پس از کشته شدن ۷۱ نفر در حملات انتحاری اخیر در پاکستان و اعلام خروج قبایل شمالی تندرو از توافقنامههای صلح با دولت مرکزی، پرویز مشرف رییسجمهور فشارهایی را برای کنترل مناطق مرزی با افغانستان تشدید کرده است.
سوالی که مطرح است این که آیا رییس جمهور پاکستان در سیاست جدید خود برای تسلط بر اوضاع در مناطق مرزی بدون توسل به زور و حمله سراسری موفق خواهد شد یا خیر.
رسول بخش رییس، استاد علوم سیاسی در دانشگاه لاهور معتقد است پرویز مشرف در موضع دشواری قرار دارد؛ بنابراین با انتخابهای محدودی مواجه است. به عبارت دیگر مشرف میان چکش و سندان گرفتار است، از یک طرف امریکا مشرف را به تسریع جنگ با تروریسم و نابودی اعضای القاعده که در مناطق قبایلی در مرز افغانستان پناه گرفتهاند ترغیب میکند که البته کشته شدن 71 نفر در روزهای اخیر در این مناطق چنین احساسی را تشدید میکند.
از طرف دیگر پرویز مشرف میداند توسل به زور در منطقه قبایلی کارآمدی ندارد. در توسل به زور باید بسیار محتاط بود چرا که این روش میتواند وخامت اوضاع بینجامد و دردی را دوا نکند. حمله به مسجد لعل مورد حمایت شمار زیادی از مردم قرار گرفته است. آنها گمان میکنند این کار آمریکا و اسرائیل را خشنود کرده و ضربهای به جامعه اسلامی به خاطر رضایت آمریکا بوده است.
اما قدرت مشرف، پیشتر با برکناری جنجالی رئیس دیوان عالی پاکستان تضعیف شده بود. منطقه قبایلی در مرز پاکستان و افغانستان 2500 کیلومتر طول دارد. این منطقه به علت پناه گرفتن هزاران جهادی که طی سالهای دهه 80 با نیروهای شوروی سابق در افغانستان درگیر بودند شهرت دارد، با سقوط حکومت طالبان، منطقه قبایلی به پناهگاه طالبان فراری و اعضای القاعده تبدیل شده است. تلفات ارتش پاکستان در وزیرستان از شمال تا جنوب در سال 2004 بیش از 700 کشته بوده است در حالی که حدود هزار نفر از تندروها در این منطقه کشته شدهاند. با توجه به ناکامی گزینه نظامی، اسلامآباد سال گذشته توافقنامههای صلح با سران قبایل امضا کرد. توافقهایی که حالا در اعتراض به حمله ارتش به مسجد لعل ملغی اعلام شده و وزیرستانیها به مشرف اعلان جنگ دادهاند.
با این حال مسئولان آمریکایی، سازمان پیمان آتلانتیک شمالی و مسوولان افغان از ابتدا با این توافقنامهها موافق نبودند و آنها را علت تشدید حملات طالبان در شرق و جنوب افغانستان میدانستند. آمریکا معتقد است توافقنامههای صلح فرصت ساماندهی مجدد را برای القاعده فراهم کرده است. حالا که تنشها در پاکستان بالا گرفته و قبایل شالی نیز به صورت یک طرفه توافقنامههای صلح را کان لم یکن اعلام کردهاند این سوال مطرح است که آیا مشرف به آنها حمله خواهد کرد و کار آنها را یکسره خواهدکرد و یا راه دیگری را در پیش خواهد گرفت؟ رحیم ا… یوفسزای، کارشناس افغانستان و منطقه قبایلی در این باره معتقد است که با حمله به مناطق قبایلی خطر راه افتادن حمام خون وجود دارد و مشرف دست به چنین کاری نخواهد زد. این کارشناس شرایط مشرف در برخورد با مسجد لعل را با شرایط او در برخورد با وزیر استانیها متفاوت میداند و معتقد است در اسلامآباد مشرف مجبور به حمله به مسجد بود زیرا این مساله اعتبارش را زیر سوال برده اما در مناطق قبایلی مساله فرق میکند و هنوز عرصه برای او آنقدر تنگ نشده است که دست به چنین اقدام پر مخاطرهای بزند.