خیاط جمهوریخواهان در جستجوى لباس!

کارل رو کیست؟

رو متولد "یوتا" بوده‌ و تحصیلات و مدرک دانشگاهى ندارد. ‌پدر وى شخصى مجهول الهویه بوده و مادرش به‌ دلا‌یل‌ نامعلومی ‌خودکشى‌ کرده‌ است. ‌او در دهه‌ هفتاد میلادى در اوج‌ رسوایى‌ واترگیت‌ که‌ منجر به‌ کناره‌‌گیرى‌ ریچارد نیکسون‌ رئیس‌‌جمهور جمهوریخواه‌ آمریکا و جایگزینى "جرالد فورد" شد به‌ واشنگتن ‌ رفت. ‌او پس‌ از مدتى‌ کار براى‌ سیاستمداران‌ کهنه‌‌کار حزب‌ جمهوریخواه‌ با یک‌ نماینده‌ سابق‌ کنگره‌ آمریکا به‌ نام‌ جرج‌ بوش‌ آشنا شد که این آشنایى مقدمه‌اى جهت حضور نومحافظه‌کاران خیال‌پرداز و متوحش در سیاست خارجى کاخ سفید بود.

دوست قدیمی ‌بوش

"کارل رو" ذاتا سیاستمدارى جنجال‌انگیز بوده و نام وى با حزب جمهوریخواه آمریکا گره خورده است. رو سالهاست که به جمهوریخواهان در جریان انتخابات مشاوره می‌دهد و با ارائه راهبردهاى خود که معمولا مبتنى بر مانورهاى تبلیغاتى و وضعیت عمومی‌ جامعه آمریکاست دموکراتهاى بى‌برنامه را به پذیرش شکست وادار می‌سازد. دموکراتهاى ایالات‌متحده آمریکا از کارل رو متنفر هستند. در آن سو، بسیارى از جمهوریخواهان از وى به عنوان مغز متفکر کاخ سفید نام برده و علنا وى را نسبت به افرادى مانند دیک چنى و رایس ‌ترجیح می‌دهند. "رو" همواره سعى دارد در پشت پرده مناسبات سیاست داخلى و خارجى آمریکا حرکت کند و از جدال مستقیم با دموکراتها و حتى جمهوریخواهان سنتى مخالف خود بپرهیزد.  بوش پسر از ابتداى سال 2000 میلادى تاکنون بسیارى از طرحهاى جنجال‌برانگیز خود را با مشورت و راهنمایى کارل رو انجام داد.

بوش‌ در سال2000 ‌ میلادى و در هنگام‌ مبارزات‌ انتخاباتى‌ خود براى‌ دور اول‌ ریاست‌جمهورى‌ از مشاور خود خواست‌ تمام‌ نیروى خود را صرف‌ شکست‌ دموکرات‌ها در سطح‌ ملى‌ کند.  کارل رو طى سالهاى حضور خود در کنار بوش همواره سعى داشت به ملت آمریکا القا کند که دموکراتها بر سر مسائل ملی، امنیتى، اجتماعى و دینى بسیار ضعیف عمل کرده و قدرت ‌ترسیم چشم انداز روشنى را در این خصوص ندارند. در جریان انتخابات ریاست‌جمهورى سال 2004 میلادى، رو به شکل موذیانه‌اى پیروزى جمهوریخواهان بر دموکراتها را هدایت نمود. وى در این خصوص به عادتى تاریخى در میان ملت آمریکا استناد نمود که مطابق آن "در موارد بحران و جنگ قدرت باید به دست جمهوریخواهان سپرده شود".

جرج‌ بوش‌ پس‌ از پیروزى‌ در دور دوم‌ انتخابات‌ ریاست‌‌جمهورى‌ ضمن‌ تشکر از «رو» او را معمار این‌ موفقیت‌ خواند.  اما نقش‌ «رو» در موفقیت‌هاى‌ بوش‌ به‌ گذشته‌ دورترى‌ بر مى‌گردد.  رو در سال1993 ‌ به‌ بوش‌ کمک‌ کرد که‌ "آن‌ ریچاردز" که‌ فرماندار محبوب‌ ایالت‌ تگزاس‌ از حزب‌ دموکرات‌ بود را شکست‌ دهد. وى‌ با به راه‌ انداختن‌ یک‌ جنگ‌ تبلیغاتى‌ وسیع‌ اتهام‌هاى‌ زیادى‌ متوجه‌ ریچاردز نمود. این اتهامات ‌ گرچه‌ بى‌‌پایه‌ و اساس‌ بودند اما تاثیر قاطعى‌ در پیروزى‌ بوش‌ در انتخابات‌ گذاردند. "رو" به هیچ عنوان در اطلاع رسانى رسانه‌اى و انتخاباتى صداقت نداشته است. او همواره از تقاط ضعف دموکراتها بر علیه خود آنها استفاده می‌کند. رو در سال2000 ‌ و سپس‌ در سال2004 ‌ با به‌ کارگیرى‌ چنین استراتژى‌ ‌ توانست‌ ال‌ گور و پس‌ از آن‌ جان‌ کرى‌ نامزدهاى‌ ریاست‌جمهوری آمریکا از حزب‌ دموکرات‌ را شکست‌ دهد. 

