غرب به جای رها کردن تیر در تاریکی مذاکره کند

ایران از مذاکره فرار نکرده است

در این دیدار مایکل شوستر از رادیو NPR آمریکا با اشاره به دیدار این گروه خبرى از کارخانه U.C.F اصفهان و گفت‌وگو با وزیر امور خارجه ایران، از لاریجانى پرسید: با توجه به طرح تایم اوت البرادعى و درخواست شوراى امنیت براى توقف غنى‌سازى در ایران، راه‌حل و رویکردى که بتواند از درگیرى میان شوراى امنیت و ایران جلوگیرى کند، چیست؟ لاریجانى گفت: بحث تایم اوت آقاى البرادعى تعلیق نیست. تئورى ایشان این است که طرفین در جایگاه کنونى بایستند و این از بحث تعلیق متفاوت است. نکته مهم این که ببینیم راه‌حل مسأله هسته‌ای ایران چیست و همانگونه که می‌دانید به هر حال به دلیل مسائل مختلفى که در صحنه بین‌الملل وجود دارد، موضوع هسته‌ای ایران جنس سیاسى پیدا کرده است. دبیر شوراى عالى امنیت ملى تصریح کرد: اگر موضوع پرونده هسته‌ای ایران از نظر حقوقى و فنى بررسى شود راحت می‌شود آن را حل کرد و فهم این موضوع خیلى آسان است. لاریجانى با اشاره به سخنان نگروپونته معاون وزیر خارجه آمریکا، افزود: ایشان قبلاً گفته بود ما اطلاع داریم ایران تا سال ۲۰۱۵ به بمب اتمی‌نمی‌رسد و چند روز قبل نیز دوباره این سخنان را تکرار کرد، خود ما نیز بارها گفته‌ایم که در پى بحث بمب اتمی ‌نیستیم و در دکترین امنیت ملى ما بمب اتم نیست. لاریجانى افزود: پرونده ایران را در حالى که بمب اتم ندارد و تا سال ۲۰۱۵ نیز به آن دست نخواهد یافت به شوراى امنیت می‌برند و قطعنامه صادر می‌کنند اما در مورد دیگر مثل اسرائیل، هند یا دیگران که بمب اتم دارند هیچ مشکلى نیست.

این رفتار دوگانه دنیا را دچار مشکل کرده است، به باور من یک نوع فریبکارى در این قضیه وجود دارد و مسائل سیاسى و مشکلات دیگر آمریکایى‌ها روى موضوع سایه انداخته تا این مسأله حل نشود. خبرنگار پرسید آیا ممکن است تایم اوت پایه‌اى براى مذاکرات باشد که لاریجانى در پاسخ گفت: آمریکایى‌ها که مخالفند و آن را رد کردند. شوستر از احتمال موافقت ایران پرسید، لاریجانى گفت: ما به این دلیل که گفتیم، این را راه‌حل نمی‌دانیم. در ادامه آنافرانسیس نیکت از ایندیپندنت انگلستان پرسید: موضوع توقفى که ایران طرح می‌کند ایستادن بر مواضعى است که تاکنون حاصل شده، یعنى بقیه فعالیت‌ها تا آن مقطع در جریان خواهد بود؟ لاریجانى گفت: آقاى البرادعى آن چیزى که در مورد طرح به من گفتند این بود.

نیکت گفت: درک من این است که وقتى غربى‌ها می‌گویند توقف، یعنى بحث تحریم‌ها را متوقف کنند و ایران هم تمامی ‌فعالیت‌هاى مشتمل بر هرگونه غنى‌سازى را متوقف کند. دکتر لاریجانى اظهار داشت: خوب پس از آن چه می‌شود؟ معتقدم مسأله ایران و مسأله هسته‌ای، بهانه‌اى در دست آمریکایى‌ها است و باید دورنماى حل آن روشن باشد.

حرف ما این بود شما هر راه‌حلى دارید، بگذارید مذاکرات آغاز شود و راه‌حل‌هایتان را در مذاکره مطرح کنید تا ببینیم دورنماى این اقدام‌ها چیست، نمی‌توانیم تیر در تاریکى پرتاب کنیم. مشکل این است که آنها پاى مذاکره ننشسته‌اند حتى آن بسته پیشنهادى را که به ما پیشنهاد کردند رد نکردیم. گفتیم در مذاکره بحث کنیم. چرا از میز مذاکره فرار می‌کنند؟

کسى که از میز مذاکره فرار می‌کند مشکل سیاسى داشته و هدف دیگرى ندارد. شاید در ذهن خود فکر می‌کنید ما سرسختى می‌کنیم ولى این‌گونه نیست، ما در پى لجبازى نیستیم. حدود ۳ سال پیش وزراى ۳ کشور اروپایى آمدند در سعدآباد مذاکره کردند. لاریجانى ادامه داد: آنجا ۳ کشور گفتند شما چند هفته تعلیق کنید ما مسأله را حل می‌کنیم. این ۳ هفته ۲ سال شد. بعد طرحى به ما دادند که در آن هیچ نبود و پوچ بود. امروز آقاى سولانا و آقاى البرادعى می‌گویند اینها اشتباه کردند آن طرح را دادند. تصور ایران این است این یک بهانه است و می‌خواهند شما را متوقف کنند بدون دورنماى یک آینده.

