پس از 41 روز از وقوع درگیریها بین اعضای گروه سلفی «فتحالاسلام» با نیروهای ارتش لبنان در اردوگاه فلسطینی نهرالبارد در شمال لبنان، گفته میشود ظرف یکی دو روز آینده به این قائله پایان داده میشود.
به گزارش ایرنا از بیروت، درگیریها بین نیروهای گروه سلفی «فتحالاسلام» منشعب از گروه فلسطینی فتح انتفاضه روز سیام اردیبهشت ماه هنگامی آغاز شد که واحدهایی از نیروهای انتظامی لبنان قصد داشتند برای دستگیری سارقان مسلح عضو گروه مذکور که روز قبل از آن به بانک «البحرالمتوسط» طرابلس یورش برده و 125 هزار دلار اموال آن را سرقت کرده بودند، وارد اردوگاه «نهرالبارد» شوند.
این اقدام دیری نپایید که تبدیل به معرکهای گسترده و درگیری نیروهای ارتش با اعضای گروه فتحالاسلام تبدیل شد که در اردوگاه پناه گرفته بودند.
ممنوعیت ورود ارتش لبنان به داخل اردوگاههای فلسطینی در این کشور بر اساس توافق قبلی دولت لبنان با مقامهای فلسطینی، انباشت اسلحه و مهمات از سوی گروههای سلفی در داخل اردوگاه، فقدان تجربه ارتش لبنان در مواجهه با اینگونه حوادث و عوامل دیگر باعث شد تا آتش درگیریها به سرعت شعلهور شده و ارتش لبنان متحمل تلفات و خسارات سنگین شود.
بر اثر این درگیریها به جز تلفات گروه فتحالاسلام که به دلیل ممکن نبودن ورود خبرنگاران و نیروهای امدادی به داخل اردوگاه شمارش آنها نامشخص است، تاکنون 84 نظامی لبنانی جان خود را از دست دادهاند و دهها نظامی دیگر نیز زخمی و روانه بیمارستانها شدهاند.
در جریان این درگیریها تعدادی از فلسطینیان بیپناه ساکن اردوگاه نهرالبارد که پیش از آغاز درگیریها تعداد آنها به 45 هزار نفر میرسید نیز جان خود را از دست دادند و اکثر خانه و کاشانههای نیمه ویران خود را رها کرده و به اماکن دیگر پناه بردند.
اینک پس از 40 روز از این درگیری زمزمههایی مبنی بر پایان این قائله ظرف ساعات آینده به گوش میرسد اما نه با سرکوبی کامل و از بین رفتن تمام اعضای فتحالاسلام بلکه با پادرمیانی برخی گروههای فلسطینی از جمله انجمن علمای فلسطین و ناچاری گروه فتحالاسلام در تن دادن به تسلیم و سازش.
میانجیگران «انجمن علمای فلسطین» تاکنون چند بار به داخل اردوگاه نهرالبارد رفته و با مسوولان گروه فتحالاسلام برای پایان دادن به این قائله به گفتوگو نشستهاند.
طرح این انجمن مبتنی بر عقبنشینی گروه فتحالاسلام به بخش قدیمی اردوگاه، اعلام آتش بس، بازگشت پناهندگان به اردوگاه، تشکیل کمیته امنیتی مشترک از گروههای فلسطینی، خارج کردن زخمیهای فتحالاسلام از اردوگاه و تحویل آنان به ارتش که تخمین زده میشود تعداد آنان 1000 نفر باشد و تعیین سرنوشت همرزمان عرب آنان است.
همچنین تحویل سلاح سنگین و متوسط گروه فتحالاسلام به جنبش جهاد اسلامی فلسطین، اعلام انحلال گروه فتحالاسلام و تحویل لبنانیهای گروه فتحالاسلام به ارتش لبنان نیز از دیگر بندهای این طرح است.
البته در این میان مسوولان ارتش لبنان اعلام کردهاند که خواست اساسی ارتش لبنان تسلیم کسانی است که نیروهای نظامی این کشور را مورد تعرض قرار دادند تا آنان به دست عدالت سپرده شوند.
مقامهای نظامی لبنان تأکید کردهاند ارتش از این حق خود حتی اگر سالها بگذرد نیز چشمپوشی نخواهد کرد.
هر چند نسبت به پایان این قائله خوشبینی وجود دارد اما چند عامل شاید این واقعه را به تأخیر اندازد.
از جمله این عوامل تلاش برخی افراد مجهول و ناشناس است که سعی میکنند آتش این درگیریها را همچنان شعلهور سازند.
در این زمینه میتوان به حادثه مربوط به اصرار گروهی از پناهندگان فلسطینی برای بازگشت به اردوگاه نهرالبارد را مطرح کرد که در اردوگاه بداوی در همان شمال لبنان روی داد و منجر به کشته شدن سه تن از پناهجویان فلسطینی شد.
این پناهندگان که پس از 40 روز آوارگی مضاعف و تحمیل سختیها با برگزاری راهپیمایی خواهان بازگشت به اردوگاه نهرالبارد بودند با نیروهای ارتش لبنان مواجه شدند که آنان را به خویشتنداری و صبر فرا میخواندند.
نیروهای ارتش لبنان به آنان اعلام میکردند هنوز اردوگاه از وجود افراد فتحالاسلام پاک نشده و احتمال انفجار تلههای انفجاری در داخل اردوگاه وجود دارد و پاکسازی و ایمن نشده است.
