بریزوفسکی؛ دوست یلتیسن، دشمن پوتین
به استثنای «میخائیل خودروکوفسکی» ثروتمندترین مرد روسیه و صاحب شرکت «یوکاس» که اکنون در زندان است سایر ثروتمندان مخالف پوتین اکنون از کشور گریختهاند. بریزوفسکی به همراه چند نفر دیگر از بزرگترین سرمایهداران روسی از جمله «ولادیمیر گوسیسنکی» صاحب شرکت «مدیا موست»، «رومن آبراموویچ» مالک شرکت «سیب نفت» و باشگاه چلسی انگلستان، «میخائیل فریدمن» بازرگان، «آلکساندر اسمولنسکی» بازرگان، «واگیت آلگپروف» سرمایهدار، «ولادیمیر پوتانین»، تاجر، «ون ویاکیرف» بازرگان که همگی یهودی هستند و سمپاتی(همسویی) محکمیبا اسراییل و آمریکا دارند در مسیر مبارزه با فساد مالی در روسیه از سوی پوتین رییس جمهوری روسیه، از کشور گریختند.
بریزوفسکی در حال حاضر فراری است و از بریتانیا پناهندگی دریافت کرده است و گوسیسنکی نیز در اسراییل به سر میبرد. بریزوفسکی که تاجر معروف روسی است در 23 ژانویه سال 1946 در خانوادهای یهودی در مسکو به دنیا آمد، ابتدا به مطالعه جنگلداری و سپس در رشته ریاضی به تحصیل پرداخت و در سال 1983 دکترای خود را کسب کرد و در حین تحصیل سمت معاونت دانشکده علوم روسیه را هم به دست آورد. این شخص با نفوذ که از آن به «یکی از سران الیگا رشی» روسیه یاد میشود در سال 1989 تجارت و بازرگانی را شروع کرد و با استفاده از شیوههای قانونی و غیرقانونی در جریان برنامه پروستریکا از کارخانه «اتو واز» به خرید و فروش اتومبیل دست زد و به ثروت کلانی دست یافت. همچنین این فرد روسی طی دورۀ بیقانونی در روسیه در اوایل دهۀ 1990 مانند دیگر بازرگانان این کشور وارد دار و دسته و گانگسترهای مافیائی شد و از چندین سوءقصد جان سالم به در برد. وی در طول ریاستجمهوری «بوریس یلتسین» در روسیه یکی از بازرگانانی بود که به واسطۀ دوستی نزدیک با خانواده یلتسین دسترسی به هیات حاکمه و کرملین برایش محقق شد (یلتسین نیز خود متهم به ایجاد اقتصاد مافیایی به همراه این افراد بود) و نفوذ خود را تا آنجا گسترش داد که از وی در روسیه به «پدرخوانده کرملین» یاد میشد و از این نفوذ بر رییسجمهوری برای به دست آوردن سهامی در شرکتهای دولتی مانند اتو واز، خطوط هوایی «آئرو فلوت» روسیه و چند شرکت نفتی بهره برد و بانکی را برای کمک مالی به اقداماتش تاسیس کرد و همینطور کنترل چند رسانه را برعهده گرفت و با حمایت رسانهای و مالی خود از یلتسین مجددا در سال 1996 وی را به قدرت رساند. اما در سال 2000 وی از پوتین حمایت کرد، لیکن با توجه به این که پوتین از دیدگاههای سیاسی وی به ویژه در زمینۀ چچن آگاه بود و رفتارهایش را دنبال میکرد او را از خود راند و در هنگام شروع به رسیدگی به عملکرد وی بریزوفسکی از روسیه به انگلیس گریخت و نام خود را در دادگاهی در لندن به «پلیتون النین» تغییر داد و در دسامبر سال 2003 تحت همین نام به وی اجازه داده شد تا وارد گرجستان شود و اقدام به عملیات تحریک بین روسیه و گرجستان کند. بریزوفسکی که نشریه معروف و معتبر آمریکائی«فوربز» از وی به عنوان پدرخوانده کرملین و رییس مافیا نام میبرد که رقیب خود را به قتل رسانده است («پل کلبنیکف» سر دبیر مجلۀ فوربز در روسیه کتابی به همین نام دربارۀ بریزوفسکی منشر کرد که پس از آن به قتل رسید) ارتباطات بسیار زیادی با منابع مالی و اطلاعاتی در اسراییل و آمریکا دارد.
