گروه سیاسی: ادامه دور جدید مذاکرات علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و خاویر سولانا رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا تا به توافق قطعی رسیدن کشورهای 1+5 بر سر دستور کار مذاکرات، به تعویق میافتد.
پس از یک دوره بنبست در مذاکرات ایران و اتحادیه اروپا و به دلیل تصویب قطعنامه 1737 در شورای امنیت، پنجم اردیبهشتماه سال جاری سولانا و لاریجانی در آنکارا با یکدیگر دیدار و درباره برنامه هستهیی کشورمان گفتوگو کردند و در حالی که طرفین آن نشست را راضیکننده دانستند، گفته شد که به منظور دستیابی به راهحلی در چارچوب دیپلماسی این دیدارها ادامه خواهد یافت. به گفته مقامات ایرانی، سولانا این بار از اختیارات بیشتری که از سوی سه کشور اروپایی یعنی انگلیس، فرانسه و آلمان در اختیارش گذاشته شده بود، در مذاکره حضور داشت بنابراین رسیدن به نتایجی مثبت، امکانپذیرتر به نظر میرسد، از این رو در حالی که پیشبینی میشد اواخر هفته گذشته بنابر توافق قبلی، دور دوم مذاکرات برگزار شود، چنین نشد و به گفته جواد وعیدی عضو تیم مذاکرهکننده هستهیی ایران، زمان و مکان دور دوم دیدار با سولانا هنوز مشخص نیست.
به گزارش ایسنا وی علت این امر را چنین توضیح داد: برخی مدیران کشورهای 1+5 در انتظار مشخص شدن نتایج جلسات دیگری هستند. گروه 1+5 متشکل از آمریکا، سه کشور اروپایی و روسیه و چین، پنجشنبه در حاشیه اجلاس گروه هشت، با یکدیگر دیدار و درباره برنامه هستهیی ایران و گامهای بعدی که باید از سوی آنان برداشته شود، گفتوگو کردند. هرچند جزئیات این جلسه به طور کامل اعلام نشده اما برخی دیپلماتهای حاضر، گفتند که آمریکا تمایل داشت در این نشست درباره تحریمهای جدید احتمالی علیه تهران صحبت شود. بحث تحریمهای تازه از آن رو مطرح میشود که زمان مهلت 60 روزه شورای امنیت به ایران برای تعلیق فعالیتهای غنیسازیاش که در قطعنامه 1737 ذکر شده تا دو هفته دیگر به پایان میرسد و تهران نه تنها تاکنون از پذیرش این درخواست تمکین نکرده بلکه براساس آخرین گزارش محمد البرادعی تا پایان اردیبهشتماه سه هزار سانتریفوژ جدید را نصب خواهد کرد. در چنین موقعیتی است که مقامات 1+5 نیز بر شدت دیپلماسی خود مبنی بر رایزنی با یکدیگر درباره گامهای بعدی افزودهاند. در همین راستا کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا امشب به مسکو میرود تا با مقامات روسیه مذاکره کند. شان مک کورمک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا با اعلام این خبر افزود: انتظار دارم وقتی رایس به مسکو میرود درباره ایران و گامهای بعدی که در راس فهرست قرار خواهد داشت مذاکره کند.
به گزارش شینهوا مک کورمک گفت: ما میخواهیم همکارانه دراینباره کار کنیم. ما در آخرین دور از تحریمها در آخرین قطعنامه شورای امنیت بسیار خوب کار کردیم و روند بسیار خوبی داشتیم که در آن مشاوراتی خوب و خصوصی با روسها و رهبری روسیه داشتیم. وی ادامه داد: ما میخواهیم از نظر تاکتیکی نیز همان روند گفتوگو را درباره این که گامهای بعدی چه هستند ادامه دهیم. سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفت که این کشور به دیدگاههای روسیه درباره ایران احترام میگذارد و نقطهنظراتش را مورد توجه قرار خواهد داد. مک کورمک گفت: اما این مهم است که ایران به طور کاملاً روشن متوجه شود که آنها اجازه تولید سلاح هستهیی را نخواهند داشت. فکر میکنم دولت روسیه مانند دیگر اعضای شورای امنیت با این موافق باشد. در عینحال در آخرین دیدار تونی بلر نخستوزیر انگلیس با جرج بوش رئیسجمهوری آمریکا دو طرف درباره مساله هستهیی ایران گفتوگو خواهند کرد. خبرگزاری نووستی به نقل از کاخ سفید اعلام کرد که جرج بوش رئیسجمهور آمریکا در روزهای 26 و 27 اردیبهشتماه در کاخ سفید با تونی بلر نخستوزیر انگلیس دیدار و گفتوگو خواهد کرد. همچنین شورای وزرای خارجه اتحادیه اروپا نیز با برپایی نشستی 2 روزه به بحث و برسی پیرامون موضوعات مختلف از جمله برنامه هستهیی ایران میپردازد. از سوی دیگر به گزارش ایرنا، وزرای خارجه اروپایی بعدازظهر فردا، برای بررسی روند صلح حاورمیانه با همتایان خود در اتحادیه عرب دیدار خواهند کرد. پیشبینی میشود که عمرو موسی دبیر کل اتحادیه عرب و وزرای خارجه عربستان، لبنان، مغرب، اردن، سوریه و دولت خودگردان فلسطین در نشست یاد شده شرکت کنند.
