ژیلا رشیدینیا
نستور کرچنر رئیسجمهور آرژانتین از همان نخستین روزهای کسب قدرت اعلام کرده بود که حاضر نیست برای بار دوم کاندید انتخابات ریاست جمهوری شود و پس از پایان دوره چهار ساله ریاست جمهوری از این مقام کناره میگیرد. تا همین اواخر هیچکس فکر نمیکرد که او قلبا به گفته خود پایبند باشد. ولی پس از مدتها انتظار کرچنر ثابت کرد که حرف و عملش یکی است و قصد دارد مقام ریاست جمهوری را به فرد دیگری واگذار کند.
با این حال در نخستین روز از ماه ژوئیه خبرگزاری رسمی آرژانتین اعلام کرد که کریستینا فرناندز دو کرچنر همسر رئیسجمهور قصد دارد به عنوان نامزد حزب «پرونیست» در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کند. این موضوع ثابت میکند که اقتدار نستور همچنان بر سر دولت آرژانتین سایه خواهد افکند. این انتخابات پرشکوه قرار است در تاریخ 28 اوت سال جاری میلادی برگزار شود.
اگر چه اعلام شده که نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری میتوانند از تاریخ 19ژوئیه تبلیغات انتخاباتی خود را آغاز کنند ولی از هماکنون خیابانهای بوئنوس آیرس پایتخت آرژانتین پر شده از تصاویر و پوسترهای کریستینا کرچنر. هنوز نامزدی کریستینا به عنوان بهترین گزینه حزب پرونیست مسلم نشده بود. نستور کرچنر حتی در سخنرانیها خود از مزایای انتخاب وی به عنوان رئیسجمهور سخن راند. نستور به نحوی دلیرانه در مورد کریستینا گفت: «به شما اطمینان میدهم دولتی که کریستینا اداره میکند بسیار بهتر از دولتی است که من اداره کردم.»
البته باید گفت که سیاستهای زننوازانه در آرژانتین چیز جدیدی نیست و در این کشور سابقهای طولانی دارد. به عنوان مثال «خوانپرون» رئیسجمهور پوپولیست آرژانتین در سالهای دهه 1940از طریق همسر دومش «ایوا» به محبوبیت دست یافت و در دهه 1970از طریق همسر سومش «ایزابل» به اوج شهرت رسید.
میتوان گفت که کریستینا همچون ایواپرون سیاستمداری قدرتمند است. ولی اختلاف وی با ایواپرون کم نیست زیرا کریستینا، زنی خود ساخته است و سابقه کاری طولانی در دستگاه حکومتی آرژانتین دارد. او علاوه بر اشتغال در دفاتر دولتی، مدتها نماینده مجلس سنا بود. کاندیدا شدن کریستینا بیانگر آن است که این زوج پرشور، اطمینان زیادی نسبت به پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری دارند. با این حال نظرسنجیها نشان میدهد که میزان محبوبیت کریستینا نسبت به همسرش تا حدی کمتر است. همین نظرسنجیها ثابت میکنند که در انتخابات اخیر ریاست جمهوری کریستینا میتواند حداقل 50 الی 60 درصد از آرای انتخاباتی را به خود اختصاص دهد. اگر این نظرسنجیها حقیقت داشته باشند میتوان با اطمینان انتظار داشت که انتخابات ریاست جمهوری در آرژانتین به دور دوم کشیده نشود، زیرا در همان دور نخست انتخابات به عنوان رئیسجمهور جدید به مردم معرفی میشود. محبوبیت شدید کرچنرها ریشه در شکوفایی اقتصادی آرژانتین و برخورداری صنعت این کشور از رشدی 9 درصدی دارد. این میزان رشد اقتصادی در چهار سال اخیر حفظ شده و زندگی مردم آرژانتین را دگرگون کرده است. یکی از مهمترین عوامل رشد اقتصادی در آرژانتین افزایش شدید بهای محصولات کشاورزی بوده است. این موضوع سبب شده که مردم این کشور بتوانند دوران ورشکستگی اقتصادی در سالهای 2001 و 2002 میلادی را پشتسر بگذارند. میزان بیکاری در این کشور از 21 درصد به 10 درصد کاهش یافته که این آمار شامل افراد شاغل در پروژههای اشتغالزایی دولتی نمیشود. امروزه نزدیک به 27 درصد از مردم آرژانتین زیر خط فقر زندگی میکنند و این در حالی است که در سال 2002 بیش از نیمی از مردم این کشور زیر خط فقر قرار داشتند.
در این حال باید گفت که میزان شکنندگی دولت آرژانتین آنقدرها کم نیست. در زمستان سال 2006 مردم این کشور سختی سرمای زمستان را تجربه کردند و نستور کرچنر نیز ناگزیر شد به ناتوانی دولت در مهار بحران انرژی اعتراف کند. در آن دوران برق شهری بارها قطع شد، مردم با کمبود سوخت مواجه شدند و صدها نفر از کار بیکار شدند. عامل اصلی کمبود انرژی کاملا آشکار بود. این کمبود ناشی از سیاستهای پوپولیستی نستور مبنی بر کنترل بهای سوخت و انرژی بود که همین امر سبب شد از میزان سرمایهگذاری در بخش تولید برق و سوخت کاسته شود.
