سعید سبحانی
واقعیت امر این است که درک بوش از معادلات سیاست خارجى واشنگتن بسیار محدود است. حضور افرادى خشونتطلب مانند دیک چنى در کنار رئیسجمهور آمریکا این روند را تقویت نموده است. پس از آغاز جنگ عراق، بسیارى از جمهوریخواهان سنتى مانند کالین پاول نسبت به شکست در این جنگ بارها به بوش هشدار دادند، اما نومحافظهکاران افراطى همچنان بر طبل جنگ کوبیده و با اغواى افکار عمومی آمریکا توسط رسانههاى وابسته به لابى صهیونیسم عراق را اشغال نمودند. افرادى مانند مادلین آلبرایت، کالین پاول، بیل کلینتون، زبیگنیو برژینسکی، جیمیکارتر و هنرى کیسینجر بارها سیاستهاى بوش پسر در عراق را مورد انتقاد قرار دادهاند، اما نومحافظهکاران هیچگاه به نظرات کارشناسانه در خصوص مسائل خاورمیانه توجهى نداشتهاند.
از سوى دیگر، همزمان با تشدید رقابتهاى انتخاباتى دو حزب جمهوریخواه و دموکرات در مبارزات انتخاباتى آمریکا، نفرت مردم این کشور از سیاستهاى بوش پسر دو چندان شده است. نامزدهاى دو حزب دموکرات و جمهوریخواه جهت پیروزى در انتخابات مجبور به نقد سیاستهاى بوش و نومحافظهکاران هستند. سیاستهاى جنگطلبانه جرجبوش رئیسجمهورى آمریکا و هزینههاى سرسامآور لشکرکشى به خاورمیانه، رشد اقتصادى این کشور را به صفر نزدیک کرده است. وزارت بازرگانى آمریکا اخیرا اعلام نموده است که که تولید ناخالصملى این کشور در سه ماهه آخر سال 2007تنها شش دهم درصد افزایش داشته است. تولید ناخالصملى شامل تمام کالاها و خدماتى است که در آمریکا تولید شده و بهترین معیار سنجش سلامت اقتصاد این کشور است.
بازار مسکن و پروژههاى ساختمانسازى صدمه بسیار دیده و در سه ماهه آخر سال گذشته بودجههایى که صرف خانهسازى شده بیش از 25درصد کاهش داشته است. این رقم ظرف 26سال گذشته بىسابقه است. وزارت کار آمریکا نیز اعلام نموده است که که تعداد کسانى که بهخاطر بیکارى از دولت درخواست بیمه بیکارى کردهاند، فقط در هفته گذشته 19هزار نفر بیشتر شده که نشان از کند شدن اشتغالزایى است.
نگرانى از وضعیت بحرانى اقتصاد آمریکا اولین نگرانى مردم آمریکا شده است. هزینه سرسامآور سوخت و انرژى همراه با مشکلات اعتبارى مردم آمریکا را در فشار اقتصادى قرار داده است. بسیارى از تحلیلگران معتقدند که آمریکا وارد رکود اقتصادى شده اما ظرف ماههاى آینده گزارش خواهد شد. جرج بوش اخیرا اعلام نموده است که آمریکا با اینکه کندى رشد اقتصادى دارد اما وارد رکود اقتصادى نشده است.
طبق طرح جدید دولت بوش، ظرف دو ماه دولت 168میلیارد دلار از مالیاتى را که از مردم دریافت کرده به آنها برمیگرداند تا با خرج کردن آن، اقتصاد آمریکا انرژى تازه پیدا کند. در حالى که بانک مرکزى آمریکا تلاش مىکند تا با کاهش بهره بانکى به وضعیت اقتصادى کمک کند، نرخ تورم رو به افزایش است که خود با کاهش بهره بانکى منجر به بدترین وضعیت اقتصادى خواهد شد.
آمریکا از دهه هفتاد میلادى تاکنون دچار چنین وضعیتى نشده است. قیمت نفت ظرف روزهاى اخیر از مرز 100 دلار گذشته و دلار آمریکا به پایینترین ارزش خود در تاریخ در برابر یورو رسیده است. دولت بوش هر هفته در عراق حدود 10 میلیارد دلار هزینه مىکند. این لشکرکشى بوش به عراق تاکنون 700 هزار عراقى را به کام مرگ فرستاده و از آن کشور نیز ویرانهاى برجاى گذاشته است.
مجموع این گزارشها نشاندهنده عملکرد ضعیف اقتصادى نومحافظهکاران طى سالهاى اخیر میباشد. جمهوریخواهان افراطى در طول این سالها هرگز نتوانستند تعادل اقتصادى آمریکا را حفظ نمایند. دولت بوش توازن و تعادل میان سیاست خارجى و سیاست داخلى را به سود سیاست خارجى نادرست بر هم ریخت. این برهم ریختگى خود را در عرصههاى مختلفى بروز داده است.
