یوسف مولایی گفت: زمانی که پرونده هستهیی کشورمان در شورای امنیت قرار دارد اظهار نظرهای فنی البرادعی نمیتواند پرونده را از آن مسیر بازگرداند. ولی گزارش مثبت او میتواند دست ایران را برای خارج کردن موضوع هستهییاش از حوزه امنیتی بازتر کند.
دکتر یوسف مولایی، استاد حقوق و روابط بینالملل دانشگاه تهران در گفتوگو با خبرنگار انرژی هستهیی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در خصوص اظهارات اخیر مدیرکل آژانس مبنی بر اینکه مساله تداوم یا عدم تداوم فعالیتهای هستهیی ایران سیاسی و خارج از اختیارات او بوده و نیازمند قضاوت بینالمللی است، گفت: این حرف به لحاظ حقیقی درست است چرا که وقتی پرونده هستهیی ایران به شورای امنیت رفته است، اظهار نظرهای فنی البرادعی نمیتواند پرونده را از آن مسیر بازگرداند مگر اینکه وی با گزارشات مثبت خود زمینه صدور قطعنامه یا خروج کامل موضوع از حالت امنیتی را فراهم کند.
وی با بیان اینکه البرادعی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نمیتواند برای شورای امنیت تعیین تکلیف کند، ادامه داد: در ساختار سلسله مراتب نهادهای بینالمللی شورای امنیت در بالاترین حد قرار دارد و هیچ نهادی نمیتواند برای شورای امنیت تعیین تکلیف کند، البرادعی فقط میتواند منصفانه به صورت فنی و بی طرفانه گزارشی را تهیه کند آنگاه اگر شورای امنیت به آن گزارش بیاعتنایی کند آشکار میشود که یک موضعگیری کاملا سیاسی در پرونده هستهیی ایران وجود دارد.
این حقوقدان تاکید کرد: آژانس بینالمللی انرژی اتمی به لحاظ تخصصی متولی پرونده هستهیی ایران نیست، شورای حکام و آژانس بینالمللی انرژی اتمی یک کار فنی و حقوقی را انجام میدهند ولی شورای امنیت یک نهاد سیاسی است و اگر تشخیص دهد موضوعی به صلح و امنیت جهانی مرتبط است دیگر کاری به نظرات نهادهای دیگر ندارد.
وی ادامه داد: تنها اگر گزارش مثبتی از سوی آژانس ارایه شود ایران دستش بازتر است تا پرونده هستهییاش را از حوزه امنیتی خارج کند.
مولایی با رد اینکه اظهارات البرادعی تاثیری در روند همکاریهای ایران و آژانس و توافقات اخیر دارد، اظهار داشت: ایران عضو ان. پی. تی و آژانس است و تعهداتی دارد که باید در مسیر اجرای آنها گام بردارد؛ تعهد باید انجام گیرد، اگر شورهای امنیت به رغم همکاری ایران پرونده هستهیی را از مسیر امنیتی خارج نکند بحث جدیدی باز میشود و ربطی به آژانس بینالمللی انرژی اتمی ندارد.
وی با اشاره به بخشی دیگر از اظهارات مدیرکل آژانس مبنی بر اینکه دو تا سه ماه آینده نیت واقعی ایران مشخص میشود، گفت: اظهارات ضد و نقیض اخیر البرادعی تحت تاثیر فشارهایی است که به وی وارد میشود و گاهی آن را ناچار به موضع گیریهای تند میکند ولی به هر حال باید این واقعیت را پذیرفت که پرونده هستهیی ایران را کاملا به وضع طبیعی و عادی بازگرداند.
این استاد دانشگاه در خصوص کارشکنیهای برخی کشورها در توافقات ایران و آژانس و همچنین مواضع اخیر کشورهای 1+5 اظهار داشت: 1+5 به چند جبهه تقسیم شده است: چین و روسیه که علاقمندند که پروند هستهیی ایران از مسیر مثبت مورد ارزیابی قرار گیرد، آمریکا فرانسه و انگلیس مواضع تندی اتخاذ کردهاند و به دنبال اعمال تحریمهای شدید علیه ایران هستند از سوی دیگر آلمان گاهی به اروپا نزدیک است و گاهی سعی میکند که مستقل عمل کند ولی در این شرایط به تدبیر ایران باز میگردد که چگونه در چنین چارچوبی اهداف خود را پیش ببرد و دنیا را متقاعد کند که فعالیتهایش صلح آمیز است.
این استاد دانشگاه با مثبت ارزیابی کردن روند همکاری و مذاکرات ایران و آژانس گفت: در شرایطی که بسیاری از کشورها به ویژه آمریکا میخواهند نشان دهند که ایران به دنبال وقت کشی است و میخواهند گزارش البرادعی را منفی نشان دهند مشخص است که اگر ایران همکاری بیشتری با آژانس داشته باشد مثبت است میتواند برخی تبلیغات را خنثی کند.
وی با بیان اینکه مذاکره بهترین وسیله برای حل اختلافات است گفت: در شرایط فعلی انجام و تداوم مذاکرات لاریجانی – سولانا نیز مثبت خواهد بود ولی باید در نظر داشت که مذاکره یک امکان است و به این معنا نیست که تمام مشکلات را حل کند.
این حقوقدان در خصوص مواضع اخیر روسیه علیه ایران و اینکه گفته میشود فرانسه جای انگلیس نشسته است، اظهار داشت: ظاهر امر نشان میدهد که نسبت به گذشته، نزدیکی بیشتری میان فرانسه و آمریکا ایجاد شده است ولی این به معنای آن نیست که فرانسه جای انگلیس را گرفته است.
وی افزود: شاید بتوان گفت که به لحاظ تاکتیکی وقتی فرانسویها جلو کشیدهاند انگلیس کمی عقبتر رفته است، از سوی دیگر مناسبات آمریکا و انگلیس استراتژیک است و به راحتی کسی نمیتواند جای آن را بگیرد.