گروه سیاسی: اگر به تاریخ روابط سیاسی مصر و ایران بنگریم، متوجه میشویم که این روابط با فراز و نشیبهای بسیاری روبهرو بوده است، گاهی مصر موجب قطع این رابطه بوده و گاه ایران و بیشترین اختلاف دو کشور به دلیل موضعگیری ایران و مصر در ادوار مختلف در قبال رژیم اشغالگر صهیونیستی بوده است. اکنون پس از گذشت سه دهه از قطع روابط دیپلماتیک بین دو کشور و پس از پیمان سازش در کمپ دیوید به دلیل تغییر وضعیت موجود و حساسیت منطقه شاهد تحولاتی در روابط ایران و مصر هستیم.
رئیسجمهور احمدینژاد در موضعی جدید در امارات اعلام کرد، ما آماده ایجاد رابطه با قاهره هستیم و اگر دولت مصر اعلام آمادگی کند، ما همان روز سفارت خود را در این کشور دایر خواهیم کرد.
اهمیت این مسأله گروه سیاسی قدس را بر آن داشت تا ابعاد رویکرد جدید دولت را در این زمینه با دکتر مهدی مطهرینیا، کارشناس روابط بینالملل بررسی کند.
دکتر مطهرینیا، استاد دانشگاه در خصوص مواضع ایران در برقراری روابط دیپلماتیک با مصر گفت: روابط ایران و مصر از چند نکته قابل بررسی است که نخست جایگاه مصر و ایران به عنوان دو کشور قدرتمند در خاورمیانه و همچنین در میان کشورهای اسلامی است که از جایگاه ویژهای برخوردارند.
او ادامه داد: به لحاظ تاریخ و تمدن کهن، دو کشور از تأثیرگذاری تعریف شده منطقهای بهره میبرند و نزدیکی ایران و مصر نتایج معناداری را در منطقه دارد.
این کارشناس مسایل بینالملل افزود: با توجه به نزدیکی ادبیات ایران و مصر به خصوص پس از کنفرانس شرمالشیخ، شاهد بروز تحولاتی هستیم که نمایانگر تغییر لحن در ادبیات مسؤولان رسمی دو کشور است. مطهرینیا گفت: اگرچه شاهدیم که در این میان، ایران و آمریکا نیز زیرچشمی همدیگر را میپایند، اما در عینحال تلاش میکنند که در فضای مناسبتری به ارزیابی یکدیگر بپردازند.
این استاد دانشگاه گفت: اعلام ناگهانی موضعگیری جدید ایران درباره مصر از سوی رئیسجمهوری در امارات در عینحال که رویکرد مثبتی در عرصه تحولات بینالمللی است اما در عینحال اندکی شتابزده به نظر میرسد.
او ادامه داد: مصر از لبههای تیز آمریکا در منطقه محسوب میشود و اگرچه این لبه تیز حاوی پیام مثبتی است اما باید به برندگی آن در این وضعیت موجود توجه ویژه کرد.
مطهرینیا افزود: همچنین نباید سابقه و عملکرد دولتهای گذشته و جناحهای سیاسی کشور را در این زمینه از نظر دور داشت.
وی خاطرنشان کرد: پیامهای داخلی، منطقهای، بینالمللی این تصمیم اگرچه در سطح تحلیل کلان مثبت ارزیابی میشود اما تا حدی هم نگرانکننده به نظر میرسد.
مطهرینیا در خصوص مواضع مصر نیز گفت: قاهره در این موضعگیری به منافع خود میاندیشد، مصری که به دنبال بازآفرینی نقشی جدید در میان اعراب و مسلمانان و در سطح داخلی است، این مهم از مسایلی است که نباید از نظر دور نگه داشته شود.
وی ادامه داد: حسنی مبارک، آرام و آیندهنگر عمل میکند بنابراین ما نباید شتابزده و احساسی عمل کنیم اگرچه ارتباط با مصر و یا هر کشور دیگری در نظام بینالملل دارای ارزش است و این گویای این نیست که من مخالف برقراری روابط با مصر هستم اما نحوه اقدام و پیامدهای ویژه را نیز باید لحاظ کرد.
این استاد دانشگاه در پاسخ به پرسشی در خصوص موضعگیریهای اخیر مصر در مخالفت با اسراییل گفت: موضعگیری مصر در فضای کمپ دیوید صورت میگیرد و مخالف سیاست ما است که با اصل موجودیت اسراییل مشکل داریم. دکتر مطهرینیا در پایان افزود: همگرایی ایران و مصر از جنبههای تأثیرگذاری افزوده برخوردار است، اما مسیر ارتباط ایران و مصر با این اعلام که یک شبه میتواند صورت پذیرد، به بیان سهل است اما در عمل به اندازه بیان سهل و آسان نیست.