البته نمی‌توان ادعا کرد که "کارل رو" در جریان مبارزات انتخاباتى سال 2000 موفق بوده است، زیرا مطابق آخرین و رسمی‌ترین شمارشهاى انجام شده، ال گور توانست بوش را در سطح آراى عمومی‌شکست دهد. آنچه سبب پیروزى جمهوریخواهان در انتخابات ریاست‌جمهورى سال 2000 شده، تقلب گسترده بازها در سطح فرماندارى ایالات بود. اما در انتخابات سال 2004 میلادى کارل رو توانست با اتکا بر ضعف جان کرى نامزد حزب دموکرات و نیز فریب ملت آمریکا تیم دو نفره بوش ـ چنى را به سوى پیروزى هدایت نماید.

قربانى یا قربانى‌کننده؟

به راستى چه اتفاقى در کاخ سفید رخ داده است؟ بر همگان محرز است که استعفاى ناگهانى کارل رو معلول مسائل خانوادگى وى نبوده و علل و عوامل دیگرى در این خصوص دخیل هستند. شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندوره‌اى مجلس نمایندگان و سنا و افزایش تلفات نیروهاى آمریکایى در عراق با ناآشفتگیهاى موجود در سیاست داخلى واشنگتن گره خورده‌اند. در این میان دموکراتها و جمهوریخواهان سنتى و نیز بسیارى از شهروندان آمریکایى انگشت اتهام خود را به سمت و سوى مشاور ارشد جرج واکر بوش، یعنى کارل رو نشانه گرفته‌اند. رئیس‌جمهور آمریکا نیز با توجه به شرایط فعلی، قدرت دفاع بیشتر از عملکرد کارل رو را ندارد.

کارل رو تاکنون خود بسیارى از دموکراتها و جمهوریخواهان مایل به طیف سنتى را قربانى سیاستها و تصمیمات خود نموده است. در جریان برکنارى کالین پاول و اسکات مک کیلان از سمتهاى خود، کارل رو نقشى اساسى داشته است، هرچند که محافل مطبوعاتى آمریکا سعى دارند این تحولات و جابه‌جاییها را به دیک چنى نسبت دهند.

ماجراى‌ دخالت‌ «کارل‌ رو» مشاور جرج‌ بوش‌ رئیس‌جمهور آمریکا در افشاى‌ نام‌ «والرى‌ پالمه» کارمند سازمان‌ سیا به مسئله‌اى جنجالى تبدیل شد. حتى دموکراتها سعى کردند از این مسئله با عنوان "واترگیت دوم" یاد کنند‌. ‌والرى‌ پلیم‌ همسر جو ویلسون‌ آخرین‌ سفیر آمریکا در عراق‌ پیش‌ از جنگ‌ خلیج‌فارس‌ و از مخالفان‌ سرسخت‌ حمله‌ اخیر آمریکا به‌ عراق‌ بود که ‌در آستانه‌ حمله‌ به‌ عراق‌ طى‌ مقاله‌اى‌ ادعاهاى‌ واشنگتن‌ درباره‌ برنامه‌ سلاح‌هاى‌ کشتار جمعى‌ صدام‌ حسین‌ را رد کرد. ویلسون‌ در این‌ مقاله‌ به‌ سفرى‌ استناد کرد که‌ براى‌ بررسى‌ اتهام‌ خرید اورانیم‌ از نیجر توسط‌ رژیم‌ صدام‌ به‌ این‌ کشور انجام‌ داده‌ بود. پس‌ از انتشار این‌ مقاله‌ که‌ موجب‌ عصبانیت‌ کاخ‌ سفید شده‌ بود،  باب‌ نواک‌ خبرنگار محافظه‌‌کار روزنامه‌ واشنگتن‌ پست‌ طى‌ مقاله‌اى‌ نام‌ پلیم‌ را که‌ مامور مخفى‌ سازمان‌ سیا بود افشا نمود و نوشت:‌ برنامه‌ریزى‌ این‌ سفر توسط‌ همسر ویلسون‌ انجام‌ شده‌ بود. به ‌دنبال‌ انتشار این‌ مقاله‌،  جنجال‌ بسیار زیادى‌ در واشنگتن‌ به راه‌ افتاد و به‌ تقاضاى‌ سازمان‌ سیا جرج‌ بوش‌ قول‌ داد که‌ عامل‌ افشاى‌ این‌ اطلاعات‌ محرمانه‌ در روزنامه‌ها را پیدا و مجازات‌ کند. بعدها مشخص شد که عامل اصلى این رسوایى "کارل رو" مشاور بوش بوده است. اظهارات بوش در آن زمان بسیار جالب توجه بود:

"کارل رو بیشترین اعتماد مرا به خود اختصاص داده و یکى از ارزشمندترین اعضاى تیم من می‌باشد.  هنوز ثابت نشده است ادعاهایى که بر ضد کارل رو مشاور ارشد کاخ سفید مطرح شده صحت داشته اند یا نه اما ما به مشاورین خود به ویژه کارل رو اعتماد کامل داریم."

هرچند کارل رو به اتهام افشاى اطلاعات سیا در خصوص جنگ عراق به دادگاه‌فراخوانده شد، اما با نفوذ بوش، رئیس دادگاه اتهامی ‌را متوجه وى نکرد تا "لوئیس لیبی" رئیس دفتر دیک چنى معاون رئیس‌جمهورى آمریکا به عنوان قربانى اصلى این رسوایى شناخته شود. البته بعدها بوش پسر با تخفیف در مجازات لیبى اثبات کرد که میان وی، چنى و کارل رو هماهنگى کاملى در این خصوص وجود داشته است. رو در قسمتى دیگر از پرونده خود مسئول اصلى ارائه ایده و پیشبرد سیاست برکنارى 8 دادستان مخالف سیاست بوش در بحث شنود مکالمات تلفنى بوده است. این دادستانها پس از آنکه کوشیدند تا بحث سوء استفاده دولت بوش از شنود غیرقانونى مکالمات تلفنى را به چالش بکشند،  اخراج شدند تا اثرى روى راى‌دهندگان بر جاى نگذارد. 

کارل رو بیشتر از اینکه یک "قربانی" باشد یک "قربانى‌کننده" بوده است. اما او نیز عاقبت مجبور شده است با قدرت وداع کند. جرج بوش دیگر قدرت استفاده از لابى‌ها و حتى اختیارات ویژه خود در راستاى ابقاى کارل رو را ندارد. مسلما ضربه‌اى که پس از این برکنارى بر پیکره نومحافظه‌کاران افراطى و شخص رئیس‌جمهور آمریکا وارد می‌شود، به مراتب از موارد مشابهى که در خصوص افرادى مانند رامسفلد، جان بولتن و پل ولفویتس رخ داد دشوار‌تر خواهد بود.

خرسندى دموکراتها

دموکراتها از استعفاى کارل رو به شدت خرسند هستند. شاید پیروزى در انتخابات میان دوره اى مجلس نمایندگان و سناى آمریکا در مقایسه با استعفاى رو براى نومحافظه‌کاران اهمیت کمترى داشته باشد. جمهوریخواهان افراطى اصلى‌ترین استراتژیست تبلیغاتى خود را تحت تاثیر فشارهاى موجود از دست داده‌اند. دموکراتهاى آمریکا هم اکنون اردوگاه نومحافظه‌کاران را بیش از هر زمان دیگرى نا آرام دیده و از اکنون خود را پیروز انتخابات ریاست‌جمهورى سال 2008 می‌دانند. البته بى‌برنامگى و ناتوانى دموکراتها مسئله‌اى نیست که در آینده براى آنها بحران‌زا نشود.

نتیجه‌گیری

استعفاى "کارل رو" از قدرت و سکوت معنادار بوش در این زمینه مترادف با سقوط کامل نومحافظه کاران از قدرت است. در ابتداى سال 2000 میلادى نومحافظه‌کاران براى خود آینده‌اى روشن را تصور می‌کردند. آینده‌اى که تنها در توهم افرادى مانند بوش و چنى معنا می‌یافت. توهمی‌ که جمهوریخواهان افراطى را به سوى پرتگاهى عمیق رهنمون ساخته است.