* مترجم: حسین رزمنده
براساس یک گزارش دولت آمریکا بین صد تا سیصد هزار بشکه از تولید نفت عراق در هر روز طی چهار سال گذشته ناپدید شده که احتمالاً از کانالهای فساد و قاچاق این امر صورت گرفته است.
طبق این گزارش اگر میانگین 50 دلار برای هر بشکه نفت در نظر گرفته شود روزانه 5 تا 10 میلیون دلار نفت عراق ناپدید شده است. این گزارش توسط اداره حسابرسی دولت آمریکا با کمک تحلیلگران انرژی دولت این کشور تهیه شده است. گزارش مذکور در سرنوشت قسمت ناپدید شده نفت استخراجی عراق که روزانه به دو میلیون بشکه بالغ میشود اظهارنظر قطعی و نتیجهگیری نمیکند اما یافتههای آن حدس و گمانهای قدیمی در مورد دخالت مقامهای رسمی و پیمانکاران آمریکایی در فرآیند استخراج نفت عراق را تقویت میکند. از طرف دیگر عدهای معتقدند گزارش مذکور این احتمال را تقویت میکند که دولت عراق از قدیم به طور مستمر در مورد میزان تولید نفت خود اغراق کرده است. یک مقام دولتی فعال در زمینههای نفتی در پاسخ به انتقادهایی که این گزارش متوجه دولت ایالات متحده کرده است، میگوید: توضیحات متفاوتی میتوان برای این پدیده ارایه کرد. از جمله اینکه این مقدار نفت به دلیل فرسودگی لولههای نفتی از شبکه انتقال نشت پیدا کرده است یا اینکه گزارشهای سازمان متولی استخراج نفت درباره مقدار نفت استخراجی دقیق نبوده است.
در این میان دفتر حسابرسی دولت آمریکا، هیچگونه ارزیابی درستی از آن چه در خصوص نفت سرقتشده رخ داده، ارایه نکرده است. لذا این که این نفتها بر اثر فساد مالی مأموران آمریکایی و یا قاچاق و یا حسابرسی مخدوش به سرقت رفته باشد هیچ تردیدی نباید کرد.
از سوی دیگر، تجار نفتی عراق میگویند تا وقتی صدام بر عراق حکومت میکرد طی 12 سال تحریمهای سازمان ملل، به طور قاچاق از طریق دلالان و واسطههای بینالمللی مازاد تولید نفت را به فروش میرسانید و تحریمهای نفت در برابر غذای سازمان را عملاً با کمک شخصیتهای برجسته جهانی چون کوفی عنان و پسرش، وزیر خارجه هند، وزیر کشور سابق فرانسه و دیگر چهرهها از آفریقای جنوبی، نفت عراق را غارت کرده و میلیاردها دلار را به حساب خود و خانوادهاش در بانکهای خارجی واریز کرد.
اما پس از سقوط صدام و اشغال عراق توسط آمریکا، نفت عراق و درآمدهای آن توسط آمریکاییها غارت میشود به طوری که پس از سرقت مبلغ یک میلیارد و سیصد میلیون دلار پول نفت عراق توسط حاکم آمریکایی به نام «پل برمر» غارت شد. اکنون دلالان آمریکایی 10 تا 12 دلار برای هر بشکه را به قاچاقچیان میدهند و آنها به مقصد دوبی حرکت میکنند، جایی که بشکهای 30 دلار سایر واسطههای آمریکایی نیز آنها را در بازار بینالمللی به فروش میرسانند. به ویژه آمریکاییها به دلیل برخورداری از تمام مدارک و اوراق معاملات نفتی، این نفتهای سرقتی را با برچسبهای واقعی و همراه با سایر نفتهای معاملاتی عراقی از طریق دوبی وارد بازار جهانی میکنند.
آمریکاییها در عین حال 4 درصد از درآمدهای نفتی سرقتی خود را به گروههای شورشی و بعثیهای صدامی میدهند تا آنها را در ادامه سرقتها و نیز حتی درگیری علیه شیعیان بیشتر تطمیع و تحریک نمایند. البته باید تصریح شود که درآمدهای نفتی تنها به شورشیان و آمریکاییها ختم نمیشود و حتی شرکت نفتی تنها به شورشیان و آمریکاییها ختم نمیشود و حتی شرکت نفتی نروژی نیز استخراج نفت در کردستان عراق را آغاز کرده است. اگرچه هیچ اهمیتی ندارد که این کار بدون چارچوب قانونی صورت میگیرد زیرا کردها میدانند که بدون نفت به گرسنگی میافتند.
آمریکاییها با بستن چشمهای خود فقط قصد دارند تا با حمایت از آنها، علیه شیعیان نیز استفاده نمایند. پس از سقوط صدام، معاون وزیر دفاع آمریکا، «پل ولفوویتز» در آن زمان گفته بود که درآمد نفتی عراق باید صرف اشغال عراق و بازسازی آن شود اما اشتباه بزرگ وی و تمام آمریکاییها این است که از نفت عراق به سوی پنجمین سال خود پیش میرود، نبردهای خونین به این سؤال در پس این اشغالگری پاسخ داده که نفت، عامل اصلی این لشگرکشیهاست.
هفته گذشته مؤسسه مشورتی انرژی کلرادو HIS با استناد به برخی از مهندسین نفتی آمریکایی و سیاستمداران عراقی که گفته بودند ذخایر نفتی عراق حدوداً 215 میلیارد بشکه میباشد اعلام کرد که دو برابر این میزان برای سالهای سال در عراق موجود است تا جایی که عراق را بعد از عربستان به دومین تولیدکننده نفت تبدیل میکند.
در این راستا مهندسین شرکت IHB توانستهاند تا 438 حوزه نفتی را با تکنولوژی جدید در عراق کشف و تخمین بزنند که این حوزه غیر از حوزههای ذخایر قدیمی میباشد.
اما آنچه برای آمریکاییها و حتی سیاستمداران عراقی بیشتر نگرانکننده میباشد این موضوع است که این حوزههای نفتی در کجا و کدام منطقه از اقلیتها و قومیتها کشف و فوران کند، نه آن که اندازه و حجم آن چقدر است.
«کالین لوتیان» تحلیلگر ارشد مؤسسه انرژی خاورمیانه به نام «وود مکنزی» در این خصوص میگوید: کشف نفت در حوزههای عراق، خارج از امکانات قلمرو سیاستمداران است. این روزها تولید نفت عراق به 2 میلیون بشکه در روز رسیده است که در واقع کمتر از 3 میلیون بشکه قبل از اشغال میباشد. در عین حال کار در حوزههای استخراج نفت به دلیل مشکلات امنیتی بسیار خطرناک است. بویژه در استان الانبار که جنگ سختی را شورشیان علیه آمریکاییها و نیروهای عراقی در پیش گرفتهاند تا جایی که دههها جنگ و تحریم بسیاری از چاهها و حوزههای نفتی را مستهلک و تخریب کرده است، تا جایی که مقامهای رسمی و نفتی عراق میگویند، تا حدود 20 میلیارد دلار هزینه برای بازسازی صنایع نفتی نیاز است تا بتوان تولید روزانه را به 4 میلیارد دلار رساند.