هفتهنامۀ آمریکایی تایم در گزارشی با عنوان رییسجمهوری بعدی ترکیه چه تاثیری بر عراق خواهد گذاشت؟ نوشته است، انتخابات ریاست جمهوری ترکیه روز جمعه برگزار میشود و حزب حاکم عدالت و توسعه، موسوم به AKP عبدالله گل وزیر خارجۀ کنونی ترکیه را به عنوان نامزد کرسی ریاست جمهوری معرفی کرده است. رجب طیب اردوغان نخستوزیر ترکیه ماهرترین و پرطرفدارترین سیاستمدار ترکیه است ولی ظاهراً او از مهارت یا طرفداری کافی برای شکستن سقف شیشهای سکولارها جهت رسیدن به سمت رییسجمهوری برخوردار نیست. تایم نوشته است: «اردوغان روز سهشنبه تحت فشارهای سیاسی عبدالله گل، وزیر امور خارجۀ کنونی ترکیه را به عنوان گزینۀ حزب حاکم برای احراز سمت ریاست جمهوری معرفی کرد.» هر چند در تئوری به خاطر این که حزب حاکم از اکثریت آرا در پارلمان برخوردار است، اردوغان باید به عنوان رییسجمهور انتخاب میشد ولی ارتش ترکیه همچنان از نظر سیاسی بسیار قدرتمند است و نارضایتیهای یکسال گذشتۀ آن به خوبی توانسته بود هشداری برای اردوغان باشد که این سمت را برعهده نگیرد.
دلیل آن نیز این است که از نظر بسیاری از مردم ترکیه که یک کشور سکولار است اردوغان فردی است که اسلامگراست. البته علت آن نیز این نیست که او در دوران فعالیت خود به عنوان نخستوزیر چنین تصوری را به وجود آورده باشد. او این مقام را از طریق چندین حزب سیاسی اسلامی میانهرو به دست آورده است. همچنین او در سال 1999 به اتهام «آشوب» در زندان به سر برده است زیرا به یکی از اشعار معروف ترکیه اشاره کرده بود که در آن گفته شده بود «مساجد کلاهخود ما هستند و منارهها نیزههای ما.» اردوغان با وجود این که شدیداً دقت کرده است تا از زمان به قدرت رسیدن در انتخابات سال 2002 هیچ لایحۀ شدیداً مذهبی را ارایه نکند ولی سکولاریستها شدیداً به او بیاعتماد هستند. آنها میخواهند ریاست جمهوری که هماکنون در اختیار یک قاضی اسبق سکولار است به عنوان مانعی بر قدرت اردوغان باشد. رهبران ارتش تنها کسانی نیستند که نسبت به وی بدبین هستند اوایل ماه جاری نیز یک میلیون نفر در شهر آنکارا در اعتراض به احتمال نامزدی اردوغان برای سمت ریاست جمهوری دست به تظاهرات زده بودند. براساس قانونی که در زمان حکومت آتاترک به تصویب رسیده است و هنوز به آن عمل میشود، زنان نمیتوانند در پارلمان، دانشگاهها، مدارس و تمامی اماکن دولتی و رسمی از روسری استفاده کنند. اردوغان نیز به منظور دور زدن این قانون دو دختر خود را به دانشگاههایی در آمریکا اعزام کرد. به احتمال زیاد گل نیز در کاخ ریاست جمهوری اقامت نخواهد گزید و به همسر خود اجازه نخواهد داد سمتهای رسمی برعهده گیرد. حزب AKP نشان داده است، در صورت لزوم حاضر است تسلیم نهاد حکومت شود و افزایش احساسات ناسیونالیستی در ترکیه باعث شده است، حزب AKP در موضع تدافعی قرار گیرد زیرا حمایت مردم ترکیه برای پیوستن به اتحادیۀ اروپا از سال 2005 که 70 درصد بود به تنها 30 درصد کاهش یافته است. چالشی که هماکنون با آن مواجه هستند متوقف کردن ارتش، وطنپرستان افراطی و نهادهای سکولار از پر کردن این خلا است.
پاسخ اردوغان و گل نیز این بوده است که سعی کنند بسیار ملیگراتر از ملیگرایان باشند. آنها کردهای ناآرام در جنوب ترکیه را پس از چند سری حملات علیه نیروهای امنیتی ترکیه تهدید به عملیات تلافیجویانۀ وحشتناک کردهاند. علاوه بر این، آنها از درخواست ارتش برای حمله به مناطق شمالی عراق در فصل بهار نیز حمایت کرده بودند.
گل ماه گذشته اعتراض کرده بود که کردهای جداییطلب حزب کارگران کردستان، موسوم به، PKK از مواد منفجرهای که از عراق به دست آوردهاند علیه نیروهای نظامی ترکیه استفاده کردهاند. وی گفته بود، در صورتی که دولت عراق این اقدامات را متوقف نکند ما وارد عمل خواهیم شد. در حال حاضر نیز نشانههایی وجود دارد که نیروهای ترکیه در حال آماده شدن برای حمله هستند. بنابر گزارشهای منتشر شده، هماکنون عملیات پاکسازی مین در مرزها در دست اجراست و ظاهراً نیروهای ویژۀ ترکیه نیز به منظور آماده شدن برای بستن راه فرار اعضای PKK تا 40 کیلومتر وارد خاک عراق شدهاند. در ماه گذشته نیز نزدیک به 200 هزار سرباز ترکیه در مرزهای این کشور با عراق مستقر شدند. ارتش همچنین در حال تجهیز نیروهای مستقر در مرزهای خود با عراق بوده و تمامی مرخصیها تا سه ماه آینده لغو شده است. ترکیه از سالها پیش در مرزهای عراق مشغول قلدری بوده است ولی ماه گذشته یاور بویوکانت رییس ستاد کل ارتش ترکیه خواستار دریافت مجوز از دولت AKP برای حمله به عراق شده بود البته این که گل و اردوغان چنین اجازهای را بدهند. یا خیر آزمونی مهم برای آنها خواهد بود. این در حالی است که شورشیان PKK به تازگی حملات خود را علیه ترکیه تشدید و چندین نیروی نظامی ترکیه را در هفتههای اخیر به قتل رساندهاند بنابراین در صورتی که حزب AKP اقدام جدی انجام ندهد، احتمال آن برای پیروزی در انتخابات نوامبر کاهش خواهد یافت. ارتش ترکیه نیز در عین حال میتواند خود را به عنوان تضمینکنندۀ واقعی امنیت ملی ترکیه نشان دهد که خواستار اتخاذ عمل شده بود. این در حالی است که اگر آنکارا دست به یک اقدام نظامی بزند، ممکن است با واشنگتن و کردهای شمال عراق و همچنین 14 میلیون جمعیت کرد کشور خود دچار تنش شود. این در حالی است که رییسجمهوری جدید ترکیه با یک چالش بسیار جدی در سیاست خارجی مواجه خواهد بود هر چند اتکا به قدرت نظامی در داخل کشور مزیتهایی به همراه خواهد داشت، ولی ممکن است خطرات بسیار مهلکی در مرزهای ناآرام این کشور به وجود آید.