بمبگذاری در حرم امام هادی(ع) در شرایطی انجام شد که در چند ماه گذشته، ضریب امنیتی نسبی شهرهای عراق بار دیگر شکنندگی خود را نشان داد.
بعد از حدود شانزده ماه از حمله تروریستها به بارگاه مطهر امامین عسگریین و تخریب گسترده این مکان مقدس، بار دیگر افراطیون و تروریستها در منطقهای که کنترل امنیتی کلی آن را نیروهای عراقی و آمریکایی بر عهده دارند، بهرغم آنکه به ظاهر حرم شیعیان از سوی نیروهای امنیتی و پلیس محافظت میشد، توانستند به حرم نفوذ کرده و دو مناره طلایی آن را منفجر کنند.
حرم امام هادی(ع) در شهر سامرا (120 کیلومتری شمال بغداد) واقع شده است که در حمله سوم اسفند سال 84 افراد مسلح ناشناس حوالی ساعت 5 بامداد به نگهبانی حرم یورش برده و دست و پای پنج تن از نگهبانان موجود در مرکز نگهبانی را بسته و سپس اقدام به بمبگذاری در زیر گنبد و انفجار آن کردند و بعد از آن از معرکه گریختند.
مقامهای رسمی شیعه و شاهدان اعلام کردند، انفجار اخیر ساعت 05/9 صبح به وقوع پیوست و دو انفجار پیدرپی با فاصله پنج دقیقه منارههای حرم سامرا را تخریب کرد.
در انفجار اول مناره سمت چپ حرم و در انفجار دوم مناره طلایی سمت راست حرم به صورت کامل فرو ریخت. پس از وقوع این انفجار مردم خشمگین سامرا تظاهرات گستردهای را در محکوم کردن این عملیات تروریستی برگزار کردند اما نیروهای پلیس عراق به سمت تظاهرکنندگان حملهور شده و با شلیک تیر هوایی تظاهرکنندگان را متفرق کردند.
وزارت کشور عراق و آمریکاییها پیش از این حادثه به گزارشهایی دست یافته بودند مبنی بر اینکه احتمالا القاعده در گاردهای محافظ حرم که شیعه نبودهاند، نفوذ کردهاند، اما عملیات تخریب منارهها قبل از تعویض این گاردها انجام شد.
در واکنش به این حمله یک مقام آمریکایی از بازداشت 15 نیروی امنیت محافظین حرمین عسگریین خبر داد.
به گفته مقامات عراقی این منطقه که در آن حرمین عسگریین واقع شده از آن زمان تاکنون تحت شدیدترین تدابیر امنیتی بوده و همین امر باعث شد که برخی احتمال داخلی بودن آن را مطرح کنند.
این جنایت هولناک بهعنوان اقدامی در جهت برانگیختن درگیریهای فرقهای و قومی و آتش جنگ داخلی در عراق از سوی جامعه جهانی نیز به شدت محکوم شد.
ژنرال بنیامین میکسون یکی از فرماندهان نیروهای آمریکایی در عراق احتمال داد نیروهای امنیتی عراق با عاملین انفجار همدست باشند.
وی در گفتوگو با سیانان حتی احتمال داد یکی از مقامات امنیتی این عمل را مرتکب شده باشد. میکسون گفت: مقامات آمریکایی بر این باورند که این اقدام باید توسط یکی از نیروهای امنیتی صورت گرفته باشد چرا که منطقهای که حرم در آن واقع شده به شدت تحت حفاظت است.
این در حالی است که در واکنش به این جنایت سید عبدالعزیز حکیم رییس مجلس اعلای اسلامی صراحتا انگشت اتهام را به سوی «زلمای خلیلزاد» سفیر آمریکا در عراق نشانه رفت و گفت: اظهارات مداخلهجویانه سفیر آمریکا در عراق، چراغ سبزی به تروریستها برای حادثه سامرا بود.
حکیم با قدردانی از موضع به موقع مردم اهل سنت سامرا که با برگزاری تظاهراتی، جنایات تروریستها را در این شهر محکوم کردند، گفت: این اقدام از طرف همه اهل سنت، چه در داخل و چه در خارج عراق محکوم است.
