سرمایه- گروه سیاسی: همزمان با برگزاری اجلاس گروه 1+5در مسکو، محمدرضا نهاوندیان، معاون اقتصادی شورای عالی امنیت ملی به واشنگتن سفر کرده است. سفری که شان مککورمک، سخنگوی وزارت امور خارجۀ آمریکا و حمیدرضا آصفی، سخنگوی وزارت خارجۀ ایران، آن را تایید کردهاند. اما هر دو گفتهاند که در این سفر نیتی برای مذاکره با مقامات رسمی آمریکا وجود ندارد.
مک کورمک، دیروز به خبرنگاران گفت: «تا آنجایی که میدانم او (نهاوندیان) برای دیدار با مقامات دولت آمریکا و اعضای وزارت امور خارجۀ در اینجا (واشنگتن) نیست.» مککورمک به نکتۀ خاصی اشاره کرده و گفته است:«برای نهاوندیان ویزا صادر نشده اما او به صورت قانونی در آمریکاست.»
وی افزود: «راههای مختلف دیگری برای ورود یک فرد به کشور آمریکا وجود دارد.» حمیدرضا آصفی هم که در کنفرانس خبریاش در تهران سخن میگفت حضور نهاوندیان در واشنگتن را تایید کرد، اما گفت: «این سفر به هیچ موضوع سیاسی که با ایران و آمریکا مرتبط باشد، ارتباطی نداشته و دلیل آن هم کاملاً خصوصی بوده است.»
اما سخنان هاشمی رفسنجانی در پایان دیدارش از کویت، ابهامات دربارۀ خصوصی بودن یا نبودن سفر وی، نحوۀ حضور نهاوندیان در آمریکا و اهداف سفرش را تا حد زیادی برطرف کرد. خبرگزاری فرانسه به نقل از هاشمیرفسنجانی نوشت: «محمد نهاوندیان برای شرکت در یک کنفرانس در واشنگتن به سر میبرد.»رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در کنفرانس خبری در کویت بدون اشاره به جزییات بیشتری در این باره گفت: «وی (نهاوندیان) دعوتنامهای را برای شرکت در کنفرانسی در آمریکا که از سوی دانشمندان آمریکایی برگزار میشود، دریافت کرده بود و در این کنفرانس سخنرانی خواهد کرد.»
رفسنجانی گفت: «گزارشهایی را شنیدم مبنی بر این که او گفتوگوهایی رسمی را در واشنگتن انجام داده است، اما چنین گزارشاتی تکذیب شده است.»
با این حال، رسانههای غربی حضور او را در پایتخت آمریکا نشانهای از سهلتر شدن مذاکرۀ ایران و آمریکا دانستهاند. به طوری که روزنامه فایننشال تایمز، مدعی شد که نهاوندیان برای مذاکره دربارۀ امکان گفتوگوی مستقیم و در طیفی گسترده میان ایران و واشنگتن به آمریکا سفر کرده است.
ادعایی که آصفی آن را در کنفرانس خبری اخیرش تکذیب کرده است و شنیدههای هاشمی رفسنجانی نیز احتمالاً ناظر به همین سخنان است. آصفی معتقد است که بحث مذاکرۀ ایران و آمریکا بیش از حد جلوه داده شده و میگوید: «این مذاکرات بسیار محدود خواهد بود و همه چیز در مورد آن در حد حدس و گمان است و نباید آن را بیش از آنچه که هست جلوه داد.» او تاکید میکند: «این مذاکره صرفاً در چارچوب استقرار امنیت در عراق و خروج اشغالگران از این کشور انجام میشود.»
اما بحث مذاکره با آمریکا دیروز از زاویهای دیگر، توسط هاشمی رفسنجانی نیز مورد توجه قرار گرفت.رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در پایان سفرش از کویت در جمع خبرنگاران گفت: «ما به درخواست آمریکا مبنی بر گفتوگو دربارۀ عراق موافقت کردیم اما فعلاً مذاکرات آغاز نشده است.»او افزود: «ما از ابتدای اشغال افغانستان نیز با آمریکا در سطح سفرا گفتوگوهایی داشتیم که بسیار مفید بود که هنوز هم ادامه دارد.»هاشمی رفسنجانی خاطرنشان کرد: «دربارۀ عراق نیز در ابتدای اشغال این کشور، دو جلسه گفتوگو با آمریکاییها داشتیم اما این گفتوگوها قطع شد.»رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: «اگر مذاکره با آمریکا دربارۀ عراق نتیجهبخش باشد، دو طرف تشویق میشوند تا بقیۀ مسایل مورد اختلاف نیز مطرح شود.»وی تصریح کرد: «سیاست ما این است که آمریکا نیروهای مسلح خود را از منطقه خارج کند و بخشی از کشورهای منطقه در این خصوص با ما موافق هستند و این در حالی است که آمریکا دنبال بهانههایی است که نیروهایش را در منطقه نگاه دارد.»
هاشمی رفسنجانی گفت: «من این سؤال را مطرح میکنم که چرا باید ایران برنامۀ هستهای صلحآمیز خود را ادامه ندهد.»
اخبار مربوط به مذاکرۀ ایران و آمریکا و تحرکات مقامات دیپلماتیک طرفین برای آغاز آن در حالی انجام میشود که کاخ سفید در محوری دیگر و در سایۀ فضاسازی تبلیغاتی میکوشد تا پایان زمان ضربالاجل شورای امنیت در هفتم اردیبهشت، چین و روسیه را به اردوگاه خود، ملحق کند.