ما نمی‌گوییم طرح تایم اوت یا چیز دیگرى مطرح نکنند. هر طرحى باید در مذاکره بحث شود که معلوم شود گام به گام چه می‌کنیم. میتوربورجر از روزنامه گاردین انگلستان نیز پرسید: پیشنهاد آنها این است که غنى‌سازى را تعلیق کنید تا همان پیشنهادى را که ژوئیه ۲۰۰۶ تقدیم شما کردند دنبال بکنند، این طرح چه ایرادى دارد؟ لاریجانى گفت: ایرادش همین پاسخى است که دادم. نمی‌گویند پس از این گام، چه می‌کنند. ایران تعلیق بکند که بعد چه شود؟ هیچ روشن نیست. پس ما اول در مذاکره باید ببینیم چه گامی‌ برداریم و آنها چه قدمی ‌بردارند. می‌خواهم با توجه به سابقه تاریخى موضوع، به مسأله نگاه شود. یعنى خودتان را در وضع ما بگذارید با سوابقى که آنها با ما انجام دادند بعد ببینید آیا ما رفتار غیرمعقول انجام دادیم؟ این‌ها به من گفتند نگرانیم این غنى‌سازى را به سمت تولید سلاح ببرید، در مذاکرات برلین من به آقاى سولانا گفتم اولاً این حرف شما درست نیست و قبل از این که جرمی‌انجام بشود که مجازات نمی‌کنند. اما فرض کنیم نگرانید، فرمولى می‌دهم تا نگرانى شما رفع شود. می‌آییم تمامی‌ فناورى هسته‌ای خود را می‌گذاریم توى کنسرسیوم بین‌المللی که خود شما هم در آن مداخله و نظارت داشته باشید. ایشان خیلى این نظریه را پسندیدند اما بعد نگذاشتید انجام بشود. پس مسأله آنها عدم‌ اعتماد نیست.

غرب برخوردارى ایران از دانش هسته‌ای را فهم کند

لاریجانى ادامه داد: اگر از من بپرسید، می‌گویم آنها نمی‌خواهند ایران دانش هسته‌ای داشته باشد. این یک اشتباه استراتژیک دارد، زیرا این دانش را پیدا کرده‌ایم. مانند این است که به یک استاد دانشگاه بگویند می‌خواهیم دیگر سواد نداشته باشى. ممکن است دوست داشته باشند ولى امکان‌پذیر نیست. بهتر این است که واقعاً نگرانى‌شان رفع شود. گفته‌ایم نظارت آژانس را می‌پذیریم، N.P.T را قبول داریم. بازرسان آژانس بیایند ولى نمی‌توانید بگویید دانش را نداشته باشید. لاریجانى افزود: در مذاکره‌اى که یک سال و نیم گذشته با وزراى خارجه کشورهاى اروپایى در وین داشتم نماینده یکى از این کشورها گفت که اصلاً نمی‌خواهیم شما به دانش هسته‌ای دست پیدا کنید. من در پاسخ گفتم، شما که می‌گویید کشورهاى مترقى و متمدن هستیم، دانش باید فراگیر باشد و نباید آن را طبقه‌بندى کرد. نمی‌شود بعضى ملت‌ها از همه دانش‌ها برخوردار باشند و عده‌اى دیگر نداشته باشند. این تفکر وجهه خوبى براى غربى‌ها نمی‌سازد.

خبرنگار آمریکایى از لاریجانى پرسید: چنین می‌نماید براى حفظ برنامه‌اى که دنبال می‌کنید در مقابل تحریم‌هاى سازمان ملل، آمادگى دارید؟

لاریجانى گفت: به ضرر کسانى است که چنین کارى را انجام می‌دهند و معلوم نیست خیلى به نفع خودشان هم باشد. یعنى براى کسانى که می‌خواهند تئورى هژمونى را در دنیا تحقق ببخشند این کارها براى خودشان مضر است. شما ببینید در منطقه ما، در فلسطین، لبنان، عراق و افغانستان چقدر مشکلات وجود دارد. این کارها دشمنى را زیاد می‌کند. در دشمنى حلوا خیر نمی‌کنند و این اشتباهى است که می‌خواهند هژمونیک باشند، فکر می‌کنم در دنیا باید عقلانیت حاکم باشد و ما در فارسى یک اصطلاحى داریم که می‌گوید گرهى را که با دست باز می‌شود با دندان باز نمی‌کنند.

