ما «کرد»ها جدایی‌طلب نیستیم

* گروه ها و احزاب عراقی به قانون اساسی پایبند هستند؟
** شخصا مقداری از وضعیت داخلی عراق به خصوص در موضوع پایبندی احزاب نسبت به قانون اساسی ناراضی هستم. این گروه ها در شرایط خاصی قانون اساسی را پذیرفتند و آن به این دلیل بود که در تجربه مشترک به این نتیجه رسیدند. ما کردها هم به این دلیل قانون اساسی را قبول کردیم که نشان بدهیم به وحدت عراق پایبند هستیم یعنی برنامه سیاسی ای که به توافق و نتیجه رسیده را قبول کردیم. درست است که گروه ها و احزاب سیاسی در عراق نسبت به زمان صدام حسین بیشتر قانون مدار شده اند اما اگر حالایشان را با وعده هایی در زمان مبارزه با رژیم بعث (که همه آواره بودند) مقایسه کنیم متوجه می شویم که خیلی کم روی حرف شان ایستادند.
* فکر نمی کنید ریشه این عدم پایبندی به قانون، به مشکلات خود قانون اساسی بازمی گردد؟ مثلاتاکنون اقدامی عملی برای اجرای بند 140 قانون اساسی عراق که به مشخص کردن وضعیت جمعیتی و قدرت در کرکوک اشاره دارد، صورت نگرفته است؟
** به نظرم مشکل چندان به قانون اساسی مرتبط نیست. مشکل نگرش و تفکر گروه ها به قانون اساسی عراق است. قانون اساسی در شرایطی تایید شد که کردها از بعضی از حقوق شان دست برداشتند. شما ماده 140 را مثال زدید در صورتی که این ماده نه فقط برای کردها بلکه برای همه عراقی هاست. چون همین شرایط در کرکوک، نجف و کربلاو سایر مناطق هم صدق می کند.
* گفتید اشکال در تفکر احزاب است. آیا می توان گفت که این مشکل از بدو شکل گیری عراق و با چگونگی ترسیم مرزها، ترکیب و ساختار قومیتی ایجاد شده است؟
** بله، ریشه اختلافات از روز تاسیس عراق تا حالاوجود دارد زیرا ترکیب عراق بعد از جنگ جهانی اول و فروپاشی دولت عثمانی شکل گرفت. در عراق کرد، عرب، آشوری، ارمنی، ترکمن و کلدانی حضور دارند. این اقوام هم به دلیل ادیان شان و هم نژادشان با هم اختلاف دارند. در آن زمان باید یک قانون اساسی در عراق حاکم می شد که حقوق همه را رعایت می کرد اما متاسفانه دولت عراق دولتی اهل تسنن شد و روالی علیه دموکراسی پیش گرفت که براساس تعصبات عربی بود. این تعصب باعث شد در احترام به حقوق باقی گروه ها و اقلیت ها اهمال کنند و آن آزادی فقط برای خودشان باشد.
* روزی که صدام حسین سقوط کرد، فکر می کردید کردها این همه قدرت بگیرند؟
** برعکس! قبل از سقوط صدام کردستان بیشتر قدرت داشت. وقتی که انتفاضه آغاز و منطقه «پرواز ممنوع» در آسمان عراق اعلام شد، کردستان به نوعی مستقل بود. حتی درآمد نفتی توسط سازمان ملل جدا می شد و به اقلیم کردستان می رسید. درست است که ما فکر نمی کردیم صدام این گونه برکنار شود و به این روش به نتیجه برسیم اما جنگ ایران و عراق و بعد حمله به کویت و سرانجام حمله نیروهای ائتلاف باعث شد که صدام برود. پیش از این هم احزاب کرد قوی تر از سایر احزاب عراق بودند. دلیلی که همیشه به آن افتخار می کنیم این است که زودتر از همه نیروهای صدام حسین را از کردستان بیرون کردیم و توانستیم امنیت را کنترل کنیم. از آن زمان تا حالاآن امنیت در اقلیم کردستان برقرار است. دلیلش این است که آن زمان احزاب کردستان مردمی تر بودند و مردم بیشتر همکار گروه های سیاسی بودند اما چون گروه های عراقی این قدرت را نداشتند نیروهای ائتلاف به عراق حمله و کمک کردند صدام از بین برود. در آن زمان به جز نیروی بدر وابسته به مجلس اعلاو کردها کسی دیگر نیروی مسلح نداشت. برای همین به نظر من کردها تنها آن قدرت سابق را حفظ کرده اند.
