موسوی بجنوردی
امام بیشترین اهمیت را به نظر مردم میداد "اگر سخنرانیها، اطلاعیهها، احکام و اعلامیههای امام را به کامپیوتر بدهید، واژههایی را که بیش از همه در آنها مشاهده میکنید یکی اسلام و دیگری مردم است. ایشان همیشه میگفتند "میزان رای ملت است" در تئوریهایی نیز که در مساله ولایت فقیه و حکومت اسلامی داشتند اساس را رای مردم میگرفتند و لذا میبینیم هر کاری که انجام میدادند به رای ملت میگذاشتند. از همان ابتدا اعتقاد ایشان این بود که باید سیستم نظام ما جمهوری اسلامی باشد، اما هیچ گاه تنها به رای خود بسنده نکردند و آن را به رای ملت گذاشت و در حالی که خود معتقد به جمهوری اسلامی بود نمیخواست آن را تحمیل کند. ایشان به این بحث توجه میکردند که اگر ملت همراه باشند انسان در آرا پیروز میشود اما اگر بنا باشد من چیزی بگویم و مردم چیز دیگری هیچوقت نظر ما در جامعه تامین نمیشود. کسانی که معتقدند اعتقاد باطنی امام(ره) بر جمهوریت به معنای رای مردم نبوده است. "این افراد با امام نبودند و یا از اندیشه ایشان اطلاع ندارند و نظرات شخصی خود را به امام(ره) ارجاع میدهند. امام از ابتدا که در سال 44 از ترکیه به نجف آمدند شروع به تدریس نمودند چه در بحث ولایت فقیه خود در نجف و چه در سخنان خود در پاریس همواره رای مردم را یک رکن اساسی در حکومت اسلامی میدانستند. "من شخصا در نوفل لوشاتو حضور داشتم که مدیر مجله فیگارو خدمت ایشان رسید و عرض کرد شما اگر پیروز شوید و خواستید حکومت تشکیل دهید سیستم آن چه خواهد بود؟ ایشان بدون معطلی پاسخ دادند جمهوری اسلامی. وی سوال کرد جمهوری اسلامی به چه معنا؟ و امام پاسخ دادند به این معنا که مردم پارلمان را انتخاب کنند و پارلمان رییسجمهور را یا اینکه مردم راسا خود رییسجمهور را انتخاب کنند. "امام(ره) اهل تعارف نبود که خلاف عقیدهاش سخنی را بگوید یکی از امتیازات مهم امام این بود که امکان نداشت سخنی را بگوید که به آن معتقد نباشد و هیچگاه در مقابل حق کلمهای عدول نمیکرد.
عقیده او این بود که باید رای ملت همواره در امر حکومت و همه موارد مدیریتی جامعه لحاظ شود. علاوه بر این واقعیتی عقلایی است که اگر رای ملت نباشد قدرت پدید نمیآید و اگر قدرت نباشد حکومت معنی پیدا نمیکند. یعنی حکومت حاصل قدرت و قدرت حاصل رای ملت یا انتخاب مردم است."
طرز تفکر امام واقعیت دموکراسی است، در عالیترین مناصب اگر انتخاب نباشد، یا بیعت ملت نباشد، دیگر معنی ندارد. ریاست، خلافت و زعامت واقعی وقتی پدید میآید که مردم انتخاب و بیعت کنند و امام نیز به این مساله خیلی اهمیت میدادند. او به دنبال واقعیت دموکراسی بود و در واقع واقعیت دموکراسی طرز تفکر امام بود که همیشه برای مردم ارزش قائل بود و اعتقادات مردم همیشه در امر حاکمیت خود حضور فعال داشته باشند."