دیدار روز دهم خردادماه میان خاویر سولانا، مسوول ارشد سیاست خارجی اتحادیه اروپایی و علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و مذاکرهکننده ارشد ایران در امور هستهای به احتمال قوی در اسپانیا انجام خواهد شد. منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران دیروز در گفتوگویی اختصاصی با خبرگزاری ایلنا ضمن اعلام این مطلب، هدف از مذاکرات لاریجانی و سولانا را مطرح شدن ایدههای مختلف دانست و تاکید کرد که مذاکرات آینده ادامه مذاکرات آنکاراست. علی لاریجانی و خاویر سولانا، پنجم و ششم اردیبهشتماه پس از هفت ماه مذاکرات خود را از سرگرفتند.
دو طرف آخرینبار در مهرماه سال 85 در برلین با یکدیگر مذاکره کرده بودند، اما به دنبال بینتیجه بودن گفتوگوها، مذاکرات دو طرف متوقف و متعاقب آن دو قطعنامه تحریم محدود 1737 در دوم دی ماه 85 و 1747 در چهارم فروردین ماه 86 به دلیل خودداری تهران از پذیرش غنیسازی اورانیوم به تصویب شورای امنیت سازمان ملل متحد رسید.
دور جدید مذاکرات خاویر سولانا و علی لاریجانی در شرایطی در اسپانیا؛ کشور سولانا برگزار میشود که مهلت دوماهه قطعنامه 1747 به ایران برای پایان دادن به فعالیتهای مرتبط با غنیسازی، روز چهارم خردادماه آینده به پایان میرسد. ما به نظر میرسد گروه 1+5 متشکل از پنج عضو دائم شورای امنیت (چین، روسیه، آمریکا، بریتانیا و فرانسه) به علاوه آلمان پیش از اجلاس سران هشت کشور صنعتی جهان (آمریکا، روسیه، فرانسه، بریتانیا، ژاپن، ایتالیا، آلمان و روسیه) برای تصویب قطعنامه سوم وارد مذاکره شوند، چرا که موضوع ایران قطعا یکی از موضوعات مورد بحث در نشست سالانه گروه هشت خواهد بود و پس از آن 1+5 وارد مذاکره درباره ایران خواهند شد. با همه این اوصاف باید منتظر نتایج دیدار لاریجانی و سولانا ماند. مذاکراتی که به گفته منوچهر متکی، وزیر امور خارجه تنها به بررسی ایدههای دو طرف اختصاص دارد و قرار نیست ایده جدیدی از طرف ایران به طرف اروپایی ارائه شود.
منتظر پاسخ مصر هستیم
منوچهر متکی همچنین در مورد موضوع مذاکره با مصر و این موضوع که بحث و مذاکره با مصر از چه زمانی مطرح و انجام این مذاکره در چه مرحلهای است، گفت: «دیدگاه اصولی جمهوری اسلامی ایران طی سالیان اخیر بر ایجاد رابطه با مصر بوده است. در گذشته هم مذاکراتی در این زمینه وجود داشته است.» وزیر خارجه ادامه داد که رئیسجمهوری ایران هم اراده ایران را مبتنی بر برقراری رابطه مجدد با مصر اعلام کرده است. در حال حاضر نیز ما منتظر دریافت پاسخ رسمی مسوولان مصر در این زمینه هستیم. محمود احمدینژاد، رئیسجمهوری ایران هفته گذشته در سفر به امارات متحده عربی در نشستی خبری با خبرنگاران ضمن اعلام آمادگی ایران برای تجدید رابطه با مصر گفته بود که اگر دولت مصر ابراز آمادگی کند، تا پایان وقت اداری همین امروز سفارتخانه ایران را در قاهره برپا میکنیم.