 غرب پیشنهادهایش را روى میز مذاکره بیاورد

شوستر از لاریجانى خواست درک خود از پیشنهاد تایم اوت البرادعى را روشن‌تر بیان کند و این که آنها از ایران چه توقعى دارند. لاریجانى گفت: نمی‌دانم ایشان در افکار عمومی ‌موضوع را چگونه مطرح کردند اما آنچه که به من گفتند این بود شما در جایى که هستید بایستید آنها هم در جایى که هستند. من هم به ایشان گفتم می‌توانند این طرح را در مذاکرات به عنوان ایده خودشان مطرح کنند. در مذاکرات با آقاى سولانا ایده‌هاى خیلى متنوعى براى حل مسأله مطرح شد.

در واقع ۲ نگرانى وجود دارد. تهران معتقد است فشار می‌آورند تا ایران دانش هسته‌ای نداشته باشد. دانش صلح آمیز هسته‌ای. یک نگرانى هم اگر واقعى باشد، طرف مقابل دارد که می‌گوید نگرانیم شما منحرف بشوید، در آینده به فرض این که این نگرانى سیاسى نباشد و واقعى باشد. از شما می‌پرسم واقعاً این عقل جمعى نمی‌تواند این دو تا نگرانى را رفع کند؟ حتى حداقل ۱۵ـ۱۰ راه‌حل وجود دارد یعنى دو تا نگرانى را نمی‌تواند رفع کند؟

وى تصریح کرد: در مذاکرات با آقاى سولانا اینها مطرح شد، مگر این که پشت این قضیه یک چیز دیگر باشد، اراده‌اى دیگر که نخواهد این کار انجام شود.

بازى بزرگ قواعد خود را دارد

خانم آندریا آلکودیا از مجله فوکوس آلمان از دبیر شوراى عالى امنیت ملى درباره شمار سانتریفیوژهاى فعال در ایران و این که تهران فعالیت‌هاى غنى‌سازى خود را تا حدودى آرام کرده، پرسید.

لاریجانى گفت: چرا این مسأله تا این حد برایتان مهم است، زیرا متخصصان می‌دانند چندان تفاوتى وجود ندارد. براى کشورى که به سطحى از غنى‌سازى برسد، شمار کم یا زیاد سانتریفیوژها تفاوتى ندارد. از سوى دیگر مسأله محرمانه‌اى وجود ندارد زیرا بازرسان آژانس به طور مرتب می‌آیند. خبرنگار ایندیپندنت انگلستان نیز با اشاره به اظهارات البرادعى، درباره کاهش سرعت فعالیت‌هاى ایران، پرسید، که لاریجانى این مسائل را مهم ندانست و گفت: آنچه مهم است این که بازى کوچک نیست، بازى بزرگ قواعد خاص خود را دارد. وى افزود: مهم این که، ما دربحث هسته‌ای و رعایت مقررات بین‌المللی مسئولیت‌پذیر هستیم. عضو N.P.T هستیم و مقررات آن را رعایت می‌کنیم.

ایران ماجراجو نیست،تحمیل‌پذیر هم نیست

لاریجانى تصریح کرد: بازرسان آژانس می‌آیند بازرسى می‌کنند، اخیراً هم معاونین آقاى البرادعى آمدند و مذاکرات خوبى برگزار کردند. جمهورى اسلامی ‌ایران کشورى ماجراجو نیست، البته نمی‌توان به ما چیزى را تحمیل کرد و نمی‌توانند چیزى را که براى ما هم قاعده جدى نیست وضع کنند، می‌گوییم قاعده‌اى که براى همه است براى ما هم باشد. خانم سارا وانیل از نوول ابسر واتور فرانسه نیز درباره ادامه بازدید بازرسان آژانس پرسش کرد و گفت: می‌توانید این مطلب را تأیید کنید که بازرسان آژانس بزودى از اراک دیدن خواهند کرد و این بازدیدها ادامه خواهد یافت یا این که توافق خاصى صورت گرفته است؟ لاریجانى گفت: براساس برنامه‌اى که با آژانس تنظیم کرده‌ایم می‌توانند بازرسى‌ها را انجام دهند. خانم نیکت خبرنگار ایندیپندنت بار دیگر پرسید: تأیید شما در حقیقت بر انجام مذاکرات در مقطع اولیه است این که و تعلیق صورت نخواهد گرفت اما در طول مذاکراتى که می‌گویید اگر آغاز شود ممکن است ایران غنى‌سازى را متوقف کند؟

