اصولگرایان اخراجی‌ای که اکثریت شدند

سروش فرهادیان اشاره: حکایت مجلس نهم حکایت اصولگرایی است؛ حکایت یک «معادله بی مجهول» با جواب «معلوم» است؛ عجیب است اما هست. اصولگرایان هم در اکثریت مطلق هستند، هم اکثریت نیستند. هم در اقلیت هستند، هم اقلیت نیستند. شاید تقصیر آنان هم نباشد. «انشقاق» راه بی بازگشت بی رقیبی است. هرچه حجم در اکثریت بودن بیشتر باشد دایره انشقاقش بزرگ تر است و لابد عمقش بیشتر. حالامجلس نهم اصولگرایان تشکیل شده است. دست کم سه فراکسیون اصلی هم در مجلس وجود دارد. همه هم اصولگرا هستند. اصلاح طلبان هم که به روایت اصولگرایان 9 نفر هستند و کارشان از بازی گروهی و فراکسیون سازی گذشته است؛ پس می توان گفت اصولگرایان سه پاره شدند؛ فراکسیون «رهروان ولایت»، فراکسیون «جمعیت رهپویان انقلاب اسلامی» و فراکسیون «جبهه پایداری» که این دوتای آخر با هم فراکسیون «اصولگرایان» مجلس نهم را تشکیل دادند. در میان 288 نماینده هم با حدود صد عضو در اقلیت هستند. داستان ترکیب اصولگرایان مجلس از آن داستان های ماندگار است. تقسیم اصولگرایان مجلس نتیجه تلاش برخی از اصولگرایان پیش از انتخابات برای جلوگیری از تمدید ریاست علی لاریجانی بر مجلس است؛ تلاشی که از «باغ گیلاس» شهریار شروع شد، در «مجلس قدیم» شکل گرفت و در «بهارستان» به ثمر نشست. باغ گیلاس و دو نشست علنی در مجلس قدیم نتیجه تلاش های زودهنگام و پیوند نابهنگام برخی از اصولگرایان نزدیک به دولت و برخی از اصولگرایان منتقد دولت در مورد هیات رییسه مجلس نهم بود؛ نشست هایی که چند نشست غیرعلنی و محفل هایی برای هماهنگی پشت آن بود. یاران «علی لاریجانی» که در روزهای منتهی به برگزاری انتخابات مجلس نهم در اسفند 1390 دیدند حریفان اصولگرایشان دست به کار شده و چیدمان فهرست مورد حمایت جبهه متحد اصولگرایان یا همان 8+7 را تغییر می دهند، آدم حذف و دایره اصولگرایی را باز و بسته می کنند تا هرکه را می خواهند به صندلی بهارستان برسانند و هر که را که نمی خواهند، نه، سکوت کردند؛ یعنی چاره ای نداشتند دیگر. در 8+7 در اقلیت بودند. ضعف نداشتن گروهی که نقش حزب را برای لاریجانی بازی کند کار دست شان داده بود. برای جبران این ضعف هم دیر شده بود. پس همان طور که یکی از نمایندگان طرفدار لاریجانی در مجلس در همان روزها در راهروهای پارلمان در حالی که تلاش طرفداران ریاست حداد عادل را می دید در جمع خبرنگاران پارلمانی زمزمه می کرد که «مرغ زیرک چون به دام افتد تحمل بایدش» این تحمل زیرکانه استراتژی تیم لاریجانی شد. منتظر ماندند و حوصله کردند تا ببینند که چه کسی وارد مجلس می شود و چه کسی نه. بعد از انتخاباتی که بیشتر به خانه تکانی اصولگرایان می ماند و تغییر 196 نماینده مجلس تمام توان شان را بر تبعیدی های فهرست 8+7 متمرکز کردند و نماینده اولی ها را هدف قرار دادند. خوب هم هدف ها را زدند. لاریجانی هم رییس بود و صندلی ریاست بر یکی از سه قوه کشش خودش را داشت. سایه اش آنقدر بزرگ بود که خیلی ها را میل و رغبت، به زیر چتر او رفتن باشد. تیم لاریجانی هم تا همین روزهای آخر مجلس هشتم، رییس مجلس هشتم را از زدوخورد بر سر اینکه چه کسی رییس شود و چه کسی نه، دور نگه داشت. هرچه در رقابت «علی» و «غلامعلی» خود غلامعلی حدادعادل مجبور به حضور بود یاران علی لاریجانی او را از این صحنه دور نگه داشتند. ابتدا تاکتیک شان همراهی غیرعلنی لاریجانی بود با تشکیل یک فراکسیون مستقل و در روزهای پایانی حمایت علنی؛ تا لاریجانی هم در روزهای ابتدایی ضربه ای نخورده باشد و هم در روزهای پایانی نماینده ای به سمت اردوگاه رقیب پر نزند که هیچ، خیلی ها هم که در دوراهی بودند را ترغیب کند به حضور در اردوگاه خودش. تاکتیک موفقی هم بود. میل 196 نماینده تازه وارد که تنها 30نفرشان قبلاسابقه یک دوره نمایندگی داشته اند به حضور در اردوگاهی که بیشتر به برنده می ماند روز به روز تعداد یاران لاریجانی را بیشتر کرد. استراتژی تیم لاریجانی هم «هر نماینده، یک رای» بود و برای آنان فرقی نمی کرد که چه کسی از کجا نماینده شده است. در مقابل، جمع شدن برخی منتقدان و حامیان دولت گرد غلامعلی حدادعادل، هم تلاش زودهنگامی بود و هم پایه اش چندان مستحکم نبود. اتحاد اینان حول یک «نه» بود؛ نه به ریاست لاریجانی بر مجلس نهم. رییس نشدن لاریجانی آنقدر برای اینان مهم بود که تصمیم گرفتند مدتی قید داستان های احمدی نژاد منهای مشایی، انتقاد از دولت و احمدی نژاد پیش از انتخابات ریاست جمهوری دهم را متوقف کنند در واقع اتحاد آنان هم حول محور لاریجانی بود؛ البته گریز از محور او. این بخش