سارا معصومی
سران 9 کشور اروپایی در اجماعی بیسابقه مرزهای مشترک خود را از میان برداشتند تا از این پس ساکنان قاره سبز بتوانند از استونی در شرق تا پرتغال در غرب را بدون نیاز به نشان دادن روادید سفر کنند. مرزهای میان 9 کشوری که اخیرا به موافقتنامه شینگن پیوستهاند از میان برداشته شد تا چهارصد میلیون اروپایی ناحیهای شامل 24 کشور را بیاندک محدودیتی سیر کنند.
استونی، مجارستان، لتونی، لیتوانی، مالت، لهستان، اسلواکی، اسلوونی و جمهوری چک 9 کشوری هستند که بر این اساس به پیمان شینگن پیوستند. خوزه مانوئل باروسو رئیس کمیسیون اروپا در حالی که از افزوده شدن کشورهای جدید به جمع 15 کشور سابق عضو معاهده شینگن تقدیر کرد، گفت: رفت و آمد آزاد و بیاندک محدودیت از حقوق اصلی شهروندان قاره اروپا است. سران کشورهای اروپایی الحاق 9 کشوری را که اکثرا در جبهه سابق شرقی این قاره قرار داشتند نشانه پایان یافتن تفکیکهای باقیمانده از جنگ سرد خواندند. آلفرد گوسنبائر صدراعظم اتریش در مراسمی ویژه با حضور رابرت نیکو نخستوزیر اسلواکی، مانع چوبی واقع در ایستگاه مرزی میان دو کشور را از میان برداشتند. مراسمهایی مشابه نیز در مجارستان، اسلوونی، جمهوری چک، لهستان و کشورهای بالتیک برگزار شد.
آلفرد گوسنبائر با استقبال از گسترش ناحیه شینگن، نگرانیهای موجود در خصوص تاثیر این اقدام بر افزایش آمار جرم و جنایت را رد کرد.
گوسنبائر در ادامه سخنانش افزود: این اقدام ثبات و امنیت بیشتری به قاره اروپا میبخشد و این گسترش قطعا به نفع اتریش خواهد بود.
مرز مشترک میان مجارستان و اتریش نیز با حضور وزرای کشور دو طرف از میان برداشته شد.
انگلیس و ایرلند دو کشوری هستند که هنوز به معاهده شینگن نپیوستهاند. بلغارستان و رومانی با وجود تمایل رهبران دو کشور مجوز حضور در این پیمان را دریافت نکردهاند. اتریش، بلژیک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، ایسلند، ایتالیا، لوکزامبورگ، هلند، نروژ، پرتغال، اسپانیا و سوئد 15 کشوری هستند که سابق بر این عضویت در این معاهده را پذیرفته بودند.
جمعیتی بالغ بر 2 هزار نفر با تجمع در خیابانهای شهر فرانکفورت آلمان از میان برداشته شدن مرز میان آلمان و لهستان را جشن گرفتند.
صدراعظم آلمان با حضور در منطقه مرزی مشترک میان آلمان، لهستان و جمهوری چک این لحظه را لحظه ای تاریخی خواند. مرزهای میان سه کشور با حضور آنگلامرکل از آلمان، نخستوزیر لهستان دونالد تامسک، نخستوزیر چک میرک توپولانک و رئیس کمیسیون اروپایی خوزه مانوئل باروسو از میان برداشته شد.