از سوى دیگر، بوش پسر سعى دارد در برهه حساس کنونى کمی از وقت خود را نیز جهت تجزیه و تحلیل اوضاع انتخاباتى کشور سپرى نماید! این در حالى است که جمهوریخواهان و دموکراتهاى شرکتکننده در انتخابات از آوردن نام بوش به شدت اکراه دارند. با توجه به داغ شدن رقابتهاى انتخاباتى آمریکا، رئیسجمهور این کشور پیشبینى کرد که جمهوریخواهان در انتخابات آتى ریاست جمهورى پیروز نهایى خواهند بود.
جرج بوش گفته است که راىدهندگان آمریکایی، جاى او را به شخصى از حزب جمهوریخواه خواهند داد، که بتواند جنگ عراق را ادامه دهد.
بوش در ضیافت شام سالانه حزب جمهورىخواه در این زمینه گفت: «من اطمینان دارم که در سال 2008 زمام کاخ سفید را ما به دست مىگیریم. من نمىخواهم که رئیسجمهور آینده ما که از حزب جمهوریخواه است "تنها" باشد. مسئله این است که ما مىخواهیم کاخ سفید را در دست داشته باشیم و سنا را مجددا به دست بیاوریم و مطمئن شویم که کشورمان بهدست جمهوریخواهان اداره مىشود.»
سخنرانى بوش در حالى انجام شد که رقابتهاى انتخاباتى این کشور، بر آخرین سال زمامدارى وى به عنوان رئیسجمهور سایه افکنده است. بوش قول داد که یکى از حامیان مالى قدرتمند براى رئیسجمهور جمهوریخواه آینده باشد. وى در ادامه گفت: «جمهوریخواهان داراى موقعیتهاى اجتماعى و سیاسى بالایى هستند و مىتوانند به راىدهندگان خدماتى ارائه کنند که آنها را در آغوش بگیرند. این خدمات عبارتند از، دفاع قدرتمندانه از آنان در شرایط سخت و عادی، گرفتن مالیاتهاى بسیار نازل و دادن آزادىهاى شخصى به آنان. وقتى مىگویم اطمینان دارم، به این خاطر است که من با افکار مردم آمریکا آشنا هستم و با افکار کاندیداها آشنا هستم، بنابراین در ذهن من هیچ سوالى بىپاسخ نمىماند. با کمک شما سال 2008 سال بزرگى خواهد بود. »
در کنگره آمریکا دموکراتها کنترل کاخ سفید و سنا را در سال 2006 به دست گرفتند. در آستانه برگزارى انتخابات سال 2006 میلادى نیر بوش ادعا مینمود که جمهوریخواهان پیروز بلامنازعه این رقابت خواهند بود. اما دموکراتها توانستند کنترل سنا، مجلس نمایندگان و حتى فرماندارى ایالات را به دست گیرند و شکست سختى را بر حزب مخالف خود وارد سازند.
در همین حال مردم ایالاتمتحده آمریکا در حال یافتن پاسخ سوالى مهم هستند: اینکه رئیسجمهور آینده آمریکا چه کسى باید باشد؟ پاسخ این سوال نیز به کرات داده شده است: شخصى که روحیات بوش پسر را نداشته باشد!
قدر مسلم اینکه رئیسجمهور بعدى آمریکا با دشواریهاى زیادى روبهرو خواهد بود. اصلاح سیاستها و رفتارهاى بوش پسر سبب اتلاف شدید توان سیاسى و دیپلماتیک رئیسجمهور بعدى آمریکا خواهد شد. از این رو اوباما، هیلارى کلینتون یا جان مک کین در صورت راهیابى به کاخ سفید با حجمیاز بحرانها روبهرو خواهند شد. اظهارات اخیر یوشکا فیشر در خصوص رئیسجمهور بعدى آمریکا بسیار جالب توجه میباشد. معاون پیشین صدراعظم آلمان و وزیر امور خارجه سابق این کشور ارزیابى کرد رئیسجمهورى آتى آمریکا باید خطاهایى را تصحیح کند که بوش مرتکب شده است. این مقام آلمانى به جانشین احتمالى بوش توصیه کرد باید خطاهاى بوش را جبران کند چرا که اگر این اتفاق نیفتد اوضاع وخیمتر خواهد شد.
در نهایت اینکه بوش پسر پس از پایان دوران قدرت خود یابد در خصوص جنایات خود علیه مردم افغانستان، عراق، لبنان و فلسطین پاسخگو باشد. بدون شک ملتهاى آگاه جهان جنایتکاران جنگ عراق و افرادى مانند بوش، تونى بلر، خوزه ماریانا اسنار و جانهاوارد را نخواهند بخشید. بوش به شدت نسبت به آینده سیاسى خود نگران است. این نگرانى از اکنون در چهره رئیسجمهور شکستخورده ایالاتمتحده آمریکا مشاهده میشود.