رضا زندى
بازار نفت دیروز را هم در مرز بشکه اى 70دلار گذراند. قیمتى که روزى به عنوان «شوک» لقب مى گرفت این روزها براى معامله گران بازار نفت عادى شده است. هر بشکه نفت سبک آمریکا دیروز در بازار نیویورک براى تحویل در ماه مه به بیش از69 دلار و 98 سنت رسید. این رقم در هفت ماه و نیم گذشته بى سابقه بوده است. تنها در ماه آگوست سال گذشته، زمانى که توفان کاترینا سواحل آمریکا را فراگرفته بود قیمت نفت به بیش از 70دلار و 85 سنت رسیده بود. هر بشکه نفت برنت دریاى شمال نیز در مقطعى از معاملات به رقم بى سابقه 71 دلار و 40 سنت رسید. قیمت نفت از ماه فوریه تاکنون بیش از20 درصد رشد داشته است.
اوپک عاجز است
عبدالله العطیه وزیر انرژى قطر دیروز اوپک را در برابر افزایش جهانى نفت عاجز دانست. العطیه که در حاشیه همایش اقتصادى دوحه سخن مى گفت در مصاحبه با رویترز بهاى کنونى نفت را بالا دانست و گفت: «هر زمان که قیمت نفت به بیش از 60 دلار برسد نگران کننده است.» وزیر نفت قطر درباره تصمیم اوپک براى بازار نفت هم خاطرنشان کرد: «در صورت عدم تغییر حجم کنونى تقاضاى جهانى براى نفت سقف تولید اوپک تغییر پیدا نخواهد کرد. همایش بین المللى انرژى دوم اردیبهشت در دوحه برگزار مى شود و وزراى اوپک قرار است در حاشیه این همایش اجلاسى غیررسمى برگزار کنند. العطیه درباره تولید نفت ایران هم اظهارنظر کرده است: «ما مطمئن هستیم که در عرضه نفت ایران هیچ گونه خللى وارد نخواهد شد و این کشور همچنان پنج درصد تولید نفت جهان را خواهد داشت.»
نماینده اندونزى: تولید را افزایش دهید
در حالى که شاخص هاى بازار نفت نشان از عرضه کافى نفت دارد نماینده دائم اندونزى در اوپک که رئیس هیأت عامل این سازمان نیز هست خواهان افزایش تولید اوپک شده است: «به دلیل نوسانات بازار نفت و افزایش مداوم بهاى نفت، اوپک باید تولید خود را افزایش دهد.» مایزار رحمان افزود: «اندونزى به منظور کاهش قیمت نفت خواستار افزایش تولید اوپک شده و با کاهش تولید آن مخالف است.» وى قیمت هاى فعلى نفت را باعث آسیب رساندن بر اقتصادهاى در حال توسعه ارزیابى کرد. وزراى دارایى گروه هفت نیز نگرانى خود را از افزایش بى سابقه قیمت نفت اعلام کردند. اجلاس این وزرا قرار است جمعه آینده برگزار شود. قیمت نفت امروز حتى رقم70دلار و40 سنتى را براى هر بشکه تجربه کرده بود.