اتمام نشست، بدون قرائت بیانیه
کنفرانس وین جمعه شب در حالی پایان یافت که به دلیل اعتراض ایران و برخی کشورهای دیگر، بیانیه پایانی درباره مناقشات هستهیی خوانده نشد.
به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری شینهوا، در چکیده این نشست دو هفتهیی که به منظور فراهم کردن مقدمات کنفرانس بازنگری معاهده منع اشاعه تسلیحات هستهیی انپیتی برگزار شده بود، یوکیا آمانو، رئیس این نشست از برنامه هستهیی ایران ابراز نگرانی کرده و از تهران خواست برای توقف فعالیتهای غنیسازی بلافاصله دست به کار شود که این بخش مورد اعتراض ایران قرار گرفت. به گزارش خبرگزاری رویترز، ایران و سایر کشورهای در حال توسعه با اعتراض به برخی قسمتهای این چکیده آن را غیرمتعادل دانستند.
به گفته ان کشورها، این چکیده بیش از آن که به خلع سلاح کشورهای بزرگ تسلیحاتی که یکی از الزامات انپیتی است توجه داشته باشد، به عدم پایبندی به قوانین انپیتی معطوف بوده و به دستور کشورهای عربی ایران را ممتاز میکند. در بخشی دیگر از این چکیده بدون این که از نمایندگان مذکور نامی برده شود، آمده است: این نمایندگان بازرسی ناگهانی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی هستهیی را یکی از شروط لازم برای دریافت سوخت هستهیی کشورهای در حال توسعه برای برنامههای هستهیی صلحآمیز میدانند. این کشورها به این بخش از این چکیده نیز اعتراض کردند. علیاصغر سلطانیه نماینده دائم ایران در آژانس بینالمللی انرژی هستهیی گفت: ما (کشورهای عضو جنبش عدم تعهد) این متن را یک چکیده حقیقی نمیدانیم، زیرا متعادل یا مبتنی بر واقعیت نیست. وی به خبرنگاران گفت: پیام اصلی این کنفرانس محکوم کردن تواناییها هستهیی کشورها دارای تسلیحات هستهیی، عدم پایبنی آنها به قوانین و نگرانی جدی درباره توانایی هستهیی اسرائیل بود.
سلطانیه با اشاره به جمعبندی رئیس جلسه در آخرین روز از نشست و اشاره به مساله ایران در یک پاراگراف آن گفت: «در این پاراگراف اشاره شده ود که کشورهای عضو شورای حکام راهحل مساله هستهیی ایران را مذاکره میدانند، اما مساله ایران را به طور کامل بیان نمیکرد، لذا با مخالفت ایران روبهرو شد.» وی افزود: «توانستیم با حمایت عدم تعهد بیانیهیی را به جمعبندی نهایی رئیس جلسه که از سوی سفیر کوبا ارائه شد، به دست آوریم و در نهایت این جمعبندی به تصویب نرسید.» نماینده دائم ایران در آژانس پیام مهم نشست مقدماتی بازنگری در انپیتی را تشدید نگرانی کشورهای عدم تعهد نسبت به گسترش سلاحهای کشتار جمعی و عدم پایبندی و تخلف کشورهای انگلیس و آمریکا (تخلفات انگلیس از ماده چهار و آمریکا از ماده یک انپیتی در دادن سلاح هستهیی به رژیم صهیونیستی محرز شده است) نسبت به انپیتی دانست. از این رو به علت مخالفتهای ابراز شده، پیشنویس خلاصه مذاکرات به گزارش رسمی کنفرانس ضمیمه نشد و به عنوان یک سند وابسته به کنفرانس تلقی شد. مخالفت ایران با بند مذکور که با همراهی برخی کشورهای عضو جنبش عدم تعهد همراه شد، در حالی صورت گرفت که برخلاف تصور کشورهای حاضر در نشست، ایران با اصلاح اساسنامه پیمان منع گسترش جنگافزارهای هستهیی موافقت کرد. در نتیجه چنین موافقتی شرایط خروج از انپیتی دشوار میشود و بررسی این موضوع در دستور کار اجلاس اصلی آژانس انرژی اتمی در سال 2010 قرار گرفت. پیش از این خروج کشورها از انپیتی براساس منافع و مصالح ملیشان به سادگی امکانپذیر بود. ایران نیز تاکنون چندین بار در واکنش به عملکرد گروه 1+5 که منجر به تصویب قطعنامههایی سخت علیه کشورمان شده است، تهدید کرده که در صورت ادامه چنین روندی از معاهده انپیتی خارج میشود. در صورت خروج از معاهده انپیتی، فعالیتهای هستهیی کشورها، دیگر تحت نظر آژانس انرژی اتمی انجام نمیشود. کنفرانس بازبینی انپیتی از دهم اردیبهشتماه به مدت دو هفته آغاز شده و جمعه به پایان رسید. این نشست اولین سری از نشستهایی بود که برای بازنگری انپیتی در سال 2010 برگزار میشد.