لاریجانى پاسخ داد: فکر می‌کنم این مسأله منطقى نیست ولى مانع طرح آن در مذاکرات نمی‌شویم، کسى که به یک فناورى می‌رسد محروم کردن از آن، امکان عقلى ندارد، ولى طرف مقابل هر ایده‌اى دارد می‌تواند در مذاکرات مطرح کند. خبرنگار گاردین پرسید: رئیس‌جمهورى ایران بتازگى بحث ادامه تحقیقات درباره (سانتریفیوژ) p2 را مطرح کردند که سبب شده ابروهاى جامعه بین‌المللی بالاتر کشیده شود. تهران تا چه حد مایل است که دراین خط به فعالیت‌هایش ادامه دهد؟ لاریجانى گفت: نمی‌دانم چرا جامعه بین‌المللی ابروهایش را بالا کشیده است، تحقیقات حق هر کشورى است. ابروها را باید وقتى بالا کشید که به یک موجود خطرناکى برسند. وقتى که تحقیقات زیر نظر آژانس انجام می‌شود، براى چه ابرو بالا می‌کشند؟ خبرنگار انگلیسى پرسید: تولید سانتریفیوژها هم زیر نظر آژانس است؟ لاریجانى گفت: آنها بازدید دارند و ما نیز مشکلى در این زمینه نداریم. جمهورى اسلامی ‌ایران مطابق معاهده N.P.T عمل می‌کند.

از جامعه بین‌الملل تعریف کوچک ندهیم

در ادامه خانم نیکت بار دیگر از لاریجانى پرسید: از سال ۲۰۰۳شاهد فرایند طولانى بودیم. با توجه به این که موضوع در شوراى امنیت سازمان ملل مطرح شده و نگرانى آمریکایى‌ها و چند کشور اروپایى نیست. جامعه بین‌المللی نگران است. با توجه به مجموعه تحولات، آیا فکر می‌کنید شاهد نوعى کاهش تنش در مجموعه تحرکات هستیم؟ در چه مرحله‌اى قرار داریم؟ آیا ایران علاقه دارد به گونه‌‌ای جو را آرام کند؟ اقدام‌هایى که اخیراً انجام داده و همین سفرى که ما داشته‌ایم و احتمال این که شرایط تندتر شود و به سوى قطعنامه سوم شوراى امنیت پیش بروند را چگونه ارزیابى می‌کنید؟ لاریجانى پاسخ گفت: این که تصور می‌کنید اجماعى بین‌المللی در این زمینه وجود دارد، یک گزینه دقیق نیست. غیرمتعهدها و کشورهاى اسلامی ‌با بیانیه‌هاى خود مرتب می‌گویند از فناورى صلح آمیز هسته‌ای ایران حمایت می‌کنیم. آیا این کشورها جزو جامعه بین‌المللی نیستند البته ممکن است به دلیل فشارهاى آمریکا، برخى کشورها گاهى تنازل کنند، شما اصحاب رسانه باهوش هستید و می‌دانید در نظام بین‌المللی، آمریکایى‌ها چقدر فشار وارد می‌کنند و تحمل کشورها نیز درجه‌بندى دارد. این یک غوغاسالارى است که می‌کوشند القا کنند جامعه بین‌المللی نگرانى دارد. در سفرى به اروپا، یکى از وزراى خارجه کشورهاى اروپایى نکته‌اى را به من گفت که براى شما جالب است. وى گفت به همان توافق شما با آقاى سولانا در برلین بازگردیم. گفتم پس چرا آن را درآن زمان رد کردید و حالا می‌گویید برویم سر همان توافق؟ او گفت: می‌خواهم خصوصى بگویم که برخى کشورهاى بزرگ فکر می‌کردند اگر دو قطعنامه بدهند شما عقب‌نشینى می‌کنید، مشکل این است.