* پس مهم ترین دلیل قدرت نمایی بارزانی در اقلیم کردستان را پشتوانه مردمی می دانید؟
** فرقی ندارد چه قدرت آقای بارزانی و چه آقای طالبانی امروز بیشتر به دلیل وحدت مردم کرد است. درست است اختلافاتی وجود داشته و دارد اما همیشه در برخی مسایل اساسی راجع به کردها و اقلیم کردستان وحدت وجود داشته و دارد. آخرین سیاست گروه های کرد که چند روز قبل در پارلمان کردستان تصویب شد این بود که کمیته مشترکی برای حل بحران، مشکلات و مذاکرات با دولت عراق برای آینده روابط کردستان با دولت تشکیل دادیم که متشکل از کل گروه ها حتی اپوزیسیون است. این وحدت برای مقابله با مسایل به ما قدرت می دهد.
* برخی مدعی هستند این قدرت به دلیل حمایت آمریکا و اسراییل از کردستان است.
** من از این تفسیرها و تحلیل هایی که در مورد قدرت کردها گفته می شود متاسفم. قدرت کردها اول از وحدت و عادلانه بودن مطالبات شان است. در گذشته هم آمریکا و اسراییل و شوروی در عراق حضور داشتند اما هیچ کدام هیچ کاری برای کردها نکردند. در شرایط کنونی هرکسی با منافع و قدرت خودش می خواهد در منطقه نفوذ داشته باشد. طرفداران آمریکا یا اسراییل، کردها را به خودشان نسبت می دهند و برخی هم می گویند کردستان وابسته به ایران است. دیگری هم می گوید کردستان به ترکیه وابسته است. به نظرم امروز کردها به اندازه ای که به قدرت داخلی خود اعتماد دارند به قدرت های خارجی اعتماد ندارند.
* برخی ریشه این ادعا را این می دانند که آمریکا در جنگ با کویت پشت کردها را خالی کرد و بعد هم حمله ای از سمت صدام به کردستان شکل گرفت. بعضی می گویند آمریکا می خواسته آن اشتباه را جبران کند.
** نظر شخصی من این است که هیچ کشوری در دنیا شاید به این فکر نکند که آمریکا بخواهد مناطق کردنشین را به صورت یک کشور درآورد و چیزی شبیه اسراییل کند. آن هم وقتی می دانیم که بریتانیا باعث شد کردستان تقسیم شود. آمریکایی ها به دنبال منافع خودشان هستند.
* در ماه های اخیر اختلافات تازه ای میان اقلیم کردستان و دولت عراق شکل گرفته است. مهم ترین آنها هم مساله کرکوک و قراردادهای نفتی است. به نظر شما قراردادهای نفتی اقلیم کردستان که بدون هماهنگی با دولت مرکزی شکل می گیرد برخلاف قانون اساسی نیست؟
** خیر! برخلاف قانون اساسی نیست. اگر همه به قانون اساسی پایبند باشند مشکلات حل می شود. این اختلاف، اختلاف شخصی نیست. شاید رییس اقلیم کردستان به عنوان یک شخص برای حل اختلافات پیش قدم شود. اما از دست یک نفر به تنهایی کاری ساخته نیست. الان آقای طالبانی رییس جمهوری عراق به عنوان یک عراقی با مسایل برخورد می کند ولی آقای بارزانی، رییس اقلیم کردستان و رییس حزب دموکرات کردستان عراق است.
