پرزیدنت جورج بوش برای جلوگیری از محکومیت 30 ماهه اسکوتر لوئیس لیبی، رئیس ارشد گروه زیر نظر دیک چنی، دست به کار شد. لیبی به جرم افشای هویت مامور سیا محکوم شده است.
* لیبی چه کار اشتباهی کرده بود؟
** لیبی به خاطر دروغ گفتن به ماموران افبیآی و هیات منصفه در مورد زمان و چگونگی پی بردن به اینکه والری پلیم افسر سیا بوده و نیز به خاطر افشای اطلاعات طبقهبندی شده به خبرنگاران مجرم شناخته شد. او به بازپرسها گفته بود که در مورد خانم پلیم از خبرنگاران اطلاعات گرفته است اما واقعیت آن است که مقامات رسمی از جمله دیک چنی پیش از این به او در این مورد اطلاعات داده بودند. دفاع لیبی از خود این بوده که تمام شهادتهای اشتباهش ناشی از حافظه ضعیفش است، ولی یکی از اعضای هیات منصفه معتقد است که «بسیار بعید» مینماید که لیبی نکتهای کلیدی مانند این را فراموش کرده باشد، نکتهای که طی 9 مکالمه بدان پرداخته شده بوده است.
* کدام اتهامات لیبی محرز شده است؟
** لیبی در دو مورد شهادت دروغ، یکی ارائه گزارش کذب به افبیآی و دیگری جلوگیری از اجرای عدالت گناهکار شناخته شد. او در مورد افشای هویت مامور افبیآی مجرم شناخته نشد. او همچنین از اتهام دیگری در زمینه ارائه گزارش کذب به افبیآی تبرئه شد.
* آیا امکان داشت لیبی حکم طولانیتری بگیرد؟
** ممکن بود حکم 25 سال زندان نصیبش شود، ولی دادستان خواهان نهایتاً سه سال زندان شد. خود آقای لیبی از دادگاه طلب بخشش کرد و گفت: «امیدوارم دادگاه در تنظیم حکم کل زندگی و خدماتم را در نظر گیرد.» قاضی رجی والتون اعلام کرد: «افرادی که متصدی چنین سمتهایی میشوند، مشاغلی که سلامت و امنیت ملت در دستشان است، باید خود را ملزم بدانند که کاری مشکلزا انجام ندهند.» لیبی همچنین به 250 هزار دلار جریمه نقدی نیز محکوم شده است. اما پرزیدنت بوش محکومیت او به 30 ماه زندان را افراط دانسته بود.
* اهمیت این دادرسی در چیست؟
** این دادرسی ساز و کار داخلی کاخ سفید در تابستان سال 2003 را عیان میکند، وقتی که مساله حمله به عراق مطرح بود. پرزیدنت بوش پیش از جنگ عراق گفته بود که صدام حسین قصد خرید تجهیزات بمب اتمی از کشوری آفریقایی داشته است. اما وقتی ماموری ـ جوزف ویلسن سفیر سابق آمریکا ـ برای تحقیق در این مورد فرستاده شد، گزارشش نشان میداد که هیچ شاهدی در مورد این اتهام وجود ندارد. او در مقالهای در نیویورک تایمز از استفاده بوش از سرویس امنیتی برای توجیه حمله به عراق انتقاد کرد. کمی بعد، رابرت نواک ستوننویس یک روزنامه افشا کرد که همسر ویلسن، والری پلیم، مامور سیا بوده و مساله غنیسازی هستهای را دنبال میکرده است. در آمریکا افشا کردن نام مامور امنیتی جرمی جدی تلقی میشود و نشت اطلاعات جنایتی طراز اول محسوب میشود. ویلسن و همسرش چهرههای برجسته کاخ سفید را به انتقامگیری از آن دو متهم کردند.
البته هیچکس به جرم اصلی افشای اطلاعات محکوم نشد و جرم ثابت شده لیبی فقط شهادت دروغ و ممانعت از اجرای عدالت است. در ژوئیه سال 2006 خانواده ویلسن پروندهای علیه دیک چنی، لیبی و کارلرو که مشاور رئیسجمهور است تشکیل داد و آنها را به همدستی در افشای هویت والری پلیم و تخریب شغل او متهم کرد.
* پس منشاء افشای اطلاعات کیست؟
** در سپتامبر سال 2006، ریچارد آرمیتاژ مسوول سابق وزارت کشور تایید کرد که او مسوول اصلی افشای اطلاعات است. او تصدیق کرد که افشای اطلاعات به دو روزنامهنگار ـ نواک و باب وودوارد گزارشگر واشنگتن پست ـ «اشتباهی محرز» بوده است. او مدعی است که خبر نداشته شغل خانم پلیم مخفی است. او در عین حال، یکی از حساسترین اتهامات وارده به کاخ سفید تحت صدارت بوش ـ اینکه کاخ سفید عامدانه هویت خانم پلیم را فاش کرده تا شغل او را تخریب و آقای ویلسن را تنبیه کند ـ کذب دانست.
* چرا آرمیتاژ این همه وقت ساکت مانده بوده است؟
** آرمیتاژ میگوید که در سال 2003 به بازپرس ویژه این پرونده، پاتریک فیتز جرالد گفته بوده که ممکن است منبع مقاله نواک او باشد. او مدعی است فیتز جرالد به او گفته چیزی نگوید. بعضی میگویند چرا فیتز جرالد که میدانسته منبع نشت اطلاعات کیست، باز هم در مورد آدمهای دیگر پیگیری کرده است، اما باید در جواب گفت که اعتراف آرمیتاژ دلیل نمیشود که افراد دیگری هم در این قضیه دست نداشته باشند.