تندروى در قبال ایران نتیجه ندارد

لاریجانى ادامه داد: پرونده ایران مدلى است که دنیا دریابد دوره این گونه زورگویى‌ها پایان یافته است اما این که آیا ما هم می‌خواهیم حرکت سازنده‌اى داشته باشیم قطعاً همین طور است. تلاش ایران درون مذاکرات در مسیر دیپلماتیک، معقول است که ۵۰ درصد مسأله می‌باشد. نیم دیگر مربوط به طرف مقابل است. اگر رفتار غیرمعقول انجام دهند این مسیر تخریب می‌شود. امیدوارم که در این قضیه متوجه شوند با تندروى در شوراى امنیت به نتیجه‌اى نمی‌رسند و بى‌جهت ایران را به واکنش وا می‌دارند. ولى ما آماده‌ایم که درون مذاکرات به یک تفاهم برسیم. خبرنگار گاردین پرسید: آیا واقعاً توانسته‌اید مشکلات خود را در تمامی ‌زمینه‌هایى که فعالیت دارید، حل کنید. مسائل مربوط به  p1و p2 حل شده‌است؟ لاریجانى گفت: شما هم می‌دانید نمی‌توان جلوى یک ملت را در انجام تحقیقات گرفت. تحقیقات همیشه جارى است. نیکت بار دیگر پرسید: گفتید تحقیقات ادامه دارد و در حقیقت توانسته اید اورانیوم غنى‌سازى کنید، آیا تصمیم دارید همانگونه که عنوان شده وارد بحث فاز صنعتى هم بشوید و شمار سانتریفیوژها را به ۵۰ هزار برسانید؟ لاریجانى گفت: سوخت بوشهر را روس‌ها باید تأمین کنند که نسبت به آن تعهد داده اند و این ربطى به هم ندارد. مسأله مهم این است که ما در برنامه چشم‌انداز اقتصادى ایران از نظر فناورى برق، حدود ۱۶ هزار مگاوات برق اتمی‌ در نظر گرفتیم و بر این اساس باید یک تضمینى براى سوخت آن وجود داشته باشد. البته به این معنا نیست که می‌خواهیم همه سوخت را خودمان تأمین کنیم. این موضوع به پارامتر اقتصادى و چیزهاى دیگر نیز بستگى دارد ولى مهم این است این ظرفیت را داشته باشیم که اگر کشورى به ما نداد بتوانیم خود این سوخت را تأمین کنیم. میتوبورجر پرسید: از اظهارات شما این گونه درمی‌یایبم که نگرانى‌هاى زیادى درباره تحریم‌هاى سازمان ملل و تأثیرات آن بر اقتصاد ایران ندارید، حال آن که براساس اظهارات خزانه‌دارى آمریکا بویژه تحریم بانک‌هاى ایرانى می‌تواند در نظر برخى از افراد، اثرات بسیار مشکل‌زایى را در نظام پولى و مالى دنیا براى بانک‌هاى ایرانى ایجاد کند. لاریجانى گفت: اگر مبناى شما گزارش‌هاى آمریکایى‌ها باشد، ما الآن باید در طول ۲۸ سال ۲۸ بار از بین رفته باشیم. ما مخالف این نیستیم که دیگران با این اطلاعات که دارند خوشحال باشند، خوشحالى آن‌ها براى ما خوب است. خوشحالى آن‌ها براى ما مشکلى ایجاد نمی‌کند ولى این مسأله راه‌حل‌هایى دارد. اگر خزانه‌دارى آمریکا فکر می‌کند با این مسأله می‌تواند سبب شود از فناورى صلح‌آمیز هسته‌ای خود صرف نظر کنیم، اشتباه است. خوب می‌دانید که دموکراسى لیبرال، سوراخ‌هاى زیادى براى حل این گونه مسایل دارد.

به تضمین امنیتى آمریکا نیاز نداریم

خانم نیکت پرسید: اگر آمریکایى‌ها به شما تضمین‌هاى امنیتى بدهند آمادگى خواهید داشت به نوعى غنى‌سازى را متوقف کنید، یا این که به ادامه این فعالیت مصمم هستید؟ لاریجانى گفت: احتیاج به تضمین امنیتى آنها نداریم. آنها مشکلات خودشان را در منطقه حل کنند نیازى نیست به ما تضمین بدهند. دبیر شوراى عالى امنیت ملى این دو موضوع را با هم بى‌ارتباط دانست و گفت: مثل این که شما به ما بگویید اگر آمریکایى‌ها تضمین امنیتى بدهند شما حاضرید نفس نکشید؟ اصلاً فناورى هسته‌ای ما براى ساخت بمب نیست که چنین ارتباطى وجود داشته باشد. لاریجانى تصریح کرد: می‌دانیم بمب اتمی‌قابل استفاده نیست و بیشتر جنبه بازدارنده دارد. می‌فهمیم ایران تا این حد ظرفیت دارد که جنبه بازدارنده را داشته باشد ولى نیاز به بمب اتم نداریم. پیشنهادها باید معقول باشد.

تضمین سوخت از طرف غرب قابل باور نیست

لاریجانى در ادامه پاسخ به پرسشى درباره فعالیت‌هاى صلح‌آمیز هسته‌ای ایران، با اشاره به این که پیشنهادات باید معقول باشد، گفت: در یکى از مذاکرات گفتند تضمین می‌دهیم سوخت به شما بدهیم، دیگر چرا دنبال غنى‌سازى هستید؟

در برابر این پیشنهاد، گفتم ما یک سابقه تاریخى داریم. حدود ۳۵سال پیش آمریکایى‌ها، کانادا، آلمان و فرانسه با رژیم شاه قراردادهاى سنگینى براى انرژى اتمی ‌و تأمین سوخت بستند. همین راکتور اتمی‌ تحقیقاتى تهران را هم آمریکایى‌ها به شاه دادند. دبیر شوراى عالى امنیت ملى در ادامه گفت: امروز که یک دیکتاتور رفیق آمریکا را سرنگون کردیم و دموکراسى در ایران به وجود آوردیم تمام قراردادهاى اتمی‌شان را لغو کردند و حتى سوخت این نیروگاه تحقیقاتى که پول آن را هم گرفته بودند، قطع کردند.