من یک سوال دارم. چرا تشکیل دولت عراق پس از انتخابات عقب افتاد؟ مسلما دلیلش وجود اختلاف بود. تشکیل دولت هم به کمک «توافق اربیل» صورت گرفت. توافقنامه اربیل 19 بند داشت که سه تشکل اصلی عراق روی آن توافق کردند. ائتلاف العراقیه، ائتلاف دولت قانون و کردستان و بقیه هم حضور داشتند. هنوز هم روی مفاد آن توافق بحث می شود و این به معنای وجود اختلاف شخصی نیست. اختلاف روی پایبند نبودن مالکی بر توافقات قبلی است.
* یعنی در توافقات قبلی، نوری المالکی حق امضای قراردادهای نفتی را به کردستان داد؟
** بله، حق داد که طبق ماده 140 اختلافات حل شود. دوم قول داد قانون نفت کردستان در پارلمان تصویب شود. این قانون اجازه می دهد که حکومت اقلیم کردستان قراردادهای نفتی ببندد. درکل توافق کردیم که درآمد نفتی درآمد ملی است و متعلق به کل عراق. یعنی پول نفت در اختیار دولت مرکزی قرار می گیرد و از آن مسیر در کل عراق پخش می شود. اما دولت عراق خلف وعده کرد و حقوق شرکت هایی را که در کردستان نفت استخراج می کنند، پرداخت نکرد. پس باید یک نفر بیاید و این مسایل مطرح کند.
* یعنی فکر می کنید راهش این بود که اقلیم کردستان بدون اطلاع دولت مرکزی مثلابا «اگزون موبیل» قرارداد ببندد؟
** بدون اطلاع نیست. دولت عراق می گوید شما کلانباید کاری انجام بدهید تا زمانی که ما بگوییم. ما می گوییم کشور و مردم نیاز به عمران و آبادانی دارند و اینها نیاز به درآمد دارد. من برای شما مثالی می زنم. در زمان سقوط صدام حسین اقلیم کردستان تنها 200 مگاوات برق داشت، چرا در حال حاضر خود اقلیم کردستان 22 ساعت برق منطقه را تامین می کند؟ 200 مگاوات برق در مدت 10سال تبدیل به دوهزار و 500 مگاوات شده است. دولت عراق نزدیک چهار هزار مگاوات برق داشت و هیچ برقی به کردستان نمی داد. حالاما خودمان برق تولید و حتی تلاش می کنیم در شش ماه آینده به استان های اطراف اقلیم کردستان برق صادر کنیم. چرا عراق نتوانسته این پیشرفت را داشته باشد؟ پول و بودجه نداشت؟ خیر. برنامه نداشت. این کاری که ما انجام می دهیم آبادانی است که اگر شما دیده باشید با آبادانی نجف، کربلاو بغداد خیلی تفاوت دارد. این آبادی با درآمد و هزینه ایجاد شده است. منبع درآمد ما هم از نفت است.
* یعنی شما می گویید این اختلاف و مشکل شخصی را آقای مالکی ایجاد کرد؟
** به نظرم سیاست آقای مالکی باعث این مساله شد.
* به همین دلیل بود که آقای بارزانی دنبال استیضاح ایشان بودند؟
** آقای بارزانی گفت من اعتقاد ندارم مالکی بتواند پایبند توافقات باشد و اگر نباشد باید کس دیگری جای او بیاید. آقای مالکی برای به قدرت رسیدن یک سری وعده ها به اقلیم کردستان دادند. «فهرست دولت قانون» نیز به «فهرست کردستان» یک سری وعده داد. اما هیچ کدام کامل اجرا نشدند.
* تخمین می زنند خود کرکوک حدود 10 میلیارد بشکه ذخیره نفتی دارد. آیا فکر نمی کنید این مقدار باعث شود که هر دولتی سرکار بیاید، بخواهد این درآمد هنگفت تحت اختیار خودش باشد؟
** چه دولتی؟ دولت عراق؟
* هر دولتی...!
** من می گویم این تعصب است که اجازه نمی دهد دولت غیرعرب عرض اندام کند.
* بازگشت کردها و ترکمن ها به کرکوک تا کجا انجام شده است؟
** کردها خودشان بازگشتند. عرب ها هم که آنجا مانده اند حتی به آنها برای بازگشت به مناطق اصلی خودشان پول پرداخت شده اما برای بازگشت تشویق شان نمی کنند.
