قصه پر غصه فلسطین؛ از جیمی‌ کارتر تا لیبرمن

کارتر کیست؟

جیمز ارل کارتر معروف به جیمی ‌کارتر در سال 1976 به عنوان نامزد حزب دموکرات ایالات متحده آمریکا در انتخابات ریاست جمهورى ایالات متحده آمریکا شرکت کرد و جرالد رودولف فورد رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا را از ادامه راه و دومین حضور در کاخ سفید بازداشت.  کارتر رئیس‌جمهورى ایالات متحده آمریکا در دوران زمامدارى اش از همان ابتدا مجبور شد براى اجراى برنامه‌‌هایش با کنگره ایالات متحده آمریکا وارد یک مبارزه نفس گیر شود.  نارضایتى‌هاى عمومی‌‌ از تورم بى‌سابقه اقتصادی، صف‌هاى طولانى در مقابل پمپ بنزین‌ها و بحران سیاسى واشینگتن بر سر گروگان‌هاى آمریکایى در ایران نیز از جمله دیگر مشکلات فراروى کارتر بودند.

وى در مبارزات انتخاباتى‌اش به شدت سیاست‌هاى رونالد ریگان، رقیب اصلى‌اش از حزب جمهوریخواه ایالات متحده آمریکا را مورد انتقاد قرار داد و تاکید کرد که در صورت انتخاب شدن وى به عنوان رئیس‌جمهور آمریکا خطر جنگ بار دیگر بر روى این کشور سایه خواهد افکند و حقوق بشر نیز مورد تعدى قرار مى‌‌گیرد.

کارتریسم یا لیبرمنیسم؟

حزب دموکرات آمریکا را ‌‌می‌توان نامنظم‌ترین حزب در نظام بین‌الملل دانست. ! در این حزب طبقه بندى اعضا به صورتى تعریف شده و قابل توجیه صورت نگرفته است.  وجود افرادى با سلایق و علایق کاملا متفاوت سبب شده است تا حزب دموکرات به عنوان حزبى شکننده و ناهماهنگ مورد ارزیابى تحلیلگران نظام بین‌الملل قرار گیرد.  در یک سوى حزب دموکرات افرادى مانند جی‌‌می‌کارتر، زبگنیو برژینسکى و مادلین آلبرایت حضور دارند.  افرادى که سعى دارند دکترینها و تئوریهاى خود را بر مبناى واقعیات جهان امروز مطرح نمایند.  در نقطه مقابل این افراد کسانى مانند "جوزف لیبرمن"حضور دارند. افرادى که در حس ماجراجویى نظامی‌ ‌و توحش دست نومحافظه کاران افراطى حزب جمهوریخواه را نیز از پشت بسته‌اند! در فاصله میانى کارتریسم و لیبرمنیسم ‌‌می‌توان پدیده‌‌هایى جالب و بعضا مضحکانه‌اى یافت!

هنوز تراژدى شکست تیم دو نفره جان کرى ـ ادواردز در انتخابات ریاست‌جمهورى سال 2004 طرفداران متعصب حزب دموکرات را آزار ‌‌می‌دهد.  افرادى که در عوض انتقاد موثر از سیاستهاى جنگ طلبانه بوش از خاطرات خود در جنگ ویتنام سخن ‌‌می‌گفتند! در سویى دیگر باراک اوباما، یکى از نامزدهاى حزب دموکرات جهت شرکت در انتخابات سال 2008 بر طبل جنگ با افراد افراطى دست پرورده آمریکا در پاکستان ‌‌می‌کوبد.  "هوارد دین "در انتظار فرصتى است تا خود را به صورتى جدى‌تر وارد معادلات سیاسى آمریکا کند و "ال گور" هنوز در بهت تقلب جمهوریخواهان در انتخابات سال 2000 به سر ‌‌می‌برد.

