کارشناسان امور سیاسى و راهبردى هند معتقدند که آمریکا اهداف بلندمدتى را از انعقاد پیمان همکارى هستهاى غیرنظامی با هند دنبال میکند. پروفسور«اى.کى.پاشا»، استاد بخش مطالعات بینالمللى دانشگاه جواهر لعل نهرو در دهلى نو، در مصاحبه با ایرنا، گفت: «اهداف آمریکا از بهبود روابط با هند بطور کلى و انعقاد پیمان همکارى هستهاى غیرنظامی با این کشور، داراى جنبههاى کوتاه مدت و بلندمدت است.» وى، در تشریح این گفته خود، افزود: «آمریکا از رشد سریع اقتصادى و نظامی چین در طول سالهاى اخیر نگران است و واشنگتن بدنبال متحدان مناسب براى مهار این روند چین است.» «کاندولیزا رایس»، وزیر خارجه آمریکا، چندى پیش در این رابطه گفته بود که چین با سرعت زیاد پیشرفت میکند و این امر از دید ما دور نمانده است. این کارشناس امور بینالمللى هند، در مورد برنامههاى آمریکا براى این منظور، گفت: «همکارى ژاپن، استرالیا و هند با آمریکا براى تحقق این آرمان واشنگتن ضرورى است و از آنجا که استرالیا و ژاپن از قبل در جرگه متحدان آمریکا قرار دارند کشش هند به سوى این اتحاد از طریق ارائه یک طعمه بزرگ به شکل پیمان (۱۲۳ هستهاى) ضرورى احساس میشد. پروفسور «پاشا»، مخالفت آمریکا را با اجراى طرح خط لوله گاز ایران ـ پاکستان ـ هند به همین برنامه واشنگتن مرتبط ساخته و گفت: «خط لوله گاز ایران ـ پاکستان ـ هند، در صورت احداث، سرانجام به چین امتداد خواهد یافت و آمریکا به هیچوجه خواهان بهرهمندى چین از منابع گاز ایران براى تشدید بیش از پیش روند رشد این کشور نیست.»
وى، در مورد دیگر انگیزههاى آمریکا از انعقاد پیمان همکارى هستهاى غیرنظامی با هند، گفت: « خلیج فارس در حال حاضر مهمترین منطقه در جهان براى آمریکا است و نزدیکى هند به خلیج فارس این کشور را به صورت متحد مهمی براى آمریکا در انجام هر گونه عملیات آتى در این منطقه در آورده است.»
بنا به گفته این کارشناس امور راهبردى هند، ورود به بازار حدود ۱۰۰ میلیارد دلارى هستهاى هند و کسب سهمی از خریدهاى نظامی عظیم هند در آینده نزدیک از دیگر انگیزههاى واشنگتن در انعقاد پیمان ۱۲۳ با دهلى نو است. وى افزود: « آمریکا پیمان همکارى هستهاى غیرنظامی را با هند به امید کشش هند به سوى اتحادى براى مهار چین و روسیه منعقد خواهد کرد حال آنکه چنین انگیزهاى در مورد پاکستان وجود ندارد زیرا پاکستان از قبل بزرگترین متحد آمریکا در خارج از ناتو است و تاسیسات هستهاى پاکستان تحت نظارت مشترک متخصصان پاکستان و آمریکا اداره میشود.»
«افسر اقبال نقوى»، از دیگر کارشناسان امور سیاسى هند، معتقد است که منافع اقتصادى مهمترین انگیزه آمریکا از انعقاد پیمان ۱۲۳ با هند است. بنا به گفته این کارشناس، ارزش بازار هستهاى و نظامی هند در طول چند سال آینده به حدود ۲۵۰ میلیارد دلار بالغ خواهد گشت و به نظر میرسد که آمریکا آماده اصلاح «قانونهاید» خود براى کسب بخش اعظمی از این بازار است. ناگفته نماند که هند خواهان خرید مقادیر زیادى جنگ افزار، از جمله ۱۲۶ فروند جنگنده کاملا پیشرفته، براى نیروهاى مسلح خود در آینده نزدیک است و کشورهایى همچون روسیه، فرانسه، انگلیس و آمریکا با یکدیگر بر سر کسب این معاملات رقابت میکنند. «نقوى»، تصریح نمود که این پیمان، در صورت انعقاد، بزرگترین تحول تا کنون در تاریخ روابط بین دهلى نو و واشنگتن و اولین قدم هند به سوى ورود رسمی به جرگه کشورهاى داراى تسلیحات هستهاى خواهد بود.
ادعاى سفیر آمریکا
از سوى دیگر سفیر آمریکا در هند، نیز مدعى شد که پیمان،۱۲۳قدرت رئیسجمهورى آمریکا را براى لغو همکارى هستهاى واشنگتن با دهلى نو، در صورت مبادرت هند به انجام آزمایش هستهاى، حفظ میکند. «دیوید مولفورد»، در عین حال، تصریح کرد که تحقق این امر تاثیرى بر جریان بدون وقفه سوخت هستهاى از کشورهاى مختلف جهان به رآکتورهاى هند، بر جاى نخواهد گذاشت. بنا به گزارش خبرگزارى آى.اى.ان.اس. هند، «مولفورد»، همچنین گفت که زمان از بیشترین اهمیت در تکمیل اقدامات دیگر براى عملیاتىسازى این پیمان بسیار مهم در عادىسازى همکارى هستهاى غیرنظامی بین هند و آمریکا و خاتمه انزواى هستهاى بینالمللى هند بعد از حدود سه دهه برخوردار است. «مولفورد» تاکید کرد که هر دو کشور هند و آمریکا باید اقدامات خاصى را براى این منظور انجام دهند به عنوان مثال هند بایستى قراردادى را با آژانس بینالمللى انرژى اتمی و گروه تأمین کنندگان هستهاى به منظور تغییرات مقررات و بدین وسیله هموارسازى زمینه براى تجارت هستهاى جهانى در طول دو ماه آینده انجام دهد تا کنگره آمریکا بتواند در مورد آن قبل از تشدید تبلیغات انتخابات ریاست جمهورى آمریکا در سال آتى راى دهد. وى گفت: «متن پیمان ۱۲۳ اشارهاى به انجام آزمایش نکرده است. قوانین آمریکا، در صورت وقوع چنین امرى، به مورد اجرا گذاشته خواهند شد.» سفیر آمریکا افزود: «متن این توافقنامه در مورد حق آمریکا براى اعاده فناورى هستهاى و سوخت مورد فروش به هند کاملا روشن است.» وى، گفت: «براساس قوانین آمریکا، قدرت رئیسجمهورى براى لغو همکارى هستهاى با هند در صورت مبادرت هند به انجام آزمایش هستهاى حفظ شده اما عکسالعمل آمریکا به چگونگى وضعیت در آن موقع بستگى خواهد داشت و آمریکا با دیگر کشورها قبل از اتخاذ تصمیمی مشورت خواهد کرد.»