینه خود ملت سوریه انجام داد و با حمایت و همدلی توانست در مقابل توطئه های بیگانگان سینه سپر کند.
* در پایان اگر نکته ای باقی مانده بفرمایید؟
** روی از سرگیری و تحکیم روابط اقتصادی و امنیتی و سیاسی بین کشورهای منطقه تاکید می کنم تا به این وسیله گامی در راستای تاسیس یک سازمان منطقه ای اقتصادی برداشته شود. زیرا با خروج نیروهای آمریکا از منطقه شایسته است که کشورهای منطقه با همکاری یکدیگر جای خالی آنها را پرکنند.