تاریخ انتشار : ۰۴ خرداد ۱۳۸۷ - ۰۸:۳۰  ، 
شناسه خبر : ۳۰۸۲۱
تحلیلی بر اعتراضات خیابانی اخیر در شهرهای سن‌پترزبورگ و مسکو روسیه
حنیف غفاری اشاره‌ : طی روزهای اخیر شاهد گسترش دامنه ناآرامی‌ها در مسکو و سن‌پترزبورگ هستیم. مقامات کاخ کرملین در حالی باید به تعدیل اوضاع داخلی کشورشان بپردازند که دغدغه‌هایی مانند استقرار سیستم دفاع ضدموشکی آمریکا در چک و لهستان لحظه‌ای آنها را آرام نمی‌گذارند:

نگاه معنادار مخالفان به کرملین

خواسته مخالفان واضح و مشخص است: برکناری ولادیمیرپوتین و تبدیل روسیه به کشوری با ساختاری متفاوت از امروز! مخالفان پوتین معتقدند که رئیس‌جمهور کشورشان در دوران قدرت خود پایه‌های دموکراسی و آزادی را در روسیه سست و متزلزل ساخته و فضا را برای مخالفان تنگ کرده است.

نارضایتی‌های موجود نیز عمدتا گرانی مسکن، خدمات و کالاهای مختلف، ارائه خدمات پزشکی و حمل و نقل‌ در قبال دریافت وجه (برخلاف قبل)، پایین بودن دستمزدهای رسمی و گسترش فساد و رشوه‌خواری است که مقامات دولت از آن بی‌خبر نیستند.

حامیان نا آرامی‌های اخیر در روسیه سعی دارند با الگوبرداری از انقلابهای رنگین در اوکراین و گرجستان و افزودن مقدار چاشنی خشونت، افرادی مانند پوتین و لاوروف را از عرصه معادلات سیاسی مسکو حذف نمایند. آنچه در این برهه حساس از حیات سیاسی کاخ کرملین مورد سوال است نحوه شکل‌گیری شورش‌ها و کشف علتها و عوامل اصلی هدایت آنهاست.

سرمایه‌دار فراری روس در اندیشه تسخیر مسکو

بوریس برزوفسکی که یکی از بزرگترین سرمایه‌داران روسی محسوب می‌شود رسما از هدف خود مبنی بر ایجاد انقلابی جدید در روسیه پرده برداشته است. البته پلیس روسیه قادر به دستگیری این شخص نیست زیرا برزوفسکی چند سال است که به انگلستان پناهنده شده است!! اظهارات اخیر برزوفسکی موجب خشم شدید پوتین و دیگر مقامات روسی شده است. از این رو مسکو از لندن خواسته است تا این تاجر و سرمایه‌دار سرکش را به پلیس روسیه تحویل دهد. البته پاسخ انگستان به روسیه نیز جالب توجه بود. دولت انگلیس اعلام کرد که از هرگونه فراخوان برای سقوط با خشونت یک دولت مستقل و حاکم، متاسف است و این چنین به اظهارات «بوریس برزوفسکی» پناهنده روسی که توطئه برای سقوط دولت «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهوری روسیه را خواستار شده بود، واکنش نشان داد.

در همین حال، وکیلان برزوفکسی با انتشار بیانیه‌ای اعلام کردند که این میلیاردر روسی از اقدامات مستقیم حمایت می‌کند ولی از خشونت حمایت نمی‌کند.

این پاسخ لندن به مسکو نشان داد که انگلستان یکی از حامیان اصلی ایجاد ناآرامی‌ها در کاخ کرملین محسوب می‌شود. دولت انگلستان نسبت به برزوفسکی نگاهی ابرازگرایانه در راستای تضعیف موقعیت روسیه‌ دارد و از این‌رو به بهانه‌های مختلف از تحویل او به مسکو سرباز می‌زند.

تقارن زمانی مشکوک

مخالفت روسیه با اجرای طرح دفاع ضدموشکی ایالات متحده آمریکا در خاک جمهوری چک و لهستان باعث شد تا واشنگتن به طراحی و اجرای توطئه‌ای مشابه انقلابهای رنگین در روسیه بپردازد. در این راستا شاهد هستیم که با افزایش مخالفت مسکو در خصوص اجرای طرح دفاع ضدموشکی آمریکا، دامنه شورش و ناآرامی در اطراف پوتین و کاخ کرملین نیز گسترده‌تر شده است. حمایت دولت انگستان از عاملان اصلی و حامیان مالی این شورش‌ها نیز بر هدایت غیرمستقیم واشنگتن و غرب در اوضاع داخلی روسیه مهر تائید می‌نوازد. دخالت آمریکا در امور خارجی روسیه تنها مربوط به این مسئله نمی‌شود و مدتهاست که ادامه دارد. از زمان فروپاشی کمونیسم، کاخ سفید و کشورهای اروپایی اقدامات متنوع و گسترده‌ای را انجام داده‌اند. تازه‌ترین اظهارات گورباچف که قبل از آغاز شورشهای اخیر صورت گرفت در این خصوص قابل توجه است:

آخرین رئیس‌جمهور شوروی سابق از دولت روسیه خواست به آمریکا اجازه مداخله در امور داخلی این کشور را ندهد.

"میخاییل گورباچف" در جمع خبرنگاران در مسکو با اشاره به گزارش سالانه حقوق بشر وزارت امور خارجه آمریکا که در آن موارد نقض حقوق بشر و دموکراسی در روسیه اشاره شده، گفت: روسیه باید سیاست خود را دنبال کند و به ارزیابی‌های آمریکا بیش از اندازه اهمیت ندهد.

گورباچف گزارش وزارت خارجه آمریکا را نمونه بارز دخالت آشکار در امور داخلی روسیه خواند و گفت: دولت روسیه نباید اجازه مداخله در امور داخلی خود را بدهد و باید موضع قطعی در این مورد اتخاذ کند.

وی با اشاره به اینکه مردم روسیه خود می‌توانند مصالح کشور را تشخیص دهند افزود: دموکراسی در روسیه باید در بطن این کشور پرورش یابد و در آن صورت موثر خواهد بود.

وزارت امور خارجه آمریکا روز ششم آوریل در گزارش سالانه خود در مورد وضع حقوق بشر و دموکراسی در جهان ضمن اشاره به مسائل مربوط به آزادیهای سیاسی در روسیه از "اضمحلال تدریجی جامعه مدنی" این کشور ابراز نگرانی کرده و وعده داد به سازمانهای غیردولتی روسیه از جمله برای شرکت در انتخابات دوما و ریاست جمهوری کمک کند.

ابراز همدردی ژرمن‌ها با مخالفان پوتین

آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و همراهان او نیز از طرفداران تضعیف موقعیت سیاسی کاخ کرملین هستند. ژرمن‌ها برای اینکه از کاخ سفید و انگلستان در هدایت مناقشات داخلی اخیر روسیه عقب نمایند به محکوم نمودن برخورد پلیس روسیه با مخالفان پرداختند.

دولت آلمان برخورد شدید پلیس روسیه با مخالفان تظاهرکننده در این کشور و بازداشت آنان را "غیرقابل قبول" دانست.

توماس استگ، سخنگوی آنگلا مرکل صدراعظم آلمان در این رابطه گفت: «این شکل از خشونت نگران‌کننده بوده و حمله به اصحاب رسانه که کار خود را مطابق با برداشت ما از آزادی مطبوعات و اطلاعات انجام می‌دهند، غیرقابل قبول است.»

این در حالی است که دولت آلمان خود یکی از نامقبول‌ترین دولتهای اروپا محسوب می‌شود و اکثر شهروندان این کشور از رای دادن به مرکل پشیمان شده‌اند.

مجازات کاخ کرملین

جریانهای "روسیه واحد" و "روسیه دیگر" که موافقان و مخالفان دولت روسیه محسوب می‌شوند در مسکو و سن‌پترزبورگ مقابل یکدیگر صف‌آرایی کرده‌اند. «آنچه امروز در روسیه رخ می‌دهد در سطح اول معلول بی‌درایتی روسها در امتیازدهی‌های بیجا به کاخ سفید و غرب در شورای امنیت سازمان ملل متحد است. مسکو همواره در معاملات خود با واشنگتن بازنده بوده است و کاخ سفید طی 6 سال اخیر از هیچ‌گونه تلاشی در جهت تضعیف موقعیت کاخ کرملین فروگذار نکرده است. آمریکا و غرب در حالی به هدایت حوادث اخیر روسیه می‌پردازد که مقامات کرملین به تازگی و در اقدامی نسنجیده قطعنامه 1747 را علیه ایران تصویب کرده‌اند. مسلما شورشهای اخیر دستمریزاد آمریکا و اروپا به خاطر سپاس از این اقدام روسها به شمار می‌روند. شاید اکنون بهترین فرصت باشد تا پوتین و ایوانف نسبت به عمکرد رفتارهای نادرست خود در قبال چهان امروز آگاه شوند.