* دولت اقلیم در این زمینه چه کارهایی انجام داده است؟
** ما تنها می توانیم اصرار کنیم که باید ماده 140 اجرا شود.
* فقط همین؟ اقدام عملی انجام نمی دهد؟
** اقدام عملی یعنی بجنگیم! اما نمی توانیم!
* اقدام عملی یعنی فقط جنگ؟
** بله، یا باید بجنگیم یا همین شرایط موجود را قبول کنیم.
* شما عراقی هستید یا کرد؟
** اول کرد بعد عراقی. اما به این معنا نیست که بخواهیم کرکوک از عراق جدا شود. عراق یک محدوده جغرافیایی دارد، اسناد تاریخی هم دارد. به عنوان مثال ببینید کدام شهرها در ولایت موصل بودند. ببینید تاریخ درباره کردستان چه می گوید. آنچه در تاریخ خواندیم این بوده که کردستان بین عثمانی و عباسی قرار گرفته بود. آخرین جنگ صفوی و عثمانی باعث شد که کردستان تقسیم شد و یک بخش آن به صفویان رسید و یک قسمتش به عثمانی. آنجا هم با کردها بدقولی کردند. آن زمان عراقی وجود نداشت که بخواهد ادعایی درباره مناطق ما داشته باشد.
* اما حالاخط های روی نقشه معیار هستند. پس شما اعتقاد دارید قراردادهایی که دولت اقلیم با شرکت های خارجی برای استخراج نفت می بندد غیرقانونی نیست؟
** به نظرم در کل غیرقانونی نیست. اما آنها هم نمی خواهند قانون مورد نظر ما تصویب شود تا بتوانند بگویند این کار غیرقانونی است.
* دلیل شان چیست؟
** یکی تعصب قومی و دیگر اینکه مایل نیستند کردها دارای قدرت اقتصادی باشند. اما امروز اقلیم کردستان خیلی بیشتر از کرکوک نفت دارد. حتی به نظر من کردها نباید قبل از تصویب قانون نفت به دنبال اکتشاف نفت می رفتند. در زمان صدام هم اکتشافاتی در کردستان صورت نگرفت. وقتی که متوجه شدند در کرکوک نفت زیادی وجود دارد سنگ اندازی ها شروع شد و قانون را تصویب نکردند. فقط بحث کرکوک نیست، آنها روی نفت تمام کردستان مشکل دارند.
* پس چاره چیست؟
** راهکار فقط تعقل است. یعنی باید با هوش برخورد کرد.
* بحث دیگری هم وجود دارد به هرحال این فشارها از دو طرف ادامه یافت و دولت عراق اعلام کرد که مابه تفاوت درآمد نفت را از بودجه کردستان کم می کند. پس از آن آقای بارزانی موضع گیری تندی کرد و نامه ای خطاب به مردم نوشت و تاکید کرد که این به مثابه اعلان جنگ است. شما هم چنین دیدگاهی دارید؟
** به نظر من مجموعا تلاش بر این است که جنگی اتفاق نیفتد. ولی این بسته به رفتار عراق است که نخواهد وارد جنگ شود. آخرین گام مثبتی که ما برداشتیم (تا نگویند اختلاف فقط بین بارزانی و مالکی است) این بود که هیات مذاکره با دولت را تشکیل دادیم.
* بحث مناقشه برانگیز دیگر این روزها، حضور احمد داوود اوغلو، وزیر خارجه ترکیه در کرکوک بود. به نظر شما دلیل واکنش تند دولت عراق به این سفر چیست؟
** چرا وقتی کسی به غیر داوود اوغلو به اقلیم کردستان سفر می کند اعتراض نمی کنند؟ مگر فقط داوود اوغلو به کردستان رفته؟ مگر وزرای فرانسه، هلند و آمریکا به کردستان نرفته اند؟ مگر «جو بایدن» معاون باراک اوباما به کردستان سفر نکرده است؟
* بدون هماهنگی با دولت مرکزی؟
** مساله اصلاهماهنگی با دولت مرکزی نیست. بار اول هم نبود که داوود اوغلو به کردستان سفر می کرد. دفعات قبل چرا مشکلی پیش نیامد. به نظرم می خواهند فضاسازی تبلیغی کنند. یکی از اختلافاتی که ما داریم این است که هنوز قانونی برای رابطه کردستان با دولت مرکزی و رابطه کردستان با خارج از کشور تصویب نشده است. چرا نمی آیند این قانون را تدوین کنند؟ مگر در قانون اساسی عراق تعیین شده که ما به لحاظ مالی، دفاعی و سیاست خارجی تابع دولت مرکزی هستیم اما سازوکاری برای آن تعریف نشده است.