گفت وگوى شرق با مقام بلندپایه اوپکى ایران
یک مقام بلندپایه در امور اوپک وزارت نفت که نخواست نامش فاش شود درباره درخواست نماینده اندونزى در اوپک براى افزایش تولید این سازمان دیروز به شرق گفت: «اوپک ظرفیت تولیدى ندارد که بخواهد اضافه کند. الان موقع این حرف ها نیست.» وى درباره دستور کار اجلاس غیررسمى وزراى اوپک در دوحه تصریح کرد: «همه وزرا مى آیند. اگرچه اجلاس غیررسمى است اما در صورت توافق وزرا، کنفرانس مى تواند اعلامیه اى رسمى منتشر و به دبیرخانه ابلاغ کند.» این مقام ارشد درباره احتمال کاهش تولید نفت اوپک گفت: «در شرایطى که قیمت نفت رو به افزایش است کاهش تولید نفت اوپک بسیار بعید است.» وى در خصوص دلایل افزایش قیمت اظهار داشت: «مهمترین دلیل، نگرانى موجود در مسئله هسته اى ایران است، اما عدم رشد تولید عراق و خرابکارى در نیجریه به همراه کمبودهایى که در ذخایر بنزین آمریکا مشاهده شده بر روند رشد قیمت نفت تاثیرگذار بوده است.» در آمریکا به ازاى هر هزار نفر، نهصد خودرو وجود دارد و این کشور بیشترین مصرف کننده بنزین جهان به شمار مى رود: «عراق از ژانویه گذشته تاکنون نتوانسته بیش از 8/1 میلیون بشکه در روز نفت تولید کند.» تولید نفت عراق حتى به 5/2میلیون بشکه در روز زمان اشغال نیز نرسیده است: «اما مهمترین عامل فیزیکى تاثیرگذار بر بازار نفت افت 530 هزار بشکه اى تولید نیجریه است که این مشکل هنوز رفع نشده است.» نیجریه تا پیش از خرابکارى مخالفان دولت روزانه 5/2 میلیون بشکه نفت تولید مى کرد. مخالفان تهدید کرده اند که ممکن است میزان خرابکارى ها را افزایش دهند. شرق از این مقام اوپکى وزارت نفت مى خواهد تا در خصوص آینده بازار پیش بینى کند: «بازار نفت قابل پیش بینى نیست اما اگر در هر کدام از عوامل یاد شده تغییر مثبتى حاصل شود روند افزایشى قطع خواهد شد. در غیر این صورت احتمال بالا رفتن قیمت ها باز هم وجود دارد.» با وجود قیمت 70 دلارى نفت در روز گذشته تحلیلگران معتقدند که هنوز بهاى هر بشکه نفت در صورت محاسبه تورم، 14 دلار کمتر از قیمت نفت در ژانویه 2005 است.
پاسخ مقام ایرانى به IEA
آژانس بین المللى انرژى در گزارشى که اخیراً منتشر کرده پیش بینى هاى پیشین خود درخصوص نرخ رشد واقعى تقاضاى نفت جهان در سال2006را مورد تجدیدنظر قرار داده و میزان این رشد را یک میلیون و 470هزار بشکه اعلام کرد که 200هزار بشکه کمتر از رقم قبلى بود. IEA همچنین پیش بینى کرد تقاضا براى نفت اوپک در سه ماهه نخست امسال 700هزار بشکه در روز بیشتر از میزان عرضه این سازمان باشد. شرق از مقام اوپکى وزارت نفت مى خواهد درباره این گزارش IEA اظهارنظر کند: «برداشت ما در اوپک این طور نیست. ما تقاضاى نفت دنیا را براى امسال 5/84میلیون بشکه پیش بینى مى کنیم و فکر مى کنیم غیراوپک حدود 1/56میلیون بشکه از این نیاز را تولید کند.» وى با بیان اینکه اوپک تقاضاى سال گذشته دنیا را 83 میلیون بشکه پیش بینى کرده بود مى گوید: «اوپک مجموعاً سال گذشته 30 میلیون بشکه در روز نفت تولید کرد. غیراوپک هم به همراه NGL اوپک 4/56میلیون بشکه تولید نفت داشت. در حالى که تقاضا براى نفت اوپک 6/28میلیون بشکه بود.»
نفت ایران 62 دلار فروخته شد
هر بشکه نفت خام سبک ایران در آخرین معاملات هفته گذشته62دلار و 65 سنت خرید و فروش شد.
