مسکو امروز میزبان پنج کشور فعال در مسأله هسته اى ایران است. اجلاس بهارى گروه1+5 بر خلاف نشست هاى پیشین در فضایى شفاف برپا مى شود. فضایى که در آن همه طرفها برآوردى روشن از مسیر مناقشه هسته اى ایران و وزن سیاسى بازیگران دخیل در این ماجرا در دست دارند.
شاید بارزترین تفاوت اجلاس امروز شوراى امنیت این باشد که ابتکار میزبانى و اداره آن در اختیار یک شریک بین المللى ایرانى است و گرنه مبنا و ماهیت اجلاس فرقى با جلسات لندن و نیویورک ندارد.
اجلاس مسکو حاصل ترتیباتى است که پس از خروج پرونده ایران از آژانس اتمى با اراده بلوک اروپایى و آمریکایى طراحى شد.
به ظاهر، سخنگویان شوراى امنیت هدف این جلسات را یافتن راه و روش دیپلماتیک براى عبور از مناقشه هسته اى ایران اعلام کرده اند اما اندیشه اى که گروه 4 نفره غربى در دستور این اجلاس مى نشانند، عین نقض منطق دیپلماسى است و هیچ تناسبى با اخلاق مسالمت جویى در یک مناقشه بین المللى ندارد.
از تناقضات عمیقى که دست و پاگیر گروه 1+5است بگذریم اجلاس مسکو یک آزمون جدى براى دولتهایى است که در فضاى سیاسى بین المللى مسؤولیت شکل دهى به نظم جهانى را بر دوش دارند. حتى اگر منابع خبرى اجلاس موضوع و محور نشست مسکو را، ایران و قضیه هسته اى آن اعلام کنند اما، تردید نباید داشت که با وظایفى که منشور ملل متحد بردوش شوراى امنیت در برابر حفظ صلح نهاده است دامنه تأثیر تصمیم هاى این اجلاس از حوزه ایران فراتر خواهد رفت و پرتوهاى مثبت و منفى آن دامن آحاد جامعه بین المللى را در برخواهد گرفت.
تصمیم گیران تهران دیروز از همین منظر، مهمانان اجلاس مسکو را مخاطب قرار دادند. مقام بلندپایه ایرانى در کلامى صریح تر از گذشته اعلام کرد که تهران انتخاب خود را در قضیه هسته اى مشخص کرده است و کلید حل سوء تفاهم و اختلاف در این ماجرا را در اتاق هاى مذاکره مى جوید.
سخن دیروز لاریجانى حاوى این پیام واضح بود که تنها دو راه فراروى مهمانان اجلاس مسکو قرار دارد، راهى که از ایستگاه مذاکره مى گذرد و عاقبت سراز وین و آژانس اتمى در مى آورد و راهى دیگر که سراز اجبار و تهدید در مى آورد و نشانى آن را مردان واشنگتن در آستین دارند. سخن مقامهاى تهران نغمه اى از هشدار را براى دو شریک ایران داشت که مبادا خطاهاى ایام زمستان و ماجراى بیانیه هاى ناکام لندن و نیویورک در مسکو تکرار شود.
به هر تقدیر در میز مذاکره اى که امروز به سلیقه روسها چیده مى شود، در یک سو نماینده چهار دولت غربى نشسته اند که خوش دارند میزبانشان چاشنى هاى تهدید را بر محصول نهایى اجلاس بیفزاید و در سوى دیگر دو قدرت دوست ایران قرار دارند که چهره اى مستقل و متفاوت از گروه غرب به خود گرفته اند. همه چیز در این دیدار حساس به اراده و رفتار دو قدرت شرقى بستگى دارد که چه اندازه از منافع حال و آینده خویش در منطقه و جهان جدید حراست کنند. عاقبت این معادله چانه زنى براى همه روشن است که هر برد سیاسى در شطرنج هسته اى ایران براى مهمانان پر توقع، باختى بزرگ براى مردان پکن و مسکو در صحنه بین المللى خواهد بود.