* جدیدا گفته شده که اقلیم کردستان خرید پنهانی اسلحه دارد.
** کلا مساله خرید اسلحه دروغ است.
* اسلحه منطقه کردستان از کجا تامین می شود؟
این اسلحه ها از قبل در منطقه بوده و اسلحه سبک است. چه کسی جزو اولین مجموعه هایی بود که ارتش عراق پس از صدام را تشکیل داد؟ همین نیروهای پیشمرگ بودند. یک سری با دولت مرکزی توافق شده که ما می توانیم اسلحه وارد کنیم. یک سری دیگر هم توافق شده که عراق به ما بودجه بدهد.
* آقای طالبانی در ماه های اخیر به خصوص در مساله استیضاح آقای مالکی سعی کردند میانجی گری کنند تا جایی که استیضاح منتفی شد. چرا ایشان موضع میانجی گرانه گرفتند؟
** آقای طالبانی به عنوان رییس جمهوری عراق که پایبند قانون اساسی است قسم خورده که تلاشش برای حفظ وحدت عراق و مردم عراق باشد. به همین دلیل نمی تواند جانبدارانه عمل کند. او باید دنبال رفع مشکلات عراق باشد. آقای طالبانی تا احساس کرد این مشکلات وجود دارد پیشنهاد یک کنگره ملی برای رفع مشکلات را دادند. اما بعضی از لیست ها مثل العراقیه گفتند کردها کاری بکنند که مالکی برکنار شود. از روز اول این احساس وجود داشت که لیست «العراقیه» زیاد هم پیمان کردها نیستند چون در بعضی از آنها تعصب قومی وجود دارد. بعضی اوقات می گویم شاید تفکر بعثی در برخی از آنها باقی مانده است. امروز می بینیم بسیاری از آنها جدا شدند. خود صالح مطلق که در جلسات اربیل شرکت می کرد امروز می گوید من با مالکی مشکل ندارم. می خواستند از وضعیت کنونی سوءاستفاده کنند به خصوص از نفوذ کردها، بنابراین آقای بارزانی دستور داد که بیایید در پارلمان کردستان هیاتی تصویب شود تا با دولت مرکزی مذاکره کند. آقای طالبانی هم در این شرایط به عنوان یک عراقی و نه به عنوان یک کرد نقش دارد.
* اختلافاتی هم بین جلال طالبانی و نوری المالکی بر سر موضوع معاون آقای طالبانی، طارق الهاشمی وجود داشت.
** اختلاف نظرها نه فقط بین بارزانی و مالکی که بین کرد و مالکی، بین شیعیان و مالکی، بین العراقیه و مالکی هم وجود دارد. مشکلات عراق واقعا ریشه دار است. مشکل در تفکر سیاسیون عراقی است که زیاد به فکر کشور نیستند و به فکر گروه ها و تشکل های سیاسی خودشان هستند.
* شما فکر می کنید کردها در این زمینه درست عمل کردند؟
** من عملکرد کردها را درمجموع، مثبت ارزیابی می کنم. خودشان موضوع را درک کردند. ما کردها پیش از این خودمان هم اختلافاتی داشتیم بعد که احساس کردیم این جنگ و «برادرکشی» بیهوده است فکر کردیم که چرا ادامه اش بدهیم؟ هرکسی از یک سری از مطالبات تشکیلاتی اش گذشت و حالاداریم برای اهداف جمعی در آینده تلاش می کنیم.