بى‌سبب نیست که بسیارى از شهروندان آمریکایى به دموکراتها لقب "دینو" داده‌اند.  دینو مخفف انگلیسى "Democrates in name only" است. یعنى افرادى که تنها در ظاهر دموکرات هستند و تفاوت چندانى با جمهوریخواهان ندارند.  بازهاى آمریکا با تشخیص این نقطه ضعف دموکراتها ضربات متعددى را به آنها وارد نموده‌اند.  نامزدهاى فعلى حزب دموکرات جهت حضور در انتخابات ریاست‌جمهورى سال 2008، جملگى از موافقان اولیه جنگ عراق محسوب ‌‌می‌شدند، اما امروزه مجبور شده اند از مواضع خود عقب نشینى کنند.

جوزف لیبرمن

جوزف لیبرمن سناتورى دموکرات است که همواره در جهت منافع جمهوریخواهان حرکت ‌‌می‌کند.  وى از اصلى‌ترین طرفداران لابى صهیونیسم محسوب ‌‌می‌شود.  نومحافظه‌کاران دولت آمریکا که در عین حال از مدافعان سرسخت اسرائیل محسوب مى‌شوند روز به روز به دلیل سیاستهاى افراطى خود بیشتر به حاشیه ‌‌می‌روند و اسرائیلى‌ها اکنون با از دست دادن شخصیتهایى چون دونالد رامسفلد و جان بولتون، افرادى همانند ژوزف لیبرمن سناتور سنا را به بلندگوى تبلیغى سیاستهاى خود مبدل کرده‌اند. 

لیبرمن در انتخابات آبانماه 1385به دلیل حمایت بى‌چون و چراى خود از سیاستهاى بوش بویژه در حمله به کشورهاى اسلامی ‌نتوانست به عنوان نامزد دمکراتها وارد کارزار انتخاباتى شود و در نهایت در قالب نامزد مستقل در انتخابات شرکت کرد.  پس از پیروزى در انتخابات، لیبرمن با سیاستهاى خود عملا دمکراتها را سردرگم کرده است.  لیبرمن نسبت به جنگ عراق همچون گذشته بسیار خوش بینانه است و در حالى که حتى بسیارى از جمهوریخواهان نیز نگران هستند که این جنگ از دست رفته باشد، او همچنان معتقد است آمریکا مى‌تواند در این جنگ پیروز شود.  در حالیکه افرادى مانند زبگنیو برژینسکی،مشاورامنیت ملى آمریکا در زمان ریاست جمهورى جی‌‌می‌کارتر از لزوم پذیرش ایران هسته‌اى توسط آمریکا و غرب سخن به میان آورده‌اند، لیبرمن هنوز حمله نظامی‌ ‌به تهران را یکى از گزینه‌‌هاى پیش روى کاخ سفید ‌‌می‌داند!

لیبرمن در تازه‌ترین جنجال آفرینى خود سناتور جان مک کین و رودلف جولیانى، دو نامزد برجسته حزب جمهوریخواهان در مبارزات انتخاباتى سال 2008 را مورد تمجید قرار داده است.  مک کین و جولیانى همانند لیبرمن از افراطى‌ترین سیاستمداران شناخته شده در ایالات متحده آمریکا محسوب ‌‌می‌شوند و جنگ افروزى با جهان اسلام در صدر اهداف سیاست خارجى آنها قرار دارد. لیبرمن کشتار فلسطینیان،گسترش مرزهاى اسرائیل و حذف حماس از معادلات فلسطین را بارها مورد حمایت قرار داده است.  حضور لابى صهیونیسم در رسانه‌‌هاى آمریکایى، هالیوود و کارخانه‌‌هاى جنگ افزار سازى لیبرمن را در تکرار مواضع خود وقیح‌تر ساخته است.  تا آنجاییکه بسیارى از جمهوریخواهان سنتى نیز مواضع وى را افراطى ‌‌می‌دانند.

جیمی‌ کارتر و مسئله فلسطین

رئیس‌جمهور اسبق آمریکا نخستین سیاستمدار رده بالاى آمریکاییست که "صهیونیسم "را مورد انتقاد قرار ‌‌می‌دهد.  این انتقادات در کتابى به عنوان "صلح فلسطین، نه آپارتاید" انعکاس‌یافته.  کارتر بارها سیاستهاى جنگ طلبانه بوش و نومحافظه‌کاران در عراق محکوم کرده است.  وى در تازه ترین مواضع خود به سیاست‌هاى دوگانه‌ آمریکا، اسراییل و اتحادیه اروپا علیه جنبش‌هاى فتح و حماس اشاره کرده است.