از اصولگرایان می گفتند که لاریجانی هم خیلی با تبختر مجلس را اداره کرده و هم خیلی با دولت کلنجار رفته؛ تیم لاریجانی اما کار خودش را کرد. در روزهای آغازین سال 91 تیم حدادعادل راه «شلمچه» را در پیش گرفت. نشست شلمچه به نام دیدار از مناطق جنگی بود و به کام تلاش برای به ریاست رساندن غلامعلی حدادعادل. یاران لاریجانی هم به کنایه می پرسیدند که «الان چه وقت سفر به مناطق جنگی است؟» در مقابل، نشست نخست یاران لاریجانی نه در یک سالن همایش معروف، نه در یک منطقه جنگی و نه در یک مکان مقدس که در یک باغ مصفا در شهریار برگزار شد؛ در «باغ گیلاس». نمایندگان نزدیک به لاریجانی 23 روز از سال 91 گذشته این نشست را تشکیل دادند تا در پنل نخست در مقابل چشم مردم از صنعت بگویند و در بخش دوم در تالار «مروارید» باغ گیلاس از چگونگی تاثیر گذاری بر انتخابات هیات رییسه مجلس نهم. نشست بعدی تیم لاریجانی در «مجلس قدیم» بود؛ جایی بیخ گوش بهارستان. مانور آبرومندانه ای برگزار شد و تیم لاریجانی توانست 153 نماینده را 17 اردیبهشت 1391 و دو روز پس از برگزاری دور دوم انتخابات مجلس نهم دور خودش جمع کند. «کاظم جلالی» در جایگاه هیات رییسه مجلس قدیم نشست؛ جایی که در دوره های نخست نمایندگی اش در یکی از صندلی های قرمزرنگش می نشست. بعد هم یک کنفرانس مطبوعاتی تشکیل شد و فراکسیون طرفداران لاریجانی در مجلس نهم رسما اعلام موجودیت کرد؛ فراکسیون «رهروان ولایت». یک هفته بعد هم تیم حدادعادل نشستی در سالن اجتماعات سازمان تبلیغات اسلامی برگزار کرد؛ کوچک تر و جمع جورتر. خودشان می گفتند 70، 80 نفری آنجا بودند. ششم خرداد و درست روز پیش از افتتاح مجلس نهم اصولگرایان دو نشست برگزار کردند. طرفداران لاریجانی و حداد عادل در یک روز و یک ساعت در دو مکان مختلف نمایش قدرت دادند. نشست دوم تیم لاریجانی در مجلس قدیم بود و تیم حدادعادل در «تالار مشروطه» بهارستان. 173 نفر به مجلس قدیم رفتند و کمتر از صد نفر به تالار مشروطه. بعد هم فراکسیون رهروان ولایت پس از چند نطق چند عضوش در حمایت از لاریجانی برای تک تک جایگاه های هیات رییسه مجلس رای گیری کرد؛ از رییس بگیرید تا نایب رییسان و منشی ها و کارپردازان. برای ریاست، تنها لاریجانی نامزد بود و بس؛ مگر می شد کس دیگری حتی برای رعایت ظاهر نامزد جایگاه رییس مجلس شود، آن هم در کشاکش نبرد. پس لاریجانی رییس شد و «محمدرضا باهنر» و «غلامرضا مصباحی مقدم» نایب رییس. و الی آخر. اما در تالار مشروطه کسی با کاغذ برای تمام پست ها رای گیری نکرد بلکه برای ریاست حداد عادل به صلواتی اکتفا شد. مجلس نهم تشکیل شد و وقت آن بود که مشخص شود کدام تیم پیروز است. به هر حال تیم لاریجانی تمام کرسی های هیات رییسه را از دم صاحب شد. تنها یک گزینه اش، یعنی مصباحی مقدم برای نایب رییسی رای نیاورد و «محمدحسن ابوترابی فر» که مورد وثوق بسیاری از اعضای رهروان ولایت بود رای آورد؛ ماجرایی که به کمیسیون های تخصصی هم کشید و ریاست بیشتر کمیسیون ها به رهروان ولایت رسید. تیم حدادعادل اما هنوز فراکسیون نداشت. بعد هم تیم حداد بر طبل وحدت کوبید. اول آرام و بعد محکم و محکم تر. اما دیر شده بود. ناچار آنان اعلام کردند که نام شان فراکسیون اصولگرایان است. جبهه پایداری و جمعیت رهپویان هم از سر اجبار وحدت شان را حفظ کردند؛ کم عدد بودن ناچارشان می کرد بر این وحدت. داستان یک دست در اختیار بودن مجلس اصولگرایان و در وحدت نبودن شان، داستان جالبی است. داستان «انشقاق» در اوج «اقتدار» است. هم کمتر از 10 نفر در مجلس نهم اصلاح طلب هستند و هم اصولگرایان در اکثریت نیستند. اعضای هر سه فراکسیون پایداری، رهروان ولایت و رهپویان انقلاب اسلامی اصولگرا هستند اما اصولگرایان در اکثریت نیستند که نیستند. شاید بتوان گفت رخ نمایی این انشقاق که از جایگاه هیات رییسه مجلس شروع شد در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم بیشتر به چشم می آید. این را می شود دست کم از ساز و برگ فراکسیون رهروان ولایت دید. ساز و برگی که شاید فعلا«کوه یخ»ی باشد که فعلا سر آن از آب بیرون زده است. «رمضان شجاعی کیاسری» سخنگوی فراکسیون رهروان ولایت است؛ از بنیانگذاران این فراکسیون و از یاران مورد وثوق علی لاریجانی. خیلی ها تشکیل فراکسیون رهروان ولایت را محصول او، «کاظم جلالی» و «جواد جهانگیرزاده» می‌دانند. سه نفری که وجه اشتراک‌شان طرفداری تمام عیار از علی لاریجانی است. کیاسری هفتمین میهمان «اتاق 01 » روزنامه شرق است. او داستان تشکیل منسجم ترین فراکسیون مجلس را به «اتاق 01» می‌گوید؛ داستانی که سر دراز دارد.