دغدغههای امنیتی
از میان برداشتن مرزهای مشترک میان کشورهای اروپایی شاید رویای سفر بی دغدغه در مسیری 4 هزار کیلومتری را تحقق بخشیده باشد اما بسیاری از منتقدان بر این باورند که از این پس مهار مهاجرتهای غیرقانونی و مبارزه با جرم و جنایتهای بینالمللی سخت تر از پیش خواهد شد. این نگرانیها در شرایطی مطرح میشود که بر اساس گزارش اتحادیه اروپا تاکنون یک میلیارد یورو برای بهبود اوضاع امنیتی در مرزهای جدید هزینه شده است. رئیس پلیس کشور آلمان از جمله مخالفان از میان برداشته شدن این مرزها بود. کنراد فریبرگ بر این باور است که از این پس روند انواع قاچاق در اروپا سیر صعودی خود را طی خواهد کرد. براساس نظرسنجیهای انجام شده در اتریش، 75 درصد مردم این کشور به شدت مخالف از میان برداشته شدن مرزهای میان کشورهای اروپایی هستند. در شرایطی که با از میان برداشته شدن مرزها از این پس ساکنان قاره سبز میتوانند بدون نیاز به روادید سفر کنند اما ایست بازرسیهای ناظر بر مرزها میتوانند در صورت مشکوک شدن به مسافران از آنها روادید بخواهند.
رئیس دیدهبان امور مرزی اتحادیه اروپا از جمله افرادی بود که ساعتها پیش از آغاز مراسم نسبت به عواقب این مرزشکنیها هشدار داد.
کشورهای در صف الحاق به معاهده شینگن
علاوه بر 24 کشوری که در حال حاضر معاهده شینگن را پذیرفتهاند، سوئیس نیز بنا بر برنامهریزیهای اعلام شده، در سال 2008 میلادی به این معاهده خواهد پیوست. قبرس در سال 2004 میلادی رسما به عضویت اتحادیه اروپا درآمد اما هنوز زمان مشخصی برای الحاق این کشور به معاهده شینگن اعلام نشده است. بلغارستان و رومانی که در سال جاری به صف کشورهای حاضر در اتحادیه اروپا پیوستند، هنوز از استانداردهای امنیتی کافی برای الحاق به این معاهده برخوردار نیستند.
الزامات معاهده شینگن
کشورهایی که پس از اکتساب استانداردهای لازم مجوز الحاق به معاهده شینگن را دریافت میکنند، علاوه بر از میان برداشتن مرزهای مشترک این کشورها باید قوانین و مقررات مشترک و واحدی را به اجرا درآورند.
ـ قوانین واحد در قبال پناهندگان
ـ تعقیب جدی و بی محدودیت جنایتکاران؛ پلیس کشورهای عضو شینگن حق عبور از تمامی مرزها به منظور تعقیب مجرمان را دارا است.
ـ ارائه فهرست مشترک از کشورهایی که شهروندان آنها برای ورود به کشورهای عضو شینگن به ویزا نیاز دارند.
ـ تاسیس مرکز خدمات اطلاعاتی شینگن که مجوز دسترسی به تمامیاطلاعات افراد تحت تعقیب و اشیای ارزشمند سرقتی را به ماموران امنیتی کشورهای عضو میدهد.
ـ تلاش مشترک برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر.
براساس مفاد این معاهده، کشورهای عضو شینگن میتوانند در صورت رویارویی با بحران امنیتی برای کوتاه مدت مرزهای از میان برداشته شده را مجددا احداث کنند. فرانسه یک بار در سال 2004 و یک بار پس از انفجارهای تروریستی لندن در سال 2005 مرزهای مشترک خود با سایر کشورهای اروپایی را مسدود کرد. پرتغال، فنلاند و آلمان نیز سابقه مسدود کردن مرزهایشان را در تاریخچه معاهده شینگن ثبت کردهاند.
تاریخچه الحاق کشورهای اروپایی به معاهده شینگن
1990: بلژیک، فرانسه، آلمان، لوکزامبورگ، هلند، ایتالیا
1992: پرتغال، اسپانیا، یونان
1995: اتریش
1996: دانمارک، فنلاند، ایسلند، نروژ، سوئد
2004: قبرس، جمهوری چک، استونی، لیتوانی، مالت، لهستان، اسلواکی، اسلوونی، سوئیس، لتونی، مجارستان.