وی تاکید کرد، ما معتقدیم اگر نیروهای خارجی در کار دولت عراق دخالت نکنند، نیروهای امنیتی عراق قادر به تامین امنیت این کشور خواهند بود.
ارزیابی:
طی یک ماه گذشته نیروهای نظامی آمریکایی، به بهانههایی مانند ارتقای امنیت شهرها، مدیریت امنیت برخی شهرهای عراق را از دست نیروهای مردمی عراقی و وزارتخانههای کشور و دفاع این کشور، گرفتهاند.
تخریب گلدستههای حرمین عسگرین توسط تروریستها نشان داد که آمریکاییها نتوانستهاند تغییرات جدید در ترکیب سیاسی و اجتماعی عراق را درک کنند و این امر با توجه به دیدگاههای واشنگتن در خصوص حاکمیت موجود در عراق، زمینههای بروز خشونت در این کشور را بهویژه در بین سنیها و شیعیان فراهم کرده است.
وارد شدن سازماندهی شده تروریستها به حرمین و عملیات بمبگذاری در نقاط حساس منارهها نشان میدهد که این اتفاق نمیتواند بدون محاسبه امنیتی، سیاسی، اجتماعی، فرقهای و مذهبی باشد. نوری المالکی نخستوزیر عراق معتقد است که «بیاعتمادی» و «نگرانی از توطئه» مهمترین عواملی هستند که عملا عالیترین مقامهای سیاسی دولت عراق را به خود مشغول کرده است.
ناامنیهای رو به تزاید و انفجارهای خونین همگی نشان از در اغما بودن امنیت در عراق دارد و مسوولیت این معضل بطور قطع فقط متوجه دولت نوری المالکی نیست بلکه بخش عمدهای از این ناکارآمدی ناشی از کارکرد امنیتی ضعیف و بدون احساس مسوولیت نیروهای آمریکایی است.
برخی از مطالعات حاکی از آن است که تاکنون حدود 655 هزار نفر عراقی در جریان ناامنیهای چهار سال گذشته در این کشور کشته شدهاند.
شدت و تعداد درگیریهای قومی مذهبی و نیز حملات انتحاری و انفجار ماشینهای بمبگذاری شده از فوریه 2006 و پس از انفجار گنبد حرم امام حسن عسگری(ع) همچنان رو به تزاید بوده است و عملا نیروهای آمریکایی و نیز دولت عراق نتوانستهاند نقش چندانی در کاهش ناامنی یا حتی ثابت نگه داشتن ناامنیها از خود نشان دهند.
برخی از آمار حاکی از آن است که تاکنون 3700 سرباز از نیروهای متحدین در عراق کشته شدهاند که سربازان آمریکایی شاهد بیشترین تلفات بودهاند. گفته میشود که آمار تلفات سربازان آمریکایی در عراق بسیار بالاتر است و وزارت دفاع آمریکا ارقام واقعی را منتشر نمیکند و شاید این امر با توجه به فضای سیاسی داخلی آمریکا آمریکاییها را در نهایت مجبور کند تا این کشور را ترک کنند.
بسیاری معتقدند آنچه در عراق جریان دارد یک جنگ داخلی تمام عیار است. به گزارش ایرنا جنگی که عملا همه فرصتهای دولت مرکزی را بر باد میدهد و به تدریج آن را نابود میکند. جنگی که عملا انشقاقهای طبیعی این کشور را به سوی تجربه و آشوب منطقهای هدایت میکند.
بطور قطع پیام انفجار سامرا از کنترل خارج شدن امنیت عراق از دست دولت مالکی و نیروهای آمریکایی است و این امر پیامدهای ناخوشایندی را در منطقه در پی خواهد داشت.
بیتردید مسوولیت این جنایت متوجه ایالات متحده است که بهرغم لفاظیهای خود برای تامین امنیت عراق تاکنون نه تنها اقدامی موثر در برقراری امنیت (حتی بصورت نسبی) نکرده، بلکه زمینههای بروز این دسته از جنایات را بیش از پیش با اقدامات تفرقهافکنانه خود فراهم کرده است.