پایگاه بصیرت

* فکر می کردید در مجلس نهم فراکسیون فراگیر اصولگرایان نداشته باشید؟
** فراکسیون اصولگرایان که داریم، منتها شکلش با مجلس هشتم فرق می کند. مجلس نهم اقتضایی که مجلس هشتم داشت را ندارد به همین علت در مجلس هشتم همه اصولگرایان زیر یک چتر رفتند و در این مجلس نه.
* کدام اقتضا؟
** در زمان برگزاری انتخابات مجلس هشتم همه اصولگرایان در قالب فهرست جبهه متحد اصولگرایان به مردم معرفی شدند اما در دوره نهم هرکس اسم خودش را داشت؛ جبهه متحد فهرست خودش را داشت، جبهه پایداری هم فهرست خودش را. اما جالب اینجا بود که خیلی از نامزدهای اصولگرایان به خاطر اعمال سلیقه برخی ها در هیچ کدام از دو فهرست قرار داده نشدند.
* حدود چند نفر از نمایندگان اصولگرای مجلس نهم در هیچ فهرستی قرار نگرفتند؟
** بالای صد نفر نماینده در هیچ کدام از این دو فهرست نبودند.
* یعنی اصولگرا هستند اما نه در فهرست جبهه متحد اصولگرایان جایی داشتند و نه در فهرست جبهه پایداری؟
** بله! مثل خودم و خیلی های دیگر. طبیعتا وقتی این صد نفر رای آوردند حالاخودشان را زیر چتر این اسم ها نمی برند. به خاطر اینکه یا آن اصولگرایان، این اصولگرایان را قبول ندارند یا این اصولگرایان آن اصولگرایان را. پس ما چاره کار را در این دیدیم که یک فراکسیون جدید شکل بدهیم.
* شما یعنی چه کسانی دقیقا؟
** من و برخی دیگر از این صدنفری که گفتم. سازوکارش را پنج، شش نفری فراهم کردیم. وقتی حدود 40، 45 نفر شدیم نام فراکسیون اصولگرایان رهروان ولایت را برگزیدم.
* پس اگر اصولگرایان زیر یک چتر واحد نیستند علتش انجام یک طرح مهندسی شده از جانب شما نیست؟
** بله! طبیعی است رفتاری که از جانب دو فهرست اصلی اصولگرا نسبت به بعضی از نامزدهای اصولگرا صورت گرفته با چنین عکس العملی از جانب پیروز شدگان انتخابات مواجه شود.
* این در واقع یک جور انتقام گرفتن شما از ریش سفیدان جریان اصولگرایی نیست؟
** ما از ریش سفیدان جریان اصولگرایی انتقام نمی گیریم بلکه کار خودمان را می‌کنیم.
* تسویه حساب است؟
** خیر!
* یک واکنش طبیعی به نگاه و رفتار حذفی همان کسانی است که شما به عنوان ریش سفیدان جریان اصولگرایی از آنان یاد می‌کنید؟
** وقتی اینها ما را در فهرست انتخاباتی شان قرار ندادند چطور ما بعد از انتخاب شدن زیر چترشان برویم؟
* اما در جبهه متحد اصولگرایان آیت الله یزدی و آیت الله مهدوی کنی به عنوان کسانی که از بزرگان جریان اصولگرایی شناخته می شوند حضور داشتند تا اتحاد بیشتری میان اصولگرایان ایجاد شود. در واقع می خواهید بگویید پروژه 8+7 شکست خورده است؟
** آیت الله یزدی و آیت الله مهدوی کنی بزرگوارانی هستند که در راس جریان های اصولگرایی قرار دارند اما آنان که همه افراد را نمی شناسند. مسئولیت رفتار حذفی صورت گرفته با برخی اصولگرایان و عواقب آن به عهده افرادی است که به نمایندگی از تشکل ها در 8+7 حضور داشتند اما به جای تصمیم گیری بر مبنای اصول اصولگرایی، اعمال سلیقه شخصی کردند.
* چرا باید تصمیم آنان را اعمال سلیقه بدانید؟ خب آنان نماینده تشکل ها بودند و به این نتیجه رسیدند که مثلاشما در فهرستشان نباشید.
** نه! این گونه که شما می گویید نیست؛ با ما چنین کردند تا بتوانند در چیدن ترکیب هیات رییسه و انتخاب رییس مجلس تاثیرگذار باشند.
* یعنی 8+7 طوری اصولگرایان را فهرست بندی کرد که بتواند هیات رییسه را به دست بیاورد؟
** بله!
* و این شکست خود اصولگرایی نیست؟
** خیر!
* چطور مکانیسمی طراحی می شود که نزدیک به صد نماینده ای که الان در مجلس حضور دارند و اصولگرا هستند، نه در فهرست جبهه پایداری به عنوان یکی از دو فهرست جبهه اصولگرایان بودند و نه در فهرست 8+7، بعد هم این اتفاق را شکست اصولگرایی نمی‌دانید؟
** وقتی اعمال سلیقه کردند باید می دانستند این طور می شود ضعف از آن کسانی است که در 8+7 قرار بود همه اصولگرایان را نمایندگی کنند.