غرب از مذاکره فرار نکند

نیکت خبرنگار ایندیپندنت از لاریجانى پرسید:چه پیشنهادى را باید بدهند که قابل پذیرش باشد؟ دبیر شوراى عالى امنیت ملى گفت: پیشنهادهاى زیادى در مذاکرات و در جلسات با آقاى سولانا مطرح کردیم و روى آن بحث شد. تردید نکنید رویکرد ما براى حل مسأله درون مذاکرات، مثبت است اما مشکل این است که از مذاکره فرار می‌کنند. برگردند به میز مذاکره، هر پیشنهادى دارند بحث کنند تا به یک راه‌حل برسیم. در برلین پس از چندین جلسه، به توافقى رسیدیم که نکات خوبى داشت، ما همراهى کردیم اما آنها به هم زدند، الآن هم می‌توانند بیایند همان را به روز کنند.

بنابراین راه‌حل وجود دارد. بحث کنسرسیوم را هم گفتم. اگر واقعاً نگران آینده مسأله هستند، خود ما هم کل فعالیت اتمی‌ را در کنسرسیوم بین‌المللی می‌گذاریم، به نظر شما این راه حل بدى است؟ این خبرنگار در ادامه پرسید: اشکال این است که شما این امکان را دارید در آینده با لگد این آقایان آژانس و دیگر اعضا را از کنسرسیومی‌ که تشکیل می‌شود بیرون بیندازید. لاریجانى گفت: خوب می‌توانند تضمین‌هاى بین‌المللی ایجاد کنند که این کار نشود. ظاهراً زمانى که چنین حادثه‌اى رخ دهد شوراى امنیت کرکره اش پایین نیامده است، همان کارى که می‌خواهند بکنند همان روز انجام دهند. وقتى براى ایران صرف کند از طریق کنسرسیوم کار کند چرا باید لگد بزند؟ این منطقى نیست.

رفتارهاى غیرمسئولانه در عراق و افغانستان را تأیید نمی‌کنیم

در بخش دیگرى از این گفت‌وگو، خبرنگار گاردین همچنین درباره تلاش ایران براى کمک به آزادى دستگیرشدگان (گروگان‌ها) در عراق سؤال کرد.

لاریجانى در پاسخ گفت: نمی‌دانم آنها توسط چه کسى دستگیر شدند. ولى کلاً این گونه چیزها را کار درستى نمی‌دانیم. متأسفانه در دو طرف ما از این کارها انجام می‌شود. چند روز پیش هم در نزدیکى سفارتخانه ما در بغداد بمب منفجر کردند. در افغانستان هم عده اى را گروگان گرفتند. این رفتارها غیرمسئولانه است و این را تأیید نمی‌کنیم. با ما تماسى براى پیگیرى نگرفتند ولى در یکى از مذاکرات اشاره اى شد. اما این که چرا این وضع پیش آمده مهم است. این حوادث معلول رفتارهایى در داخل عراق است.

رفتار غلط اشغالگران باعث ناامنى است

لاریجانى اظهار داشت: به طور طبیعى کشورى که ۴سال در اشغال باشد واکنش ایجاد می‌کند.

نظرسنجى‌ها نشان می‌دهد که رفتارهاى غلط اشغالگران موجب این ناامنى‌ها شده ‌است. لاریجانى در ادامه با اشاره به سفر اخیر خود به عراق گفت: در این سفر با ماشین حرکت کردم تا از نزدیک همه جا را ببینم. آقاى مالکى به من گفت از بالگرد استفاده کنید چون خطرناک است. گفتم نه می‌خواهم با ماشین بروم که بگویم دولت آقاى مالکى موفق بود امنیت ایجاد کند، اما آمریکایى‌ها و انگلیس چه کار براى بازسازى عراق کردند؟ اشغالگران بغداد را به یک پادگان تبدیل کردند، کنار خیابان‌ها بتونهاى چندمترى گذاشتند. قرار بود آمریکایى‌ها ۱۶۰ مدرسه درعراق بسازند اما شش باب نیز نساختند، به چه افتخار می‌کنند و مردم عراق چرا باید خشنود بشوند؟ سربازان آمریکایى توهین می‌کنند. به نوامیس مردم لگد می‌زنند. به خانه مردم می‌روند. فکر می‌کنم مسائل واقعى عراق را به رهبران آمریکا و انگلیس درست منتقل نمی‌کنند. افرادى که در عراق مسئولیت گرفتند براى این که بگویند موفق بودیم فرافکنى می‌کنند. نمی‌روند بگویند اشتباه داشتیم و مدام طرح‌هاى جدید می‌آورند ولى موفق نمی‌شوند.