آبراموویچ، سلطان فراری نفت
«رومن آبراموویچ» مالک شرکت «سیب نفت» و باشگاه چلسی انگلستان است. زمانی که بوریس برزوسکی تاجری که با ظهور کاپیتالیسم در روسیه به ثروت رسیده بود مورد غضب ولادیمیر پوتین قرار گرفت آبراموویچ با خرید سهام او در سیب نفت (غول نفتی) و ایروفلوت (خط هواپیمایی ملی) ثروت کلانی به هم زد. همتایان آبراموویچ او را به رفتاری بیرحمانه مقابل برزوسکی متهم کردند و حتی یک بار مقامات وی را مورد بازجوییهای شدید قرار دادند اما آبراموویچ هیچ کار خلاف قانونی انجام نداده بود و از همۀ اتهاماتی که به وی زده بودند مبرا شد علایق تجاری؛ او از طریق صنعت نفت، آلومینیوم و شرکت هواپیمایی ایروفلوت به ثروت عظیمش دست یافت. او اکنون در صنعت فولادسازی، دارویی، املاک، صنعت، غذا و نشر مجلات فعالیت دارد، او همچنین مالک چلسی هم است. علایق سیاسی؛ او برای شش سال فرماندار چوکوتکا در شمال شرق روسیه بود. او دومین فرد ثروتمند بریتانیا پس از لاکشنی میتال است.
آبراموویچ هم همانند بیل گیتس میلیاردر بزرگ آمریکایی بسیار لاغر و نحیف است. او اخیرا برای درمان لاغریاش به یک کلینیک تخصصی در اتریش مراجعه کرد. موهای قهوهای و چشمان آبیاش درست همانند تصاویر او در تلویزیون و مطبوعات است. او ثروتی معادل 8/10 میلیارد پوند دارد اما یک ساعت بسیار معمولی و ارزان قیمت بر دست دارد. آبراموویچ خانهای به ارزش تقریبی 28 میلیون پوند در بلگراویا و ملکی هم به ارزش 18 میلیون پوند در غرب ساسکس دارد. همسرش ایرنیا که زمانی مهماندار هواپیما بود اکنون پنج فرزند دارد که همگی به مدارس انگلیسی زبان میروند. آبراموویچ همچنین یک ویلا به ارزش 10 میلیون پوند در سنت تروپز دارد. دو قایق بزرگ و یک بوئینگ 767 از دیگر داراییهای آبراموویچ در انگلستان است. با این وجود او هنوز انگلستان را خانه خودش نمیداند.
وی میگوید؛ «اگر قرار نباشد در مسکو زندگی کنم، ابتدا لندن را ترجیح میدهم و پس از آن نیویورک را. من در مسکو بیش از هر جایی احساس راحتی میکنم. افرادی که در روسیه بزرگ شده اند دوست دارند در برف بازی کنند. به نظر من شما با پول نمیتوانید خوشحالی را بخرید. اما شاید با پول بتوانید برای خود استقلال را بخرید.» آبراموویچ میگوید هیچگاه در لندن تهدید نشده و در تعداد بادی گاردهایش مبالغه شده است.در انتهای کرۀ زمین و شاید کمیهم دورتر منطقهای وجود دارد که آن را چوکوتکا مینامند. چوکوتکا در 4375 مایلی شرق مسکو قرار دارد و حتی روسها برای رفتن به آنجا باید مجوز داشته باشند. در این منطقه 9 ماه از سال زمستان است و در مواقعی از سال دمای هوا در آنجا به منفی 60 درجه سانتیگراد میرسد. این منطقه یکی از نامناسبترین مناطق جهان برای زندگی است و تنها 50 هزار نفر در چوکوتکا سکونت دارند و تا هزارها مایل در اطراف این منطقه هیچ چیز قرار ندارد. مردم چوکوتکا در دهه 90 دچار مشکلات عدیدهای شدند، حقوق مردم این ناحیه قطع شد به صورتی که بسیاری از افراد این منطقه از گرسنگی در آستانه مرگ قرار گرفتند. مردم چوکوتکا جوک معروفی دارند و آن این است که حضور در سیبری برایشان یک آرزو است و این مساله نشانه وخامت اوضاع زندگی در این منطقه است. اکنون تصور اینکه رومن آبراموویچ را در چنین منطقهای ببینیم کاری بس دشوار است.
آبراموویچ تا پاییز 1999 پایش را در چوکوتکا نگذاشته بود اما خیلی زود نمایندۀ این منطقه در پارلمان روسیه شد و برای فرمانداری آنجا کاندیدا شد. او به روستاهای این منطقه میرفت و برای ساعتها پای درد دل مردم این منطقه مینشست.