* خب آنها نماینده شما اصولگرایان بودند و شما نمایندگی شان را پیش از انتخابات پذیرفتید.
** اما آنان در انتخاب افراد برای حضور در فهرست ها به اینکه چه کسی باید رییس مجلس باشد فکر و تلاش کردند حرف خودشان را به کرسی بنشانند. آنها فراگیر و جامع نگاه نکردند، نگاه شان باندی بود.
* اما پیش از انتخابات، اصولگرایان می گفتند که نمایندگان شان با یک مکانیسم دموکراتیک به 8+7 راه پیدا کردند.
** در واقع نمایندگان اصولگرایان با یک مکانیسم دموکراتیک وارد 8+7 شدند اما در آنجا براساس نظر شخصی شان عمل کردند.
* پس باید بر اساس نظر چه کسی عمل می‌کردند؟
** آنان دموکراتیک وارد شدند اما دموکراتیک عمل نکردند. نمی شود منی که عضو فراکسیون اصلی و مرکزی اصولگرایان در مجلس هشتم بودم هم، در هیچ کدام از این دو فهرست جایی پیدا نکنم.
* یعنی الان که اصولگرایان در مجلس چندپاره شده اند نتیجه عدم پایبندی به دموکراسی است؟
** بله! فرق مجلس هشتم اصولگرایان، با مجلس نهم اصولگرایان در همین است. در مجلس هشتم فراکسیون اصولگرایان یک دست در مقابل اصلاح طلبان بودند اما این دفعه این طور نبود. دو گروه اصولگرا به نام جبهه متحد و پایداری آمدند و فهرست های مجزایی دادند و بالای صد نفر هم در هیچ کدام از این دو فهرست نبودند؛ این باعث شد که پیش از انتخابات نقطه جدایی فراکسیون ها شکل بگیرد.
* الان چند فراکسیون در مجلس دارید؟
** دو، سه تا. اصولگرایان رهپویان ولایت که همان ایثارگران هستند، اصولگرایان جبهه پایداری و فراکسیون رهروان ولایت.
* و در رهروان ولایت، حدود چند نفر هستید؟
** حدود 175 نفر.
* رهپویان ولایت یا همان ایثار گران چند نفر هستند؟
** بقیه مجلس هم بین این پایداری و رهپویان ولایت تقسیم شده است. هر کدام حدود 40، 50 نفر. در مجموع آرای آقای حداد و آقای لاریجانی بیانگر این عدد است. پایداری و رهپویان با هم صدنفری می شوند. حدود هفت، هشت نفر هم اصلاح طلب هستند.
* آیا اصلاح‌طلبان بیشتر به شما نزدیکند؟
** بالاخره اصلاح طلبان هم باید حیات سیاسی داشته باشند؛ طبیعتا سراغ اکثریتی می روند که بتوانند در بعضی جاها امتیاز بگیرند.
* جالب است که یک دست ترین مجلس در 9 دوره گذشته همین مجلس نهم است که در آن اکثریت مطلق به اصولگرایان داده شده اما... .
** خیر، مجلس قبلی یک دست تر بود.
* در مجلس قبلی حدود 40 اصلاح طلب حضور داشتند اما در این مجلس به قول خودتان هشت نفر هستند...
** در مجلس نهم اصولگرایان در اکثریت هستند اما با هم در مورد مسایلی اختلاف سلیقه دارند.
* ولی این مجلس از لحاظ کمی اصولگراترین مجلسی است که تشکیل شده، از لحاظ کمی در اکثریت هستید اما از نظر کیفی فراکسیون بزرگ اصولگرایان وجود ندارد.
** بله، به نکته خوبی اشاره کردید؛ اصولگرایان در اکثریت مطلق هستند اما فراکسیون اصولگرایان در اکثریت نیست.
* نتیجه این نکته خوب، انشقاق اصولگرایان است دیگر، آن هم به قول شما بر سر تعیین رییس مجلس پیش از تشکیل مجلس. خود شما هم فراکسیون رهروان ولایت را با هدف گرفتن هیات رییسه مجلس تشکیل دادید.
** خیر، تشکیل فراکسیون رهروان ولایت تنها با هدف در اختیار گرفتن هیات رییسه نبود. فراکسیون رهروان ولایت برای تمام ماموریت ها و مسئولیت‌هایی که مربوط به یک نماینده است برنامه دارد.
* اما شما در انتخابات هیات رییسه مجلس نهم شکست خیلی سنگینی به دو فراکسیون دیگری که اصولگرایان در آن قرار گرفتند دادید.
** بالاخره ما شعار و رفتارمان شعار مخاطب پسندی است. هرچند در رسانه ها خیلی علیه ما جو سازی کردند اما ما از هرگونه افراط و تفریط پرهیز و در خط اعتدال عمل کردیم.
* شما هیچ سهمی از هیات رییسه به فراکسیون اصولگرایان ندادید؟
** دو نفر از آنان هستند.
* چه کسانی؟
** آقای دهقان و آقای فرهنگی.
* ولی فرهنگی در نشست مجلس قدیم که اعضای فراکسیون رهروان ولایت تشکیل دادند و لاریجانی هم حضور داشت شرکت کرد.
** آقای فرهنگی هر دو طرف را داشت. به فراکسیون ما می آمد ولی در فهرست آنان هم بود.
* پس عملا هیچ سهمی به دیگر اصولگرایان ندادید.
** چون ما اکثریت را در اختیار داریم.
* و از این اکثریت خیلی استفاده می کنید، در واقع خیلی سازمان یافته عمل می‌کنید.