اما در این بین بر اساس آنچه شاهدان میگویند برخی که هدف آشوب و تداوم درگیریها را دنبال میکنند اقدام به شلیک گلوله میکنند و بر اثر آن سه تن از پناهندگان بیپناه فلسطینی جان خود را از دست میدهند و 40 نفر نیز زخمی میشوند.
در همین پیوند «عباس زکی» نماینده سازمان آزادیبخش فلسطین «ساف» در لبنان نیز ساعتی بعد، طی اظهاراتی این رویداد را که هرج و مرج طلبها دانست و گفت افراد فرصتطلب و هرج و مرج خواه تظاهرات اعتراض آمیز پناهندگان فلسطینی را برای بازگشت به اردوگاه «نهرالبارد» از روند خود منحرف کردند.
دومین عاملی که شاید در پایان یافتن قائله نهرالبارد مؤثر باشد و آن را به تأخیر اندازد مأیوس شدن میانجیگران فلسطینی است.
انجمن علمای فلسطین که میانجیگری را از ابتدا بر عهده دارد، اعلام کرده که تلاشهای خود را به حال تعلیق درآورده است.
شیخ «داود مصطفی» رییس انجمن علمای فلسطین جمعه گذشته در نشستی خبری علت این امر را مسدود بودن راههای موجود برای حل سیاسی بحران در این اردوگاه عنوان کرد.
البته وی ابراز امیدواری کرده که با آماده شدن فضای سیاسی مناسب، این انجمن کار میانجیگری را از سر میگیرد اما وی تأکید کرده که در پیش گرفتن راهحل غیر سیاسی برای حل این بحران موجب تعرض بیشتر به ارتش لبنان و پناهندگان فلسطینی خواهد شد.
سومین عاملی که ممکن است پرونده فتحالاسلام را همچنان مفتوح نگهدارد تهدید گروه فتحالاسلام است که پیش از این مطرح کرده است.
اعضای این گروه گفتهاند در صورت سرکوبی آنان از سوی ارتش لبنان، گروههای خفته وابسته به فتحالاسلام در نقاط مختلف این کشور دست به عملیات خواهند زد و این تهدید با توجه به اتفاقات تروریستی که در سایر نقاط لبنان روی داده نباید دست کم گرفته شود.
گروه سلفی « فتحالاسلام» طی ماههای گذشته به جنایتهایی دست زده است که از جمله آنها، انفجار دو اتوبوس در منطقه «عین علق» شمال شرق بیروت در ماه فوریه گذشته است.
هر چند مقر این گروه اردوگاه پناهندگان فلسطینی «نهرالبارد» در شمال لبنان عنوان شده اما گفته میشود دارای گروههای تخریبی خفته در بسیاری از مناطق لبنان است.
فتحالاسلام چندی پیش در اقدامی علیه سربازان ارتش لبنان، به مقر آنان یورش برد و شماری از نظامیان را هنگام خواب و یا نقل و انتقال به محل خدمتشان به قتل رساند.
گفته میشود این گروه حدود 400 عضو آموزش دیده دارد و ریاست آن را «شاکر العبسی» معروف به «ابوحسین» بر عهده دارد که فردی فلسطینی ـ اردنی است و تحت پیگرد دستگاههای قضایی اردن است.
وی بر آموزش جنگجویان عرب در اردوگاههای القاعده نظارت داشته و یکی از متهمان ترور «لورنس وی» دیپلمات آمریکایی در اردن در سال 2002 به شمار میرود و حکم اعدام وی به طور غیابی صادر شده است.
برخی طرفهای لبنانی مخالف دولت کنونی این کشور میگویند یکی از جریانهای سیاسی مطرح کنونی در ایجاد و فعال ساختن گروه فتحالاسلام در لبنان نقش دارد و اقدام به حمایت مالی از آن کرده است.
آنان معتقدند برخی مقامهای دولتی نیز در ورود این گروه به لبنان، آموزش و تجهیز آنان با هدف مبارزه با حزبالله و یا تلاش برای سوق دادن آن به درگیریهای داخلی تسهیلاتی ایجاد کردهاند تا بهانهای برای خلع سلاح آن باشد.
در مقابل دولت و حامیان آن پیدایش و اعزام اعضای گروه فتحالاسلام به لبنان را به سوریه نسبت میدهند در حالیکه سوریه اعلام کرده است با این گروه در حال مبارزه است و تاکنون تعدادی از آنان را به هلاکت رسانده است. به جز فتحالاسلام تعدادی دیگر از گروههای سلفی در لبنان فعال هستند که از مهمترین آنها میتوان به حرکت التوحید الاسلامی (جنبش توحید اسلامی)، عصبه الانصار الاسلامیه (گروه انصار)، گروه «عصبه النور» و تکیلات «جند الشام» اشاره کرد.
نقطه اجماع میان گروههای سلفی در لبنان، اندیشه «بازگشت به گذشتگان صالح»، رد مذاهب دیگر و پایبندی به متون اساسی (قرآن و سنت) است.
سلفیگری در لبنان از اختلاط میان دو جریان وهابی و قطبی (سید قطب) تأثیر پذیرفته است، جریان قطبی توسط «ایمن الظواهری» و جریان وهابی توسط «اسامه بن لادن» در افغانستان ایجاد شد که بر تکفیر جوامع معاصر تأکید میکنند.