* مثلا فرار آقای هاشمی به کردستان و حمایت همه جانبه آقای بارزانی از ایشان را هم مثبت ارزیابی می کنید؟
** مساله حمایت از طارق هاشمی نبود. متاسفانه قضیه را سیاسی کردند. اتهاماتی به آقای هاشمی وارد کردند، دو روز بعد او از فرودگاه بغداد پرواز کرد و به کردستان آمد. چرا اجازه دادند که هواپیمای او از بغداد بلند شود بیاید کردستان؟ او به عنوان معاون ریاست جمهوری به کردستان سفر کرد. که اتهاماتی هم دارد. وقتی که آمده، نمی شود آقای بارزانی از او استقبال نکند چون هیچ دستور و مصوبه ای صادر نشده بود که بگوید او معاون نیست.
* می گفتند فرار کرده.
** وقتی که آمد اقلیم کردستان سریع موضوع را سیاسی کردند خب ما هم سیاسی برخورد می کنیم. همان جا ماند بعدا دیدیم موضوع پیچیده تر می شود اجازه دادیم به ترکیه برود. آیا عراق با ترکیه برخورد کرد؟ بعد به قطر و عربستان سعودی رفت. برخورد عراق با آنها چه بود؟ چرا همین برخوردی که با اقلیم کردستان می کردند را با آنها نکردند؟ چند بار سفیر ترکیه در بغداد را احضار کردند؟ به نظرم بازی سیاسی است. درست است من نمی توانم نه طارق الهاشمی را محکوم کنم و نه بی گناهی اش را ثابت کنم اما قضیه را سیاسی کردند. قضیه می توانست به صورت قضایی حل شود. حتی پیشنهاد آقای طالبانی این بود که سیاسی کاری نکنیم و قضیه را به دادگاه واگذار کنیم تا دادگاه بیطرف خودش حکم صادر کند. چرا باید سیاسیون اعلام کنند که او مجرم است؟
* اتهامات ایشان بسیار گسترده است و عملااو به اقدام علیه شیعیان متهم شده است...
** من یک سوال دارم. مالکی همان موقع گفت که از دوسال قبل می دانسته که هاشمی دارد این اعمال را انجام می دهد. چرا جلویش را نگرفت؟ یعنی اجازه داد تا بازی به این نقطه برسد و بعد او را متهم کند؟ این سیاست نادرست است. وقتی من بدانم همکارم در دفترم کار نادرست انجام می دهد باید به او تذکر بدهم. مالکی لااقل می توانست موضوع را با ریاست جمهوری مطرح کند.
* حضور افرادی مانند مقتدی صدر در کنار کردها، برای استیضاح مالکی را چگونه ارزیابی می کنید؟
** همه آنها امروز دوباره دارند با مالکی کنار می آیند. اختلافاتی که دارند نه برای حل مشکلات مردم بلکه به خاطر این است که کدام شان وزیر دفاع یا کشور بشود. به نظرم اگر این تفکر نبود مشکلات زودتر حل می شد. تلاش ما این است که پس از این همه مبارزه باز هم عراق در دام دیکتاتوری نیفتد. ما سال ها برای این مساله مبارزه کردیم، البته تنها!
* به هرحال دو کشور قدرتمند ایران و ترکیه در همسایگی اقلیم کردستان هستند. اقلیم کردستان همیشه به حمایت از «پ.ک.ک» و شاخه هایش در ایران و سوریه متهم شده است. آیا اصلاچنین حمایتی وجود دارد؟
** این اتهامات همیشه در شرایطی خاص مطرح می شود. و الامساله حضور «پ.ک.ک» برای امروز نیست. در زمان صدام هم در همه جا حضور داشت. اگر مشکلات کردهای ترکیه حل نشود ادامه خواهد داشت. ما نمی توانیم به خاطر ترکیه با پ.ک.ک بجنگیم. فقط اجازه نمی دهیم باعث ناامنی در مرزها شوند.
* می گویند پایگاه آنها در شمال کردستان است؟
** درست است. شمال کردستان مرز مشترک کشورهاست. ما که این مرزها را ترسیم نکرده ایم. آنها از قبل آنجا بوده اند. من یک سوال دارم. با این قدرت نظامی ترکیه که تاکنون 24 بار حمله نظامی به «پ.ک.ک» داشته، آیا نتیجه ای گرفته است؟ 24 بار دیگر هم حمله کند تا به دنبال حل واقعی موضوع نباشد مشکل پابرجا خواهد بود.