** فراکسیون رهروان ولایت، سازمان یافته ترین فراکسیونی است که تاریخ مجلس به خودش دیده است. تا به حال سابقه نداشته در مجلس فراکسیونی تا این حد یک دست و منظم کارش را پیش ببرد.
* و این حمیت تشکیلاتی از کجا می‌آید؟
** دوستان نماینده ای که در فراکسیون های دیگر مجلس هستند باید بدانند که مجلس به «عدد» کار دارد. طبیعتا برای انجام یک کار قانونی باید عدد همراهت داشته باشی. این اقبالی که نسبت به فراکسیون رهروان ولایت صورت گرفته هم به خاطر مشی و رفتاری است که داشتیم و همین برایمان عدد به ارمغان آورده است. ما اختیار را به مجامع استان ها داده ایم که نمایندگان خودشان را انتخاب کنند. سازماندهی ما برخلاف سایر فراکسیون ها پایین به بالاست.
* چه کسی اولین بار این ایده تشکیل فراکسیونی به اسم رهروان ولایت که به قول شما نه تفریط می کند و نه افراط را ارایه کرد؟
** خودمان.
* و این خودمان شامل چه کسانی می‌شود؟
** بنده، آقایان کاظم جلالی، مرادی، دستغیب، جهانگیرزاده.
* علی لاریجانی هم بود؟
** ایشان کمک می‌کردند.
* کمک یعنی چه؛ بودند یا نبودند؟
** آقای لاریجانی حضور مستمر نداشت ولی راهنمایی می‌کرد.
* می خواهم هسته اولیه را بدانم، دیگر چه کسانی بودند؟
** آقای سقایی، آقای حقیقت پور، آقای صفری.
آقای عزیزی، شازند، عزیزی شیروان مشهد و پورمختار.
* یعنی فقط مجلس هشتمی ها نبودید که این کار را کردید. منتخبان مجلس نهم هم در هسته اولیه بودند و تقریبا کسانی که نام بردید ریاست کمیسیون هایی مثل اجتماعی و اصل 90 و... را به عهده گرفته‌اند؟
** بله.
* در پروسه تشکیل فراکسیون رهروان ولایت فشارهایی برای جلوگیری از تشکیل این فراکسیون وجود داشت.
** می گفتند که ما انشقاق ایجاد می کنیم در صورتی که ما این کار را نکردیم. صندلی های اولیه و پله های اولیه را آقایان در انتخابات کج گذاشتند که کار به اینجا رسید... .
* و الان باید بپذیرید که اتحادی بین اصولگرایان وجود ندارد.
** چرا وجود ندارد؟ در اصل وجود دارد.
* به اصول فعلا کاری ندارم، در کارکردها و کاربردها.
** ما اصولگرایان مجلس در واقع سوار بر یک کشتی هستیم منتها اختلاف نظر و سلیقه میان مان وجود دارد. اگر هم می بینند رهپویان و پایداری اتفاق نظر دارند فعلا، این موقتی است چون اتفاق نظرشان بر سر رییس مجلس است و قطعا در مسایل بعدی با هم اختلاف جدی پیدا می کنند. بالاخره بین رهپویان کسانی هستند که با دولت مشکل جدی دارند و بین پایداری کسانی هستند که فدایی دولت محسوب می شوند. اینها چطور می توانند با هم از جهت تشکیلاتی کار کنند؟ کسانی که مثلابر انتخاب شدن آقای حداد عادل به عنوان رییس مجلس اتفاق نظر داشتند بین شان دو دیدگاه متناقض و متعارض وجود دارد. یک عده هستند که شدیدا با دولت مخالف اند و یک عده هم شدیدا با دولت موافق. اما ما گفتیم که افراط و تفریط نمی کنیم. ما این وسط انتقاد کردیم.
* پس اتحادی بین اصولگرایان نیست؛ دست کم در کارکردها.
** از قول من ننویسید که بین اصولگرایان اتحادی وجود ندارد چون من اعتقاد دارم اتحاد وجود دارد اما اختلاف سلیقه داریم.
* اما همین به قول شما اختلاف سلیقه کار را به جای باریک کشانده است.
** در چه موضوع؟
* به عنوان مثال در موضوع انتخاب هیات رییسه مجلس نهم و اختلاف نظرهایی که ادامه دارد.
** خب این طبیعی است. ما می خواهیم به وظیفه قانونی خودمان عمل کنیم، به مشکلات و مسایل اساسی مردم بپردازیم و دولت اگر جایی کار شایسته ای کرد از او تقدیر کنیم.
* مگر اصولگراها درمجلس هشتم به وظایف قانونی شان عمل نمی‌کردند؟
** چرا، منتها در قالب یک فراکسیون واحد.
* این سازماندهی ویژه ای که در قالب فراکسیون رهروان ولایت انجام می دهید بیشتر به یک کار حزبی می ماند؛ گویا نگاه ویژه‌ای به آینده دارید.
** منظورتان را متوجه نمی‌شوم.
* مثلابرای انتخابات ریاست جمهوری برنامه‌ریزی ویژه‌ای دارید؟
** ممکن است داشته باشیم. زمانش که برسد ممکن است فراکسیون به این نتیجه برسد که در انتخابات ریاست جمهوری اظهارنظر کند.
* خیلی فاصله نداریم، 10 ماه مانده.
** هنوز تصمیم نگرفته ایم اما حتما نامزدها را بررسی می کنیم. ما به عنوان نمایندگان مجلس در فراکسیون مان برای هر مناسبتی که پیش بیاید، برنامه داریم. از روز قدس گرفته تا 22 بهمن و انتخابات.