این تلاشها هم در نشست دیروز مسکو و هم خارج از آن و در چارچوبهای دوجانبه قابل ردیابی است. سفر رییس جمهور چین، هوجین تائو به واشنگتن و دیدار وی با بوش در کاخ سفید، فرصت تحت فشار قرار دادن این کشور برای همراهی با آمریکا را در اختیار نومحافظهکاران واشنگتن قرار داده است.
به طوریکه مقامات دولتی آمریکا گفتند که رییس جمهور این کشور همتای چینیاش را به افزایش فشار بر ایران و کرۀ شمالی برای کمک کردن به توقف بحرانهای هستهای، تشویق خواهد کرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دنیس ویلدر، یک مقام شورای امنیت ملی آمریکا در امور آسیا نوشت که جرج بوش، رییس جمهور آمریکا که با همتای چینیاش دیدار میکند. در تبادلنظر بر سر ایران، بر نقش چین به عنوان یک عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل تاکید خواهد کرد.ویلدر در یک کنفرانس خبری پیش از دیدار هوجینتائو، رییس جمهور چین از آمریکا افزود: «بوش تاکید خواهد کرد که ما نیاز داریم دولت ایران موضع مسؤولانهتری را در رابطه با تقاضاهای هستهایاش اتخاذ کند.»
براساس این گزارش، رابرت زوئلیک، معاون وزارت امور خارجۀ آمریکا به صورت جداگانه اعلام کرد:«که مقامات چینی باید در این مذاکرات چیزی بیش از یک واسطه باشند.» این اظهارات نمایندۀ چین را که از تهران عازم مسکو بود تا در نشست 1+5 شرکت کند با تغییر لحن همراه کرد. به طوریکه، سخنگوی وزارت امور خارجۀ چین در این باره گفته است که کوییتیانکای نمایندۀ پکن در اجلاس 1+5 نگرانی خود را از برنامۀ هستهای ایران به مقامات این کشور (ایران) ابراز داشته و خواستار حل مسالۀ هستهای تهران از طریق مذاکره شده است.
اجلاس دیشب مسکو در حالی برگزار شد که میزبان نیز قبل از آن مشابه چینیها سخن گفت. سرگئی لاوروف وزیر امور خارجۀ روسیه با ابراز ناخرسندی از گام های هستهای ایران،گفت:«ایران، به هیچ وجه، به کسانی که قصد دارند برای حل مسالۀ هستهای تهران راههای صلحآمیز بیابند، کمک نمیکند.» نمایندۀ روسیه در سازمان ملل نیز ابراز امیدواری کرد ایران تا تاریخ 28 آوریل (هشتم اردیبهشت) فعالیت غنیسازی اورانیوم در این کشور را به حالت تعلیق در آورد. به گزارش خبرگزاری نووستی، آندری دنیزوف، نمایندۀ روسیه در سازمان ملل گفت: «روسیه امیدوار است مسالۀ هستهای ایران از طریق مذاکرات و به شکلی رضایتبخش حل و فصل شود.»
نمایندۀ روسیه در سازمان ملل گفت: «بیایید تا 28 آوریل منتظر بمانیم.»
دنیزوف ادامه داد : «جامعۀ بینالمللی ضرورتاً نباید از اصرار ایران مبنی بر رهانکردن غنی سازی دلسرد شود» و افزود: «ما همگی میدانیم که ایرانیها در چانهزنی سر سخت هستنند. امیدواریم نتیجۀ نهایی مثبت باشد. ما ترجیح میدهیم خوشبین باشیم.» با این حال، روسیه مطابق معمول، سیگنالهای متفاوتی دربارۀ ایران ارسال کرد سخنگوی وزارت امور خارجۀ این کشور، گفت: «مخالف اعمال تحریم علیه ایران هستیم.»
میخاییل کامینن، سخنگوی وزارت خارجۀ روسیه نیز بر اصرار مسکو بر انجام تلاشهای دیپلماتیک بیشتر با ایران تاکید کرد. به گزارش خبرگزاری ایتارتاس کامینن تصریح کرد: «متقاعد شدهایم، نه اعمال تحریم و نه استفاده از زور به راهحل برای این مشکل منجر نخواهد شد.»در تحولی دیگر هم، خبرگزاری رویتر به نقل از فردی که او را یک مقام عالیرتبۀ ایرانی معرفی کرد، گزارش داد: «بازرسان عالیرتبۀ آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز جمعه برای بازدید از سایتهای هستهای ایران از جمله تاسیسات غنیسازی اورانیوم نطنز به تهران سفر میکنند.»
این خبرگزاری انگلیسی ادامه داد: «سفر بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران در پی اعلام این مطلب از سوی تهران که برای اولین بار غنیسازی اورانیوم را به شکلی موفقیت آمیز انجام داده است، صورت میگیرد.»این گزارش به نقل از مقام ایرانی یاد شده که خواست نامش فاش نشود، افزود: «ما دربارۀ غنیسازی اورانیوم 5/3 درصدی ایران مذاکره خواهیم کرد.»
سخنان این مقام ایرانی، نشاندهندۀ آن است که برخلاف تبلیغات رسانهای غرب، ماشینهای سانتریفیوژ 2- P محور جدید سؤالات آژانس نیست. اما به هر حال این بازدیدها در راستای تکمیل گزارش البرادعی برای ارایه به شورای امنیت صورت میگیرد که دیروز نشست اعضای دایمش در مسکو برگزار شد. نشستی که قبل از پایانش، حمیدرضا آصفی با اطمینان گفت:«از این نشست، تحریم بیرون نمیآید.»
بر اساس آخرین اخبار نیز لاوروف و متکی قبل از پایان نشست مسکو مذاکرات تلفنی داشته اند و در باب نشست مذکور به تبادل نظر و اطلاعات پرداختهاند.