سخنرانیهای کاریزماتیک به هیچ وجه از آن کارهایی نیست که مورد توجه آبراموویچ باشد با این وجود او با 100 درصد آرا در انتخابات پیروز شد و همین مساله زنگ خطر را برای دموکراتها به صدا درآورد. او در سال 2001 قدرت را در این منطقه در دست گرفت. او با خودش سیب نفت را به این منطقه آورد و دو موسسه خیریه در آنجا تاسیس کرد تا همه بچههای منطقه چوکوتکا بتوانند سالانه برای تعطیلات به یک منطقه گرم بروند. او در کل 770 میلیون پوند را صرف چوکوتکا کرد و 500 میلیون پوند هم توانست صرف جذب سرمایهگذاری در این منطقه بکند. منتقدان آبراموویچ بر این باورند که وی میخواهد به پوتین و سایر دولتمردان روسیه نشان دهد آرزو دارد قسمتی از ثروتش را صرف مردم کشورش کند. در واقع آبراموویچ نمیخواهد به سرنوشت میخاییل خودورکوفسکی دچار شود. خودورکوفسکی که زمانی ثروتمندترین فرد روسیه بود به دلیل فرار از مالیات مورد غضب پوتین واقع شد و اکنون در زندان است. اما کارهای خیریه آبراموویچ باعث شد پوتین رابطهای خوب با او داشته باشد. شایعات فراوانی در مورد اینکه چرا آبراموویچ چوکوتکا را انتخاب کرده وجود دارد.
او که از این شایعات خسته شده میگوید؛ «هر کس برای خودش دلیلی میآورد. برخی میگویند چون من دوران کودکیام را در منطقهای دورافتاده در شمال سپری کردهام چوکوتکا را انتخاب کردهام. برخی میگویند به دلیل دوران کودکی دشوارم آنجا را برگزیدم و عدهای دیگر هم میگویند چون دزد هستم به چوکوتکا کمک میکنم...اما هیچکدام آنها حقیقت ندارد. زمانی که من وضعیت زندگی 50 هزار نفر را در آنجا دیدم واقعا متاثر شدم، هیچ گاه چیزی بدتر از آنچه در چوکوتکا دیدهام را ندیده بودم.» زمانی که از آبراموویچ پرسیدند آیا میلیاردرها باید قسمتی از ثروتشان را ببخشند، گفت؛ «اگر بخواهید همه را راضی نگه دارید جواب مثبت است. کارهای خیریه واقعا پیچیده است. مهم است که بتوانید منطقهای را پیدا کنید که به کمک نیاز دارد. کارهای خیریه دادن دانه به کبوتران در میادین نیست. این کارها به مدیریتهای حرفهای نیاز دارد.» آبراموویچ در چوکوتکا 18 مدرسه جدید ساخت و 18 مدرسه را تعمیر کرد. مدارسی با تجهیزات کامل کامپیوتری، تلویزیونی و غذای مجانی در اختیار دانشآموزان این منطقه قرار گرفت. 28 بیمارستان و مرکز پزشکی در اینجا احداث شد. در آنادیر مرکز چوکوتکا سینما، هتل، موزه، سوپرمارکت و مراکز فرهنگی تاسیس شد. بنا به اعلام دفتر مطبوعاتی آبراموویچ امید به زندگی در این منطقه افزایش یافته و نرخ تولد هم 50 درصد زیادتر شده و مرگ و میر در نوزادان 50 درصد کاهش یافته است. بچهها در مرکز توجه آبراموویچ هستند. رومن زمانی که دو سال و نیم داشت یتیم شد و بیشتر دوران کودکیاش را در منطقهای نامناسب همراه عمویش زندگی کرد. آبراموویچ خودش در این باره میگوید؛ «من نمیتوانم بگویم که دوران کودکیام بد بوده است. شما در دوران کودکی نمیتوانید مسایل را با هم مقایسه کنید. یک نفر هویج میخورد و دیگری شکلات اما هر دو خوشمزه هستند.» خدمات او در چوکوتکا آنقدر زیاد بود که آبراموویچ را همانند یک قدیس پرستش میکنند. زمانی که آبراموویچ از پست فرمانداری چوکوتکا کناره گرفت بسیاری گفتند او دیگر علاقهاش به ملتش را از دست داده. او سیب نفت را به گازپروم فروخت و این مساله باعث ثروتمندتر شدن او شد. او میلیاردها پوند را در صنعت فولادسازی، داروسازی، غذاسازی و مطبوعات در روسیه سرمایهگذاری کرد.
خودروکوفسکی و برزوسکی اکنون هر دو در زندان هستند اما آبراموویچ همچنان رابطهای بسیار خوب با کرملین دارد. آبراموویچ خجالتی با حالتی فروتنانه میگوید؛ «شما هرگز نمیتوانید بگویید که به زندان نخواهید افتاد و فقیر نخواهید شد بنابراین همیشه باید سرتان را پایین بیندازید.