عباس فتاحزاده
در رسوایی مربوط به اخراج دادستانهای فدرال، جمهوریخواهان از آلبرتو گونزالس وزیر دادگستری و دادستان کل آمریکا فاصله میگیرند. آنها مایلند تا گونزالس قبل از آنکه دموکراتها در سنا رای عدماعتماد بدهند، خود کنارهگیری کند. با آنکه گونزالس یک جمهوریخواه است، اما دیگر در میان جمهوریخواهان جایی برای وی نیست. وزیر دادگستری ایالات متحده در ماه دسامبر سال گذشته (دیماه) هشت دادستان را اخراج کرد. دموکراتها او را متهم میکنند که چنین کاری را صرفاً با مقاصد سیاسی و در راستای منافع حزبی جورج دبلیو بوش صورت داده است. بدینترتیب او اصل استقلال دستگاه قضایی را زیر پا گذاشته و چارهای جز کنارهگیری ندارد. آرلن اسپکتر سناتور جمهوریخواه میگوید: «صدور رای عدماعتماد یک رویداد کمسابقه و بسیار نابهنجار است. لذا گونزالس باید قبل از آن خود تصمیم به کنارهگیری بگیرد.» جورج بوش و جمهوریخواهان که هنوز از ماجرای رسوایی پل ولفوویتز رهایی نیافتهاند، حالا با یک جنجال و آبروریزی دیگر دست و پنجه نرم میکنند. تعداد قابل توجهی از سناتورهای جمهوریخواه در کنار سناتورهای دموکرات همگی خواهان برکناری وزیر دادگستری هستند. لذا در صورت رایگیری به احتمال بسیار زیاد به آلبرتو گونزالس رای عدماعتماد داده خواهد شد و برکنار میشود. درست مثل قضیه پل ولفوویتز حالا هم تونی فراتو سخنگوی دولت، به حمایت از وزیر دادگستری پرداخته است. گونزالس علاوه بر پست وزارت، سمت دادستان کل ایالات متحده را نیز در اختیار دارد. لذا از نفوذ قابل توجهی برخوردار است و حتی وانمود میکند که به انتقادها و حملات اخیر چندان توجهی نشان نمیدهد. با این حال سنای آمریکا در حال آماده ساختن خویش برای رایگیری است. فشار بر جورج بوش هم شدت یافته است. پس از هفتهها بحث و مذاکره پیرامون عملکرد وزیر دادگستری و سیستم قضایی به نظر میرسد در صورتی که گونزالس شخصاً کنارهگیری نکند، هفته آینده رای عدماعتماد به وی صادر خواهد شد. اگرچه این رای تا حدودی حالت سمبلیک دارد، اما کنار آمدن سناتورهای جمهوریخواه با دموکراتها و رای مشترک علیه یک عضو دولت بوش در نوع خود میتواند جالب باشد. سناتور اسپکتر در گفتوگو با شبکه تلویزیونی سیبیاس خبر از آن داده که شش سناتور جمهوریخواه رسماً خواهان برکناری وزیر دادگستری شدهاند. این سناتور ارشد جمهوریخواه که خود در کمیته قضایی سنا عضویت دارد، میگوید: «احساس من این است که گونزالس خود قبل از صدور رای عدماعتماد کنار خواهد رفت.» قضیه وقتی جالبتر میشود که بدانیم گونزالس جزء نزدیکتری یاران جورج بوش به حساب میآید. او از زمانی که بوش فرماندار تگزاس بود یعنی از دهه نود مشاورش بود و کنار رفتنش میتواند یک ضربه بزرگ دیگر به کاخ سفید باشد. با کنار رفتن گونزالس پس از کنار رفتن ولفوویتز از بانک جهانی دو مهره کلیدی جورج بوش با فاصله اندکی از صحنه خارج میشوند. سناتور چاک شومر، از مخالفان سرسخت گونزالس برکناری وی را در راستای منافع عموم مردم و خواسته آنها میخواند. او در گفتوگو با تلویزیون فاکسنیوز تاکید کرد: «تنها کسی که فکر میکند گونزالس باید وزیر بماند شخص رئیسجمهور است. دیگران چنین دیدگاهی ندارند.»
گوشهای ناشنوای بوش
نانسی پلوسی رئیس مجلس نمایندگان آمریکا که در حال حاضر عالیترین مقام سیاسی در میان دموکراتهاست به شدت به انتقاد از بوش پرداخته است. وی طی مصاحبهای با شبکه تلویزیونی ایبیسی تاکید کرد رئیسجمهور در سیاستهای مربوط به عراق گوش شنوایی ندارد: «وقتی که نوبت به سیاستهای ما در عراق میرسد انگار او هیچ چیزی جز مواردی که دلش میخواهد، نمیشنود.»
بوش در حال آماده شدن برای رویگردانی انگلیسیها
روزنامه ساندی تلگراف مینویسد بوش خود را برای خروج انگلیسیها از عراق آماده میکند. این روزنامه به نقل از بوش آورده که احتمال تغییر سیاستهای انگلیس در عراق وجود دارد و آمریکا باید خودش را به سرعت برای چنین چیزی آماده کند. البته یک مقام رسمی در کاخ سفید گزارش مذکور را بیاساس خوانده است. مطبوعات خبر از آن دادهاند که گوردون براون نخستوزیر جدید انگلستان که به زودی جای تونی بلر را میگیرد، قصد دارد ظرف 100 روز اول نخستوزیری خویش دستور خروج نیروهای انگلیسی از عراق را صادر کند. براون 27 ژوئن (ششم تیرماه) جانشین تونی بلر خواهد شد و از حالا معلوم است که دیگر به مانند بلر کورکورانه دستورات واشنگتن را اجرا نخواهد کرد. مقامات شورای امنیت ملی آمریکا و پنتاگون نگرانی خود را از چنین وضعیتی به اطلاع بوش رساندهاند.