شورای روابط خارجی و رابطه با وزارت خارجه
وزیر امور خارجه همچنین در پاسخ به پرسش دیگر خبرنگار ایلنا در مورد اینکه تاکنون چند جلسه میان وزارت امور خارجه و شورای راهبردی سیاست خارجی تشکیل شده است، گفت: «شورای روابط خارجی که به دستور مقام معظم رهبری تشکیل شده است، معمولا در جلسات دورهای خود تمامی مباحث روابط خارجی در حوزههای سیاسی، اقتصادی فرهنگی، و دفاعی را مورد بررسی قرار میدهد و نقطهنظرات خود را به مقام معظم رهبری گزارش میدهد.» متکی افزود: «تاکنون یک جلسه مشترک با اعضای این شورا و وزرای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و دفاعی برگزار شده است که مربوط به ماه رمضان سال گذشته بود. وزارت خارجه پس از این جلسه در سطح تغذیه اعضای شورا نسبت به آخرین تحولات سیاست خارجی با ارسال گزارشهای خود به همکاری با شورای روابط خارجی ادامه داده است.» وزیر امور خارجه در پاسخ به این سوال که آیا تاکنون اختلافنظرهایی بین وزارت خارجه و شورای راهبردی سیاسی خارجی وجود داشته است، گفت: «بنای کار وزارت خارجه و شورا بر تجمیع ظرفیتهاست. لذا اختلافی پدید نمیآید.» شورای راهبردی روابط خارجی چهارم تیرماه سال 1385 از سوی مقام معظم رهبری تشکیل شد. این شورا که ریاست آن را کمال خرازی، وزیر خارجه سابق ایران برعهده دارد، علاوه بر خرازی، چهار عضو دیگر هم دارد. علیاکبر ولایتی، وزیر خارجه پیشین؛ علی شمخانی، وزیر دفاع دولت خاتمی؛ محمد شریعتمداری، وزیر بازرگانی دولت خاتمی و محمدحسین طارمی اعضای دیگر شورای راهبردی روابط خارجی هستند. مقام معظم رهبری در حکم خود هدف از تشکیل شورای راهبردی روابط خارجی را کمک به تصمیمگیریهای کلان و جستوجو از افقهای نو در روابط خارجی جمهوری اسلامی و بهرهمندی از نرات نخبگان در این عرصه اعلام کرده بودند.
وضعیت دیپلماتها
متکی در خصوص آخرین وضعیت دیپلماتهای ایرانی بازداشت شده در اربیل عراق گفت: «از اولین روز بازداشت ماموران کنسولی ما در اربیل عراق، وزارت خارجه چه از طریق مقامات عراقی و آمریکایی (از طریق سفارت سوئیس) و چه از طریق مقامات و ارگانهای مسوول بینالمللی نظیر دبیرکل سازمان ملل متحد و شورای امنیت به صورت جدی و مستمر این مساله را دنبال کرده و با این اقدام غیرقانونی و زشت نیروهای نظامی آمریکایی برخورد کرده است.» وزیر امور خارجه تاکید کرد: «در حال حاضر نیز ما در انتظار تشکیل جلسه شورای امنیت سازمان ملل برای بررسی این موضوع هستیم.» او تاکید کرد: «موضوع برآورد خسارتهای مادی وارده به سفارت جمهوری اسلامی ایران در اربیل عراق و خسارتهای معنوی وارده به همکاران ما در اربیل در دست بررسی ونهایی شدن است و ما همه این خسارتها را مطالبه خواهیم کرد.» متکی افزود: «تمامی اقدامات آمریکا از جمله تداوم اشغال عراق و رویکردهای غلط این کشور در زمینههای مختلف نظیر بازداشتهای غیرقانونی اتباع و دیپلماتهای خارجی از جمله عواملی است که شکست کنونی رویکردهای آمریکا در منطقه را بر همگان آشکار کرده است.» وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد: «ما هنوز نتوانستهایم دیپلماتهای خود را در اربیل عراق آزاد کنیم. البته برنامههایی برای دیدار خانوادههای این دیپلماتها با آنها انجام شده است.» او تاکید کرد: «آمریکا باید هرچه سریعتر دیپلماتهای ما را آزاد کند.» پنج دیپلمات ایرانی، دیماه سال گذشته و به دنبال آنچه تغییر استراتژی آمریکا در عراق عنوان شد، در محل دفتر ایران در شهر اربیل، مرکز اقلیم کردستان توسط نیروهای آمریکایی دستگیر شدند.