* ولی روز قدس با تقسیم قدرت در ریاست جمهوری فرق دارد.
** نوبت انتخابات ریاست جمهوری که برسد، اظهارنظر می‌کنیم.
* بعضی ها به فراکسیون رهروان ولایت می گویند تیم علی لاریجانی.
** آقای لاریجانی از فراکسیون حمایت می کند. ما به این دلیل آقای لاریجانی را نامزد ریاست مجلس کردیم که مشکل های مجلس را حل کند. ما آقای لاریجانی را قبول و باور داریم و ایشان هم در جلسات ما شرکت می‌کنند.
* این فراکسیونی که تشکیل دادید، به نوعی است که انگار می خواهد خلاحزب نداشتن علی لاریجانی را جبران کند. بعد هم نمایندگانی که یک رابطه عمودی با علی لاریجانی دارند و امکانات بیشتری هم در اختیارشان است تلاش می کنند برای اینکه بتوانند در انتخابات ریاست جمهوری، وی را مطرح کنند.
** معلوم نیست که آقای لاریجانی بخواهد برای انتخابات ریاست جمهوری نامزد شود؛ هنوز اظهارنظری نکردند اما اگر آقای لاریجانی بخواهند بیایند ما در این مورد تصمیم‌گیری می‌کنیم.
* مثلاخود شما مصاحبه ای انجام داده بودید و گفته بودید قالیباف شهردار خوبی است و بهتر است همین کارش را انجام دهد. یا جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی خوبی است و بهتر است در همین سمت بماند. در واقع رقیبان بالقوه لاریجانی را کنار زدید.
** آقای خاتمی و آقای احمدی نژاد یک دفعه و برخلاف باور سیاسی جامعه رای آوردند و چون گروه، تشکیلات و عقبه نداشتند بیشترین تعویض وزرا را در دولت خودشان داشتند. اما باید بدانیم هستند کسانی که تیم و تشکیلات دارند. مثلاآقای هاشمی رفسنجانی وقتی رییس جمهور شد، تغییرات کابینه اش خیلی کم بود. اما ما الان می بینیم هر سال، دو، سه وزیر عوض می شوند. در دولت آقای خاتمی هم همین طور بود. یا در مورد احزاب ما، خیلی از احزاب و تشکل ها همراه قدرت می آیند و همراه قدرت می روند. مثلاکارگزاران با آقای هاشمی آمد و با ایشان هم رفت. مشارکت با آقای خاتمی آمد و رفت. رایحه خوش با آقای احمدی نژاد آمد ولی الان رایحه خوشی وجود ندارد. اما اگر کسانی بیایند که عقبه ای و تشکیلاتی دارند، همدلی و همراهی نیروهایشان می تواند سرمایه بزرگی باشد تا مردم معطل نشوند و خدمات بیشتری بگیرند.
* در واقع الان شما با فراکسیون رهروان ولایت می خواهید این ضعف را جبران کنید که اگر علی لاریجانی نامزد شد، یک عقبه ای داشته باشد.
** آقای لاریجانی از اول عقبه داشت، الان هم دارد.
* عقبه‌شان چه بوده و کجاست؟
** بالاخره ایشان از گذشته سمت ها و مسئولیت‌هایی داشتند.
* و شما همان عقبه علی لاریجانی هستید؟
** شاید اصلابه صلاح مجلس نباشد که آقای لاریجانی رییس‌جمهوری شوند.
* یعنی لاریجانی گزینه مطلق شما نیست؟
** باید این را در نظر بگیریم که در نبود آقای لاریجانی مجلس آسیب می بیند یا نه. آقای لاریجانی هنوز اعلام حضور نکرده، اگر هم ایشان اعلام حضور کند باید بررسی کنیم چه ایشان موفق شود چه موفق نشود چه تاثیری بر مجلس می‌گذارد.
* ولی اگر حمایت کنید این عقبه جریان رهروان از نظر فکری و نیرویی تغذیه اش می‌کند؟
** بله، فراکسیون رهروان، آقای لاریجانی را در انتخابات ریاست جمهوری همراهی می‌کند.
* مجلس یک جوری آینه جناح های سیاسی است، در حال حاضر حتی بیشتر از احزاب. تقسیم بندی هایی را که الان بین اصولگرایان مجلس وجود دارد، می شود به بیرون از مجلس هم تعمیم داد؟
** نه! اصلاوجود دارد.
* چه چیزی وجود ندارد.
** نه پایداری بیرون وجود دارد، نه رهروانی.
* گویا اصولگراها خیلی خیال شان از اینکه رقیبی نیست راحت است.
** این طور نیست، حتما رقیب دارند. این روزها جریان اصلاح طلب خیلی فعال شده است.
* و علایم این فعالیت چیست؟
** اظهارنظر های متفاوت، اصلاح طلبان آدم های مختلفی را محک می زنند، ارزیابی و در جامعه مطرح می کنند که بازخوردش را ببینند. من فکر می کنم اصلاح طلبان در این دوره حتما گزینه دارند و منسجم عمل می‌کنند.
* لاریجانی را عین چهار سال باید رییس مجلس نهم دانست؟
** بعید می دانم آقای لاریجانی اگر در مجلس بماند عین چهار سال رییس مجلس نباشد. فراکسیون رهروان ولایت الان روبه رویش است و رویش بیشتری دارد.
* یعنی احتمال دارد که از فراکسیون های مقابل هم جذب کنید؟
** بله، این خودش ناشی از توانمندی آقای لاریجانی است. بالاخره ایشان آدم توانمندی است؛ با اینکه سابقه پارلمانی ندارد یک ضرب آمده رییس شده. مجلس و قانون را خوب می شناسد و پارلمان را خوب اداره می‌کند.