جاسوسان روسی در آمریکا
همه این دردسرها برای جورج بوش کم نبودهاند که حالا یک خبر دیگر نیز منتشر شده است. به نوشته ساندیتایمز دولت روسیه آنقدر جاسوس در آمریکا استخدام کرده که تعداد آنها از زمان جنگ سرد تاکنون بیسابقه است. یکی از مقامات کاخ سفید در گفتوگویی تاکید کرده که هماکنون جاسوسان روسی از ماموران هر سرویس مخفی دیگری در جهان جسورتر شدهاند. فرد مذکور که سمت مشاور کاخ سفید در امور سرویسهای مخفی را بر عهده دارد، تاکید میکند روسها در کنار چینیها به بسیاری از مراکز آمریکا دسترسی دارند. به خصوص سازمان موسوم به SWR که در واقع از دل کاگب شکل گرفته و کار ماموریتهای خارجی را بر عهده دارد، اطلاعات زیادی را پیرامون فناوریهای حساس و پروژههای نظامی آمریکا به دست آورده است. به اعتقاد کارشناسان آمریکایی این شبکه در دوران ریاست جمهوری پوتین احیا شده و به قدرت زمان شوروی سابق رسیده است. پوتین خود 16 سال تمام برای کاگب کار میکرد و در زمان فروپاشی شوروی ریاست افاسبی، بخش فعالیتهای داخل کشور در کاگب، را بر عهده داشت. یوری شوتز از مقامات سابق کاگب، در گفتوگو با ساندیتایمز تاکید میکند در زمان شوروی تعداد ماموران مخفی محدود بود و بیشتر در وزارت خارجه، فعالیتهای تجاری و خبرگزاریها حضور داشتند اما امروز عملاً هر شرکت خصوصی موفقی در روسیه برای پوشش فعالیتهای سرویس مخفی مورد استفاده قرار میگیرد. برخی معتقدند نیاز فزاینده دستگاههای امنیتی و جاسوسی آمریکا به نیروی جدید، که طی سالهای پس از حملات یازده سپتامبر کاملاً محسوس است باعث رخنه ماموران روسی به بدنه آنها شده است. گسترش فعالیتهای جاسوسی روسها به تیرگی روابط مسکو ـ واشنگتن نیز بعضاً انجامیده است. ریچارد هالبروک سفیر آمریکا در سازمان ملل در زمان دولت کلینتون میگوید: «پوتین فکر میکند آمریکا به واسطه جنگ عراق ضعیف شده و تحولات اخیر در کنار قیمت نفت بر قدرت روسیه افزودهاند لذا میکوشد تا بر نفوذ بینالمللی روسیه بیفزایند.» در فوریه گذشته (بهمنماه) پوتین دولت آمریکا را متهم کرد که نظر خود را به کل جهان تحمیل میکند. وی در آن زمان گفت: «برنامه واشنگتن برای ایجاد سپر دفاع موشکی در لهستان و جمهوری چک میتواند عصر جدیدی از رقابت هستهای را پدید آورد.»
پیغام تبریک بوش به کوباییها
در این گیرودار یکشنبهشب به وقت آمریکا و دوشنبهشب به وقت ایران جورج بوش صد و پنجمین سالگرد استقلال کوبا را تبریک گفت. البته دولت کوبا چنین تاریخی را به رسمیت نمیشناسد. در سال 1902 ایالات متحده بخش عمده خاک کوبا را که در سال 1898 در جریان جنگ اسپانیاییها و آمریکا تصرف کرده بود، تسلیم کوباییها کرد. هاوانا این تاریخ را به عنوان روز ملی خویش جشن نمیگیرد بلکه اول ژانویه 1959، زمان به قدرت رسیدن کاسترو را روز ملی میداند. در آن تاریخ نیروهای وفادار به کاسترو، فولگنسیو باتیستا، دیکتاتور مورد حمایت آمریکا را خلع کرده و انقلاب کمونیستی خویش را برپا ساختند.
احتمال رسواییهای جدید
پس از مطرح شدن بحث کنارهگیری آلبرتو گونزالس اکنون این سوال مطرح میشود که آیا چنین اتفاقی آخرین در نوع خود خواهد بود؟ با قدرت گرفتن دموکراتها در مجلس نمایندگان بعید است که داستان به همینجا ختم شود. آنها به خصوص به واسطه آنکه انتخابات ریاست جمهوری در پیش است نهایت تلاش خود را برای افشای تخلفات و نقاط ضعف رقیب به عمل میآورند. بخش عمدهای از رسواییها اخیر اطرافیان بوش تاکنون ریشه در تحقیقات و پیگیریهای دموکراتها داشته است. بحث کنارهگیری گونزالس اکنون بیشتر به آن خاطر داغ شده که دموکراتها معتقدند وی در واقع کوشیده موانع سیاسی را از پیش پای حزب جمهوریخواه بردارد. با برکناری گونزالس شاید بیش از آنکه او ضربه بخورد، حزب جمهوریخواه و اطرافیان بوش ضربه میخورند.