علاقه‌اى به نگهداشتن تفنگداران دریایى انگلیس نداشتیم

در بخش دیگرى از گفت‌وگوى دبیر شوراى عالى امنیت ملى با رسانه‌هاى اروپایى و آمریکایى، خبرنگار ایندیپندنت در مورد دستگیرى ملوانان انگلیسى در آب‌هاى ایران و اتفاقات آن مقطع پرسید. لاریجانى گفت: علاقه‌اى به نگهدارى تفنگداران دریایى انگلیسى که وارد آب‌هاى ما شده بودند، نداشتیم. انگلیسى‌ها نیز قبول داشتند نقشه‌هاى آنها اشکال داشته است و ورود ملوانان به آب‌هاى ایران، ثابت شده بود. رفتار دیپلماسى انگلستان، موجب طولانى شدن این موضوع شد و به جاى این که براى حل مشکل تماس برقرار کنند، جنجال کردند و وزیر خارجه قبلى انگلیس هر روز صبح که از خواب بیدار می‌شد سرش را از پنجره بیرون می‌کرد و فریاد می‌زد.

همان روز نخست تصمیم داشتیم ملوان زن انگلیسى را آزاد کنیم اما با رفتار انگلیسى‌ها احساس کردیم مثل این که موضوع را بد فهمیدند و تصور آنها همان امپراتورى بریتانیاى کبیر بود. به همین خاطر آزادى ملوان زن انگلیسى را متوقف کردیم و گفتیم هر وقت آمدید و درست مذاکره کردید کمکتان می‌کنیم. اگر در صحنه‌هاى بین‌المللی معقول حرف بزنیم، مشکلات بهتر حل خواهد شد. مسائل بین‌المللی با درشت‌گویى حل نمی‌شود.

آمریکا با گردن کلفتى خود را بى‌آبرو می‌کند

در ادامه روزنامه‌نگار انگلیسى گفت: آیا ممکن است ایرانى آمریکایى‌هایى که هفته پیش مصاحبه آنها از تلویزیون جمهورى اسلامی ‌پخش شد، از زندان آزاد شوند. لاریجانى در پاسخ اظهار داشت: امیدوارم آمریکایى‌ها عاقلانه فکر کنند و اشتباهات خود را اصلاح نمایند. این کارها براى حیثیت آمریکایى‌ها مضر است که دیپلمات‌ها را می‌گیرند و می‌ربایند. وى با تأکید براین که نمی‌خواهیم این گونه اقدامات در دنیا به یک عادت تبدیل شود، گفت: ظاهرا آمریکایى‌ها دوست دارند گردن کلفت محله باشند و با این کارها براى خود بى‌آبرویى درست می‌کنند. رفتار آمریکایى‌ها اشتباه است. خانم رایس گفته بود ما ۷۰میلیون دلار براى براندازى ایران هزینه خواهیم کرد. لاریجانى افزود: چرا پولهایشان را حرام می‌کنند؟ بدهند به خود ما مشکل حل می‌شود. خبرنگار ایندیپندنت انگلستان از دبیر شوراى عالى امنیت ملى پرسید: ۲۷ سال است که روابط دیپلماتیک با آمریکایى‌ها ندارید اما ما دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا را درباره عراق شاهدیم. با این همه انتقاداتى که علیه آمریکایى‌ها دارید، چگونه است که باز به چنین مذاکراتى وارد می‌شوید و آیا فکر می‌کنید در حقیقت این گونه گفت‌وگوها به عادى سازى روابط دو کشور می‌انجامد؟

لاریجانى گفت: مشکل این است که آنها با ما دشمنى دارند. ما دلیلى نمی‌بینیم که با ملت آمریکا درگیر شویم، شما ببینید پس از انقلاب ایران که یک دیکتاتور رفیق آمریکا را سرنگون کردیم با ما چه کردند؟ چند بار می‌خواستند کودتا کنند، از صدام حمایت کردند و در جنگ با ایران، از او پشتیبانى نمودند، شما تردید دارید که صدام با حمایت آمریکا و انگلیس این کار را کرد؟ لاریجانى افزود: بعدها خانم آلبرایت گفت، اشتباهاتى داشتیم که یکى ۲۸ مرداد و دیگرى حمایت از صدام بود. اکنون پرسش این است چرا با یک حکومت مردمی‌ دشمنى می‌کنند؟ ما اختلاف نظر داریم ولى آنها دشمنى می‌کنند. عراق کشورى است که ظلم زیادى را شاهد بوده‌ است. یعنى صدام دیکتاتورى وحشى بود که میلیون‌ها انسان را در عراق کشت البته متأسفانه آمریکایى‌ها از او حمایت کردند و اشتباهات زیادى را در مورد صدام مرتکب شدند. لاریجانى افزود: به ملت عراق ظلم زیادى شده‌است. امروز هم اشغال این کشور ظلم مضاعفى به عراقى‌ها است. ۶۵۰ هزار عراقى در این مدت کشته شده‌اند که رقم عجیبى است. چرا آمریکایى‌ها نگران این چیزها نیستند. ما از روند دموکراسى در عراق حمایت می‌کنیم. ضمن این که اشغال این کشور را قبول نداشتیم ولى تنها کشور منطقه بودیم که از روند دموکراسى حمایت کردیم. جالب است که کشورهاى منطقه که دوست واشنگتن هستند هیچکدام با آمریکا همراهى نکردند و مقابل این روند سیاسى قرار گرفتند. لاریجانى گفت: فکر نمی‌کنم آقاى بوش هم علاقه داشته باشد سربازهایش آنجا بمانند. شما از وضعى که آنها دارند بى‌اطلاع نیستید. فکر می‌کنم به نفع خودشان است که امنیت در عراق برقرار شود. دولت عراق قوى شود و امنیت خود را برقرار کند. در سفرى به عراق، پدیده عجیبى را مشاهده کردم.