مقدار تورم اقتصادی در آرژانتین رو به افزایش دارد و تلاش دولت برای مهار قیمتها سبب شده که در مواردی مردم این کشور شاهد کمبود شیر و گوشت باشند. دولت آرژانتین اعلام کرده که نرخ رسمی تورم در این کشور حدود 9 درصد است. ولی ارزیابیهای غیررسمی حکایت از آن دارد که این کشور با تورمی فزآینده و در حدود 4/15درصد در سال روبهروست. با این حال این میزان تورم اقتصادی با کشورهایی نظیر ونزوئلا که میزان تورم حقیقی آنان بیش از 21درصد است اصلا قابل قیاس نیست. همه روز مسائل بسیاری در مورد سیاستمداران این کشور افشا میشود. در ماه ژوئن یکی از فرمانداران سابق سانتاکروز از اختلاس در قراردادهای نفتی سخن به میان آورد. بعدها گفته شد که در قفسهای واقع در محل کارخانه «فلیسامیسلی» وزیر اقتصاد و دارایی آرژانتین مبلغی حدود 240 هزار دلار (مبلغی کمتر از 240میلیون تومان) یافته شده است. او به بازرسان گفته بود که در کیف کشف شده فقط 60هزار دلار پول نقد وجود دارد و وی قصد داشته با این پول یک خانه برای خود تهیه کند. کرچنرها اگرچه در شهرهای بزرگ محبوبیت زیادی دارند ولی در روستاها از میزان محبوبیت آنان کاسته شده است. این موضوع بیانگر باز بودن فضای تبلیغات انتخاباتی در روزهای آتی است. با این حال باید گفت که کرچنرها از ضعف شدید احزاب مخالف بیشترین بهره را میبرند زیرا احزاب مخالف توان آن را ندارند که ائتلافی جدید تشکیل دهند و همگی زیر پرچم یک نفر یا یک حزب به مبازرات انتخاباتی ادامه دهند. روبرتو لاوانیا وزیر سابق اقتصاد و دارایی آرژانتین که در نوامبر سال 2005 از کابینه دولت اخراج شد تنها کسی است که میتواند به جرات ادعا کند بنیانگذار و معمار اقتصاد نوین آرژانتین است. از دید تحلیلگران امور سیاسی منطقه لاتین آقای لاوانیا میتواند بهترین گزینه برای مقام ریاست جمهوری این کشور باشد. لاوانیا از شیوه مهار قیمت کالاها توسط دولت انتقاد میکند و همکاری کرچنر با هوگو چاوز را به سخره میگیرد. با این حال او به اقتدار استواری کریستینا کرچنر به عنوان بهترین گزینه برای مقام ریاست جمهوری اعتقاد دارد. گزینهها برای انتخاب رئیسجمهور آرژانتین کم نیستند. «الیزا کاریو» یکی از رهبران چیگرای مخالف دولت است که از وجود فساد مالی در دستگاههای دولتی سخن به میان میآورد. کاریو همواره سعی کرده خود را به عنوان یک میانهرو جلوه دهد. «موریسیو ماکری» نیز از شهرت خوبی برخوردار است و به عنوان نمایندهای محافظهکار شناخته شده است. ولی او به تازگی موفق شده به عنوان شهردار بوئنوس آیرس انتخاب شود و نمیتواند به خاطر شرکت در انتخابات ریاست جمهوری از این مقام دست بکشد. از آنجا که در چند سال اخیر اوضاع آرژانتین روبه بهبود بوده است، خانم کرچنر میتواند در تبلیغات انتخاباتی خود به مردم وعده دهد که کشور آرژانتین باید به روند فعلی خود ادامه دهد و احتمالا شاهد تغییراتی کوچک باشد.
تاکنون نستور کرچنر ترجیح داده به جای جذب سرمایههای خارجی به جلب نظر جوانان خشمگین آرژانتینی رو آورد. او با توجه به خواستههای فوری مردم آرژانتینی ثابت کرده که یک پوپولیست واقعی است و به امور خارجی توجه چندانی ندارد. تحلیلگران در این باره میگویند: «اگر چه نستوریک پوپولیست به تمام معنی بود ولی کریسینا میتواند یک «اینتر ناسیولیست» واقعی باشد، زیرا کریستینا به امور خارجی بیش از امور ملی خود توجه دارد و در صدد جلب نظر سرمایهگذاران خارجی است.» با برخورداری از چنین دیدگاهی انتظار میرود کریستینا کرچنر به شدت از ونزوئلا فاصله بگیرد و در پی یافتن همپیمانانی حقیقی در ایالات متحده و اروپا باشد. این امر بیانگر تفاوت عمیق میان این زن و شوهر است و شاید به همین دلیل باشد که اقتصاددانان با دقت جریان امور در آرژانتین را مورد مطالعه قرار دادهاند. این عده بر این باورند که در آیندهای نزدیک این کشور شاهد تحولی بنیادین خواهد بود.
این احتمال میرود که میزان رشد اقتصادی آرژانتینی در کوتاه مدت حدود نیم یا یک درصد کاهش یابد. این امر بعضا به دلیل آن است که در دوران نستور به نظر میرسد که میزان رشد اقتصادی را کمی بیش از مقدار واقعی آن ارائه کرده باشند. نستور مردمی بود که در قبال کشورهای خارجی، سیاست غیرقابل انعطافی از خود نشان داد. ولی کریستینا طبیعتا به مذاکره اعتقاد دارد. از آنجا که کریستینا به طبقه متوسط مردم آرژانتینی تعلق داشته به نظر میرسد که بسیار بهتر از نستور بتواند به خواستههای مردم این کشور رسیدگی کند و از میزان وقوع جرائم در آرژانتین بکاهد.
از آنجا که نامزدهای انتخاباتی ریاست جمهوری برای ثبتنام و شرکت در انتخابات تا 8 سپتامبر 2007فرصت دارند، هنوز نستور کرچنر فرصت دارد که به صف نامزدها بپیوندند. اما بعید به نظر میرسد که با نامزد شدن کریستینا برای انتخابات ریاست جمهوری، نستور جرات کند که وارد میدان رقابتها شود.