همچنین هر بشکه نفت خام سنگین ایران نیز در روز مورد بررسى (23 فروردین) 60 دلار و 41 سنت معامله شده است که بر این اساس میانگین موزون یک بشکه نفت خام صادراتى ایران 61 دلار و 77 سنت اعلام شده است.همچنین بیشترین قیمت فروش نفت خام سبک ایران نیز براى تحویل در فوب دهانه کانال سوئز نیز 63 دلار و 45سنت و در بازارهاى آسیایى62دلار و 86 سنت گزارش شده است. قیمت هر بشکه نفت خام سبد نفتى اوپک نیز در این روز 63 دلار و 82 سنت بوده است.به گزارش امور بین الملل نفت، همچنین قیمت هر بشکه نفت خام سبک صادراتى ایران در بازار شمال غرب اروپا، 61 دلار و 70 سنت و در بازار مدیترانه 61دلار و 65 سنت اعلام شده است.
اولتیماتوم چاد
کشور چاد هم دیروز در اقدامى یک کنسرسیوم نفتى آمریکایى را تهدید کرده است که چنانچه تا سه شنبه 16 آوریل، درآمدهاى نفتى مورد مطالبه چاد را پرداخت نکند تولید نفت را قطع خواهد کرد. به گزارش بى بى سى، چاد مى گوید کنسرسیوم مورد بحث که خط لوله نفتى چاد را اداره مى کند بیش از 100 میلیون دلار به این کشور بدهکار است. مناقشه بر سر درآمدهاى نفتى چاد از چند ماه پیش شروع شده است. ماه دسامبر گذشته هنگامى که چاد مقرراتى را که براى کنترل دقیق نحوه مصرف درآمدهاى نفتى است تغییر داد، اختلافات چاد با بانک جهانى شروع شد. بانک جهانى که بودجه پروژه هاى نفتى را تامین مى کند مکرراً از چاد خواسته بود که مقررات مورد بحث را تغییر ندهد ولى چاد وقعى به این درخواست ها ننهاده بود. بانک جهانى در واکنش تمام پرداخت هاى مرتبط با درآمدهاى نفتى به چاد را قطع کرد. از آن هنگام، کنسرسیومى که اداره خط لوله را به عهده دارد و غول نفتى آمریکایى اکسون موبیل داراى بیشترین سهام این کنسرسیوم است سهم چاد از درآمد نفتى را نگاهدارى مى کرده است. از پنج ماه مذاکره چاد و بانک جهانى براى حل اختلاف نتیجه اى حاصل نشده است و اکنون دولت چاد اولتیماتوم نهایى را صادر کرده و گفته است در صورت عدم دریافت 100 میلیون دلار طلب خود تا روز سه شنبه هفته جارى خط لوله را خواهد بست. در صورتى که چاد تهدید خود را عملى کند و جریان نفت قطع شود شرکت هاى نفتى فعال در منطقه درآمد کلان خود را از دست خواهند داد. مناقشه بر سر درآمدهاى نفتى هنگامى درگرفته است که چاد یک هفته بحرانى را پشت سر گذاشته که در جریان آن حمله شورشیان به آنجامنا، پایتخت، موجب کشته شدن شمار زیادى از مردم شد.
ایران مترسک اوپک نیست
برخى مقامات اوپک در آستانه اجلاس اوپک تلاش مى کنند تا با کم توجهى به واقعیات عرضه و تقاضا با درخواست هاى همسوى مصرف کنندگان خود را مدافع منافع مصرفکنندگان بزرگ نفت نشان دهند. بیژن زنگنه وزیر نفت سابق ایران هم چندى پیش در گفت وگو با شرق از تلاش جریانى در اوپک براى القاى مخالفت ایران با منافع مصرف کنندگان بزرگ نفت پرده برداشته بود. در حالى که همگى کشورهاى عضو اوپک با حداکثر توان به تولید نفت مى پردازند درخواست رئیس هیأت عامل سازمان براى افزایش تولید را باید چگونه تحلیل کرد؟! ایران مترسک اوپک نیست.