آمریکایى‌ها اعتماد ندارند که کارها را واگذار کنند. ضمن این که خودشان هم نمی‌توانند امنیت برقرار کنند و در یک پارادوکس مانده‌اند. براى حل مشکلات عراق راه‌هاى منطقى زیادى وجود دارد، از جمله در این کشور دولت دموکراتیک توانمند حاکم شود و کمک کنیم دولت بغداد بتواند امنیت برقرار کند، با تروریسم مبارزه شود. خبرنگار انگلیسى پرسید: ایران چگونه می‌تواند چنین کمکى ارائه کند و از جنگ داخلى که بین شیعه و سنى در عراق راه افتاده جلوگیرى کند؟ لاریجانى گفت: چیزى که شما از آن به عنوان جنگ داخلى شیعه و سنى در عراق نام می‌برید، عامل بیرونى دارد وگرنه شیعه و سنى در این کشور خیلى باهم صمیمی ‌زندگى می‌کردند و با هم ازدواج می‌کردند. من خودم متولد نجف هستم، با وضعیت عراق آشنا هستیم و بیگانه نیستیم، مشکل این است که یک سرى عوامل بیرونى تحریک می‌کنند. در دوره‌اى که سفراى آمریکایى‌ها مانند، گارنر، برمر و آقاى نگروپونته به عراق فرستاده شده بودند دعواى شیعه و سنى نداشتیم اما پس از آن در یک مقطعى دعواى شیعه و سنى به وجود آمد زیرا عواملى تحریک کننده بودند و اشتباه آنها این بود که فکر می‌کردند از آن نفع می‌برند. مطمئن باشید آنجا درگیرى شیعه و سنى به وجود نمی‌آید، ممکن است بعضى از تروریست‌ها اقدامی‌بکنند ولى بدنه اهل تسنن و شیعه با هم دوست هستند.

ایران بمب اتم داشته باشد، آمریکا به همه بمب اتم می‌دهد!

در ادامه این گفت‌وگو، خبرنگار روزنامه گاردین با ادعاى نگرانى جامعه بین‌المللی از فعالیت‌هاى هسته‌ای ایران گفت: اذهان جامعه بین‌المللی از این نگران است که تهران به سرعت به تولید سوخت هسته‌ای علاقه‌مند است در حالى که هنوز راکتورها یا نیروگاه‌هایش را نساخته است. آیا فکر می‌کنید زمانى خواهد بود که شما با داشتن سوخت کافى بطور مثال فعالیت‌ها را تا ساخت راکتورها متوقف کنید و بعد از این که مصرف شد، کار را ادامه دهید. لاریجانى گفت: تولید سوخت یک شبه رخ نمی‌دهد آن گونه نیست که امشب شما تصمیم بگیرید و فردا کارخانه سوخت داشته باشید. تولید سوخت به زمان نیاز دارد. شما مطمئن باشید دنبال ساخت بمب نیستیم چون می‌دانیم که اگر به سمت بمب برویم، همین آمریکایى‌ها می‌روند کشورهاى همسایه ما را صاحب بمب اتم می‌کنند و یک مسابقه بمب اتم در منطقه خواهیم داشت که براى امنیت منطقه مضر می‌دانم.

به تمام سؤال‌هاى آژانس پاسخ می‌دهیم

خبرنگار ایندیپندنت نیز از لاریجانى پرسید: ایران براى حل مسائل به جاى مانده با آژانس ابراز علاقه‌مندى نموده است؟ آیا به تمام مسائل باقیمانده و پرسش‌هاى آژانس پاسخ داده می‌شود. خبرنگار روزنامه گاردین پرسید، چرا پیش از این به این پرسش‌ها پاسخ ندادید که لاریجانى در پاسخ گفت: داشتیم جواب می‌دادیم اما آنها ماجراجویانه برخورد کردند و پرونده را به شوراى امنیت بردند، مجلس شوراى اسلامی ‌هم گفت چون این کار را کردند، خودشان دست آژانس را قطع کردند.