* شما می گویید این خوب اداره کردن لاریجانی باعث می شود که حتی از رهپویان و جبهه پایداری افراد مقابل به این طرف جذب شوند؟
** آقای لاریجانی خودش ظرفیت ها و توانمندی هایی دارد. نمایندگان دیگر را جذب می‌کند.
* چرا اصولگرایان به اینجا کشیده شدند که هم به صورت مطلق در قدرت هستند و هم در اقلیت هستند، هم در حال انشقاق.
** یک وقتی در مقابل اصولگرایی، اصلاح طلبی وجود دارد و خب طبیعتا اصولگرایان منسجم می شوند و یک وقت هم در نبود اصلاح طلبان انسجام کمتر می‌شود.
* چون اصلاح طلبان نیستند اینطور شده؟
** طبیعی قضیه این است.
* و اصولگراها نمی توانند بین نبود رقیب و ایجاد اتحاد توازن برقرار کنند.
** آن مجلس دیگر خیلی مجلس یکدستی می شود؛ مجلس یکدست اصلامجلس خوبی نیست.
* و مجلس الان یکدست نیست؟
** در اصول چرا، در اصول که باید یکدست باشد اما در سلیقه ها نه.
* ما رو به جلو که می رویم شاهد تفاوت دیدگاه های بیشتری بین اصولگرایان مجلس می شویم یا اختلاف های کمتر.
** در سلیقه و روش ممکن است تفاوت ها بیشتر شود، مخصوصا رهروان به دنبال این است که با مقتضیات روز و نیازهای جامعه حرکت کند. نگاه اصولی این است که این اختلافات سلیقه ای وجود داشته باشد. جریان اصلاح طلب هم بالاخره یک جریانی است که برآمده از دل انقلاب است و باید باشد. ما اعتقادمان این است نباید کاری کنیم که کشور یکدست در اختیار یک گروه و جریان فکری باشد. یکدستی و یکنواختی برای کشور داری ملال آور است.
* و در هشت سال گذشته بوده؟
** در گذشته هم همین بوده، در دوره اصلاحات مجلس ششم، مجلس هفتم و هشتم این طور بود. اصلاح طلبان و اصولگرایان باید از افراط و تفریط فاصله بگیرند. معتقدم باید یک دولت ائتلافی و دولت ملی شکل بگیرد.
* دولت ائتلافی یعنی چه؟
** یعنی باید نگاه هایی که در عین حال به اصول معتقدند و پایبند هستند اما در جزییات ممکن است اختلاف سلیقه داشته باشند را به بازی بگیریم. یعنی همه در کابینه، در مجلس و در نهادهای حکومتی باشند.
* به نظر شما رییس جمهوری بعدی اصولگراست؟
** با این شکل و شیوه ای که پیش می رود احتمالارییس جمهور بعدی اصولگراست.
* و این رییس جمهوری اصولگرا به دولت فعلی نزدیک است؟
** به نظر می آید رییس جمهوری اصولگرای معتدلی نسبت به این دولت سرکار بیاید.
* شما کشور را در مسیر پیشرفت می‌بینید؟
** بله.
* پس چرا اجازه نمی دهید همین اصولگرایان حاضر در دولت کنونی ادامه راه را طی کنند؟
** قانون اجازه نمی‌دهد.
* منظورم کسی از تیم اجرایی موجود است.
** اصولگرایی جدید...
* اصولگرایی جدید یعنی چه؟
** یعنی با نگاه متفاوت. اصولگرایی که در امور داخلی و امور بین المللی نگاه معتدل تری داشته باشد.
* این نگاه معتدل تر یک نوع سازش محسوب نمی‌شود؟
** قطعا نه!
* اصول که تغییر نکرده پس اصولگرایی جدید چه معنی می‌دهد؟
** نگاه جدیدی از اصولگرایی ای که متفاوت از دولت نهم و دهم باشد را ارایه می دهیم؛ اصولگرایی ای که نگاه معتدل تری داشته باشد و شاخصه هایش در به کارگیری افراد، توانمندی و شایسته سالاری باشد.
* مگرتا الان نبوده؟
** نه!
* یعنی دولت نهم و دهم اصولگرایان بر مبنای شایسته‌سالاری شکل نگرفته است؟
** در دولت های گذشته هم این گونه نبوده، در دولت آقای احمدی نژاد هم نبوده. اما من معتقدم دولت احمدی نژاد دولت پرکاری است، واقعا وقت می‌گذارد.
* پرکار یعنی چه، شما نگاهش را قبول ندارید، بعد از پرکاری‌اش می‌گویید؟
** ما خود شاهد بعضی از اقدامات هستیم، خیلی از پروژه هایی که در دولت های گذشته زمین مانده بودند در دولت احمدی نژاد سروسامان گرفتند.
* خب پس چرا نمی گذارید بقیه راه سروسامان دادن را هم احمدی نژاد و تیمش بروند؟
** قانون اجازه نمی‌دهد، مردم هم نمی‌پسندند.
* در دولت نهم و دهم، احمدی نژاد نمایش تمام قدی از اصولگرایی ارایه کرد؟
** خیر.
* چرا؟
** در خیلی از جاها می توانست صریح تر و شفاف تر عمل کند.
* مثلاکجا؟
** در تعامل با مجلس، در تعامل با قوا و عمل کردن به دستورات مقام معظم رهبری باید صریح تر عمل می کرد. به هر حال توقع این بود ایشان بیشتر در خدمت آرمان های انقلاب و رهبری باشند.
* چه کار نکرده که باید می کرد. چون شما می گویید این دولت نمایش تمام قد اصولگرایی نبوده است.
