گروه بینالملل ـ احسان تقدسی: آنچه این روزها در مسجد لعل پاکستان اتفاق میافتد را باید تازهترین نمونه از تلاشهای جریانات ناراضی مذهبی برای نفوذ در ساختار و تاروپود این کشور اسلامی دانست. «عدم اجرای شریعت اسلام» عمدهترین دلیلی است که طلاب پناه گرفته در مسجد لعل از آن به عنوان دلیل چندین مورد شورش روزهای اخیر خود بر ضددولت مرکزی اسلامآباد یاد میکنند.
اما در مقابل نیروهای دولتی اعلام کردهاند این طلاب و مقر آنها، مرکز ترویج افراطگرایی و تفکر طالبانی بوده است.
نقطه آغاز بحران مسجد لعل از چند ماه پیش و هنگامی آغاز شد که طلاب این حوزه و مدیر آن، مولانا عبدالعزیز، دولت اسلامآباد را تهدید کردند که در صورت عدم اجرای شریعت اسلام، خود رأساً اقدام به اجرای آن خواهد کرد.
عبدالعزیز، شورش اخیر طلاب خود را نیز به دلیل تلاش برای اجرای احکام شریعت عنوان کرده و صراحتاً گفته که دولت پاکستان دستورات اسلام را اجرا نمیکند. یکی از نکات مورد توجه در مورد طلاب مسجد لعل این است که با توجه به روابط دوستانه و نزدیک چهرههای ارشد و طلاب این مجموعه با گروههای تندرو همچون جیش محمد، احتمال پیوستن اعضای این گروهها به طلاب این حوزه بسیار زیاد است.
دولت مشرف در برخورد با طلاب مسجد لعل با معذوریتهایی روبرو است که عدم رعایت آنها میتواند شورش علیه آن را به مرز غیرقابل کنترلی برساند. نخستین نکتهای که دولت مشرف در برخورد با این طلاب به آن توجه کرده است، حساسیت شدید محافل مذهبی و مدارس مذهبی پاکستان است. هماکنون در لاهور طلاب مسجد جامع اشرفیه این شهر اقدام به برپایی چندین تظاهرات اعتراضآمیز در سطح شهر کردهاند که در برخی موارد حتی به خشونت نیز کشیده شده است.
در کویته نیز گروه جماعت علمای اسلام این شهر با انتشار بیانیهای رسماً اعلام کرده که در صورت ادامه برخورد قهرآمیز دولت مشرف با طلاب مسجد لعل، به آنان میپیوندند.
این اعتراضها سبب شده تا دولت مشرف با احتیاط بیشتری با این قضیه برخورد کرده و ضمن تمدید چندباره ضربالاجل برای تسلیم شدن طلاب پناه گرفته در مسجد لعل، وعده عفو به تسلیمشدگان داده است.
دومین نکتهای که تا حدودی مانع برخورد قاطع ارتش پاکستان با طلاب مسجد لعل شده است، حضور نسبتاً زیاد طلاب زن در این مسجد است. اهمیت این حضور تا آنجا است که عبدالعزیز با بالا گرفتن بحران کوشید با چادر زنانه از این مسجد فرار کند که البته ناکام ماند.
همچنین تعداد زیادی از والدین طلاب مسجد لعل با هماهنگیهای انجام شده با سازمان اطلاعات پاکستان با حضور در محل میکوشند فرزندان خود را از مهلکه نجات دهند.
پاکستان اکنون بر روی تیغ دودم قرار گرفته است که یک سوی آن افتادن به دامن تندروی و در دیگر سوی آن آرامش و ثبات است. دولتمردان اسلامآباد چندی است که با موج اعتراضهای مخالفان خود مواجه شدهاند. هنوز ساکنان کاخ ریاست جمهوری واقع در منطقه جی 6 بحران چوهدری را پشت سر نگداشته بودند که بحران لعل پیش آمد و از قضا هزارن پاکستانی هم در زمره حامیان ساکنان این مدرسه دینی درآمدهاند.
فارغ از همه دلایلی که در گسترش نارضایتی مدارس مذهبی پاکستان از دولت این کشور گفته شده است، ارتباطات ویژه و پیدا و پنهان مشرف با آمریکا و اسرائیل را نباید از نظر دور داشت. ارتباطاتی که اگرچه مشرف آنها را منطبق بر منافع ملی پاکستان میداند، اما به باور مردم پاکستان چیزی جز خیانت به اسلام تلقی نمیشود. شاید اینگونه باشد که مشرف همزمان با افزایش ارتباطات خارجی، با افزایش بحران در داخل روبرو میشود و هر از چندگاهی نقطهای از پاکستان تبدیل به محل بحران و بیثباتی میشود.