* آقای رویوران آیا جمهوری اسلامی ایران در جهت حل بحران سیاسی عراق تأثیرگذار است؟
** خروج برخی از احزاب دولت مالکی و بازگشت بعضی دیگر و نیز باقی ماندن برخی دیگر در خارج از دایره ائتلاف حاکم در عراق یک پدیده طبیعی نظام مردمسالاری و دموکراسی موجود در عراق است.
به هر حال دموکراسی در عراق هنوز نهادینه نشده و ناهنجاریهایی دارد و خیلی از نیروهای سیاسی از طریق تهدید به خروج از ائتلاف، سعی دارند خواستههایشان را بر دولت تحمیل کنند.
تصور میکنم جمهوری اسلامی ایران در مرحله نخست و در سطح کلان تلاش دارد از فرآیند مردمسالاری در عراق حمایت کند، زیرا اساساً نگاه ما اینست که جنگ تحمیلی نتیجه حضور یک قدرت مستبد در عراق بود و این قدرت به دلیل آنکه مشروعیت خود را از مردم نگرفته بود، آن را از طریق همپیمانی با قدرتهای بینالمللی کسب میکرد.
در نتیجه همین همپیمانیها جنگ نیابتی عراق علیه ایران شکل گرفت لذا اولویت جمهوری اسلامی اینست که نظام حکومت در عراق برمبنای مردمسالاری پیریزی شود.در غیر این صورت اینست همسایگان آنها نیز دچار مخاطره جدی میشود.
در این چارچوب باید گفت ایران هموره از ورود به مسایل سیاسی داخلی و اختلافهای داخلی عراق پرهیز کرده است. اگرچه در ایجاد نوعی آشتی ملی در این کشور از هیچ کمکی دریغ ندارد و همه تلاش خود را برای عبور دولت منتخب عراق از بحران به کار خواهد گرفت.
* تشکیل کمیته سهجانبه امنیتی عراق، تا چه حد و با چه ساختاری میتواند به حل مشکلات دولت مرکزی عراق کمک کند؟
** در بعد امنیتی، اساساً نیرویی که در صحنه عراق حضور دارد آمریکاییها هستند، ولی نگاه آمریکا به بحران عراق و علل بروز و گسترش ناامنی در این کشور از سوی آنها، برداشت نادرستی است.
در مذاکرات سهجانبه هم دیدیم که نگاه و برداشت مقامات ایران و عراق در این حوزه نزدیک به هم و در برابر موضع آمریکاییها بود. و تلاش ایران از آغاز مذاکرات این بوده که تصویری واقعبینانه از عراق را به آمریکاییها بدهد و آنها را به رویکردی منطقی وادار کند.
در واقع آمریکاییها حاضر نبودند حضور خود را به عنوان عامل اصلی بحران در عراق بپذیرند و نیروهای بیگانه دیگر از جمله کشورهای منطقه و القاعده را مسؤول میدانستند، اما با تداوم گفتگوها آنها ناگزیر شدند نگاهی واقعبینانهتر پیدا کنند.
توافق برای تشکیل کمیته سهجانبه امنیتی دستاورد مهمی است، زیرا اساساً آمریکاییها همواره ایران را عنصر ناامنی قلمداد و معرفی میکردند و بدین وسیله ناتوانی خود را در عراق توجیه میکردند، در حالی که با تشکیل این کمیته سهجانبه آمریکاییها عملاً از این موضع عقبنشینی کرده و ایران را به عنوان عنصر و عامل برقراری امنیت در عراق پذیرفتهاند.
* این کمیته میتواند ابزارها یا توانمندیهای جدیدی را برای تقویت دولت مرکزی عراق در اختیار آن قرار دهد؟
** با شکلگیری این کمیته سهجانبه میتوان توانمندیهای دولت عراق را در ابعاد امنیتی مورد بررسی قرار داد و چگونگی گسترش این نیروها تجهیز و آموزش آنها و در نهایت افزایش تصدیگری امنیتی را برای نیروهای عراقی ایجاد کرد.
بدینترتیب زمینه تصدیگری اشغالگران کاهش مییابد و هم امکان و زمینه خروج آنها را فراهم میکند که کمک بزرگی به دولت عراق و استقلال آن است. این نگرش به تحولات عراق گویای آن است که ایران موضع خوبی نسبت به این کشور دارد و تا جای ممکن به دولت این کشور کمک میکند و علت اصرار دولت عراق به مشارکت ایران در حل مسایل و سفرهای مکرر آنها نیز نقش تأثیرگذار ایران است.