* پس شما می گویید دولت اقلیم از «پ.ک.ک» حمایت نمی کند اما دلیلی ندارد که به خاطر ترکیه با آنها بجنگد.
** وظیفه اقلیم کردستان این است که اجازه ندهند هیچ کس در مرزها ناامنی ایجاد کند.
* درمورد «پژاک» چه؟ «پژاک» را گروهی تروریستی می دانید؟
** ما مشکلات «پژاک» را قبلاحل کردیم. از روزی که ما دخالت کردیم با همکاری ایران و خود «پژاک» دیگر تا امروز حرکتی آن چنانی به وجود نیامده و در واقع شاهد برقراری امنیت هستیم.
* بحث دیگری که این روزها خبرساز شد گسیل ارتش عراق به مرزهای سوریه بود و اینکه پیشمرگ ها از پیشروی آنها جلوگیری کردند.
** این مساله هم یکی از مسایلی است که دولت به توافقات بین اقلیم کردستان و دولت مرکزی پایبند نبود. ما در کل در عراق توافق کردیم که پیشمرگ ها جزو نیروهای حمایت دفاع مرزی باشند. وقتی که دفاع مرزی هست، چرا قبل از اقدام با کردها هماهنگ نمی کنند و اگر نیرو کم بود، وارد عمل شوند؟
* اصلاخطری مرز عراق و سوریه را تهدید می کرد؟
** نه، به خاطر این بود که مرز تحت کنترل باشد. چون وضعیت سوریه و گروه های مسلح در کنار مرزهای عراق مشخص نیست. دوم اینکه این منطقه مورد اختلاف است. فعلاما آنجا حضور داریم.
* آیا فکر نمی کنید اینکه شهرهای اصلی کردنشین سوریه مثل «قامشلی» در دست کردهاست در واقع این خطر را ایجاد می کند که کردها قدرتمندتر شوند؟
** ببینید تا به حال هیچ گروهی از هیچ قسمت کردستان رسما اعلام نکرده که می خواهم «کردستان بزرگ» و «دولت کردی» را تشکیل بدهم. چند روز پیش هم در یک مصاحبه به خبرگزاری «فارس» گفتم که کردها دنبال جدایی طلبی نیستند. «کرد» به دنبال این است که قانون اساسی هر کشور حقوقش را حفظ کند. وقتی حقوقش را حفظ کند نمی خواهد منطقه اش را دست کسانی بدهد که نمی داند چه موضعی درباره کردها و مناطق کردنشین دارند. وضعیت سوریه به گونه ای خاص است. جایگزین حکومت فعلی سوریه کیست؟ اخوان المسلمین؟ سلفی ها؟ القاعده؟ ارتش آزاد؟ چند روز قبل یکی از آنها گفت که حقوق کردها را قبول ندارند. کردهای سوریه می گویند تا وقتی قدرت مشخصی در سوریه نباشد نمی گذاریم که گروه های مسلح بیایند منطقه را به خاطر منافع شان خراب کنند. خودمان منطقه خودمان را حفظ می کنیم. اگر تغییری به وجود آمد هم باید وضعیت کردها را مشخص کنند. در حال حاضر خیلی از کردها مانند کردهای سوریه هنوز تابعیت ندارند.
* برنامه تان در مورد سوریه چیست؟
** ما برای آینده منتظر نظر مردم سوریه هستیم.
* و آینده عراق به کجا می رود؟
** ما اصلافکر نمی کردیم که صدام حسین روزی از بین برود و یک کرد رییس جمهوری عراق شود. این خواست خدا و اتفاقاتی است که می افتد. شخصا مثل یک کرد، این فکر و تمنا از ذهنم بیرون نرفته است. من کُردم. واقعیت امروز را می پذیرم که باید در چارچوب دولت مرکزی عراق باشم و البته آنها هم پایبند توافقات باشند ما پذیرفتیم. نیمی از مشکل حل شده؛ نیم بعدی را باید آنها بپذیرند!