جیمی‌ کارتر در نشست حقوق بشر در دوبلین پایتخت ایرلند، از آمریکا، اسراییل و اتحادیه اروپا خواست تا به سیاست‌هاى دوگانه‌شان در قبال جنبش‌هاى فتح و حماس و جانبدارى از یک جنبش علیه جنبش دیگر پایان دهند. 

وى تاکید کرده است که آمریکا، اروپا و اسراییل با حمایت از دولت جدید فلسطین در رام‌الله و جلوگیرى از ارسال کمک‌ها به غزه سیاست‌هاى اشتباهى را اعمال مى‌کنند که با هدف تقسیم فلسطین صورت مى‌گیرد و این حمایت‌هاى غرب از دولت جدید فلسطین از دولت قبلى فلسطین به رهبرى حماس دریغ شد.  کارتر از ادامه سیاست‌هاى تحریم علیه غزه با حدود 5‌/1 میلیون نفر جمعیت با توجه به نیاز مبرم ساکنان آن به کمک انتقاد کرده و مخالفت دولت جورج بوش رییس‌جمهور آمریکا را نسبت به نتایج انتخابات فلسطین که در آن جنبش حماس به پیروزى رسید، اقدا‌‌می‌ جنایتکارانه دانسته است. 

در حالى که مقامات اسرائیلى و آمریکایى سعى دارند پیروزى حماس در انتخابات پارلمانى فلسطین را کم اهمیت و حتى غیردموکراتک جلوه دهند، کارتر بر سلامت این انتخابات و مرد‌‌می‌بودن آن تاکید نموده است.

رییس‌جمهور اسبق آمریکا که اولین توافقنامه‌ى کمپ دیوید بین مصر و اسراییل در سال 1978‌ در دوره ریاست جمهورى وى امضا شد هشدار داده است که واشنگتن و تل‌آویو تمام تلاش خود را جهت جلوگیرى از حل و فصل اختلافات جنبش‌هاى حماس و فتح به کار بسته‌اند و هیچ تلاشى از خارج جهت ایجاد اجماع بین طرفین درگیر صورت نمى‌گیرد. 

به گفته کارتر آمریکا اخیرا کمک‌هاى نظامی‌ ‌به جنبش فتح ارایه کرده تا این جنبش بتواند حماس را در غزه به زانو در آورد؛ اما با توجه به نظم و انضباط مبارزان حماس و پایبندى آنها به تعهداتشان فتح نمى‌تواند بر حماس سیطره یابد. اخیرا افرادى مانند "خاویر سولانا"، "جرج بوش" و "تونى بلر" تلاشهاى وقیحانه‌اى را جهت بر هم ریختن توازن فلسطین به سود گروه فتح انجام داده‌اند.

نتیجه‌گیری

به راستى فاصله محسوس میان "کارتر" و "لیبرمن" در حزب دموکرات آمریکا چگونه قابل توجیه است؟ پاسخ این سوال را باید در میان پازلهاى در هم ریخته سیاست واشنگتن پس از حادثه 11 سپتامبر 2001 دانست. پس از وقوع این حادثه خودساخته، مرزبندیهاى بین طرفداران و مخالفان جنگ در دوحزب اصلى آمریکا دگرگون شد. البته ابن درهم ریختگى خود را در حزب دموکرات بیشتر نشان داده است. با وجود اختلافات زیادى که میان جمهوریخواهان سنتى و نومحافظه‌کاران بوجود آمده است، اردوگاه بازها انسجام بیشترى نسبت به دموکراتها دارد. از این رو در صورت پیروزى احتمالى دموکراتها بر جمهوریخواهان در انتخابات ریاست ‌جمهورى سال 2008، باید در انتظار ظهور این شکافها و فاصله‌‌ها در میان مدعیان آزادى و حقوق‌ بشر بود.