** گفتم ما از دولت آقای احمدی نژاد توقع داشتیم که ایشان تمام قد در خدمت جریان اصولگرایی باشد، باید تلاش می کرد جبهه اصولگرا یک جبهه فراگیر و منسجم شود.
* چرا لاریجانی رییس فراکسیون رهروان ولایت نشد؟
** به دلیل اینکه آقای لاریجانی رییس مجلس است.
* قبلارییس مجلس بود ولی رییس فراکسیون اصولگرایان هم بود؟
** مجلس هشتم یک فراکسیون داشت، فراکسیون فراگیر اصولگرایان. اما الان سه، چهار تا فراکسیون اصولگرایان وجود دارد.
* دلیلش این نیست که خیالش از تیمی که آنجا هست راحت است؟
** خیر!
* الان کاظم جلالی رییس فراکسیون است که یکی از نزدیک ترین نماینده ها به لاریجانی است؛ جواد جهانگیرزاده، خود شما...
** اگر مجلس نهم مثل مجلس هشتم یک فراکسیون چشمگیر برای اصولگرایان می داشت حتما آقای لاریجانی رییس می شد.
* شاید هم این کار را نمی کند که ضربه پذیری رییس مجلس پایین بیاید.
** نه، این طور نیست. سنگ بنا را خوب نگذاشتند. 8+7 فراگیر عمل نکرد. صد نماینده فعلی مجلس که اصولگرا هستند در هیچ کدام از فهرست های اصولگرایان نبودند و این نشان دهنده ضعف کسانی است که فهرست بندی کردند.
* و این طور نبود که بخشی از آن صد نفر خودشان نخواهند در فهرست رسمی اصولگرایان باشد.
** قطعا آنها نگذاشتند.
* چه توجیهی می‌آوردند؟
** از خودشان سوال کنید، آنها این گونه چینش کردند چون فکر می کردند می توانند این گونه در ترکیب قدرت هیات رییسه موثر باشند.
* یعنی عملا چون می خواستند لاریجانی رییس نباشد آن طور فهرست ها را منتشر کردند؟
** بله.
* این طوری هم عملااصولگراها چندپاره شدند، هم خودشان در اقلیت قرار گرفتند و هم علی لاریجانی رییس ماند. این اشتباه محاسباتی از کجا می‌آید؟
** 7+8 اشتباه استراتژیک کرد چون نمایندگان جریان ها و تشکل ها که به 7+8 معرفی شدند جامع نگری نکردند.
* چه اتفاقی افتاد که این جامع‌نگری نبود؟
** همان طور که عرض کردم اینها به دنبال تغییر هیات رییسه بودند با این نگاه.
* ممکن است در انتخابات ریاست جمهوری هم بخواهند همین دیدگاه را پیش ببرند؟
** باز هم اشتباه می کنند.
* این نگاهی است که شما به آن می گویید افراطی.
** افراط و تفریط.
* تفریطی کدام است؟
** اینکه به موقع به میدان نمی‌آیند، حرف نمی‌زنند.
* در فراکسیون رهروان ولایت با اصلاح طلبان خط بندی دارید؟
** بله! اما بالاخره اینها نماینده هستند و باید به یکی رای بدهند. اینها خودشان را به ما نزدیک تر می بینند. به علت همان مشی اعتدالی که داریم.
* آیا تذکرهایی به شما ندادند که فراکسیون رهروان ولایت را تشکیل ندهید؟
** چرا، تذکر دادند که فراکسیون رهروان ولایت را تشکیل ندهیم. رقبای اصولگرای ما می گفتند که شما تفرقه و تشتت ایجاد می کنید اما ما کار خودمان را کردیم.
* این تذکر ها خیلی دیرهنگام به شما داده شد.
** اول که ما را شوخی می گرفتند؛ حتی اسم ما را در حرف هایشان هم نمی بردند. مثلادر صداوسیما آدم ها را از رهپویان و پایداری دعوت می کردند اما ما را خیلی جدی نمی‌گرفتند.
* و الان ناچار هستند که جدی بگیرند.
** بله، اصولگرایان الان ناچار هستند فراکسیون رهروان ولایت را جدی بگیرند. می گویند بیایید سر خیلی از مسایل بحث کنیم.
* چرا با آنها مذاکره نمی‌کنید؟
** برداشت آنان از اصولگرایی با ما فرق دارد. آنها می گویند ما باید مشخص کنیم چه کسی اصولگراست و چه کسی نیست.
* این حق را از کجا برای خودشان قایل می‌شوند؟
** ما هم همین را می گوییم؛ ما می گوییم هرکسی که خودش می گوید من اصولگرا هستم پس اصولگراست، ما که نمی‌توانیم برایش ذره بین بگذاریم. اما آنان می‌گویند باید نیت‌خوانی شود.
* و چطور نیت‌خوانی می‌کنند؟
** از خودشان بپرسید.
* ممکن است همه اصولگرایان مجلس نهم زیر یک چتر گرد بیایند؟
** نه. اصولگرایان مجلس نهم زیر یک چتر قرار نمی‌گیرند.
* این احتمال وجود دارد که قید رهروان ولایت را بزنید و همه مثل قبل فراکسیون بزرگ اصولگرایی را تشکیل دهید؟
** شاید اصولگرایان می توانند بیایند زیر چتر ما ولی ما زیر چتر هیچ کس نمی رویم. چون اقلیت می تواند به اکثریت بپیوندد ولی اکثریت نمی تواند خودش را در اقلیت ادغام کند.
* و تا پایان چهار سال دولت نهم همین شرایط را حفظ می‌کنید؟
** بله.
* حتی اگر به قیمت انشقاق بیشتر اصولگرایان تمام شود؟
** آنها اگر انشقاق کنند حذف می‌شوند.

گزارش خطا