در سفر این دو مقام ارشد آمریکا به منطقه موضوعات مهم دیگری از جمله فلسطین، عراق و لبنان مورد بررسی قرار گرفت و موضوع ایران بهصورت ویژه در تمامی ملاقاتها به بحث گذاشته شد. وزیر دفاع آمریکا در پایان این سفر ادعا کرد که در موضوع ایران همه کشورهای اتفاقنظر داشتند. مقامات آمریکایی در این سفر نوعی قدرتنمایی را نیز به نمایش گذاشته و با دنبال کردن سیاستهای گذشته خود فروش مقادیر زیادی اسلحه و مهمات را به کشورهای عربی با انگیزه دفاع از خود در برابر ایران اعلام کردند.
مقامات آمریکایی همچنین در این سفر از ایران بهعنوان کشوری که در مسیر اهداف آمریکا سنگاندازی میکند یاد کردند و بلافاصله پس از این نیز وزیر امور خارجه مصر از تهران بهعنوان کشوری که سعی دارد از اختلافات جهان عرب بهنفع خود بهرهبرداری کند یاد نمود. رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا روز پنجشنبه در پایان سفر به چند کشور خاورمیانه از کشورهای بانفوذ عرب خواست برای افزایش فشار بر ایران برای پایان دادن به برنامه اتمی این کشور به آمریکا ملحق شوند. گیتس، که قبلا ایران را به کمک به شورشیان در عراق و افغانستان متهم کرده بود، ادعا کرد: ایران در مقطع حاضر فعالانه درگیر فعالیتهایی است که علاوهبر تضاد با منافع آمریکا و عراق، با منافع اکثر کشورها، یعنی تقریبا همه کشورهایی که ما از آنها دیدار کردهایم، تعارض دارد. گیتس در جریان این سفر که در بخشی از آن همراه با کاندولیزا رایس، وزیر خارجه آمریکا، صورت گرفت، از کشورهای مصر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و کویت بازدید کرد. وی هنگام بازگشت از امارات متحده عربی به واشنگتن گفت ما نمیتوانیم سالها منتظر بمانیم تا آنها (مقامات ایران) سیاستهایشان را تغییر دهند.
گیتس درباره اهداف سفر خود به منطقه گفت هدف این سفر شروع گفتگویی با دوستان و شرکای ما در منطقه درباره عراق و ایران و همچنین درباره منافع بلندمدت و امنیت بود. وزیر دفاع آمریکا افزود که این سفر تا حدودی نتیجه مناظره در واشنگتن طی چند ماه اخیر بود تا به آنها اطمینان دهیم که آمریکا تا مدتهای مدید در آینده یک نیروی عمده و با حضوری عمده در منطقه خواهد بود. وی در پاسخ به این سوال که واکنش رهبران منطقه به او در این ملاقاتها چه بوده است گفت بدون آنکه به کشور خاصی اشاره کنم، در مورد مسایل مربوط به ایران، اختلافنظری وجود نداشت. او افزود هرچه کشورهای بیشتری در جهان با تحریمهای سازمان ملل همکاری کنند و بر این دولت فشار آورند، که سیاستهایش در تضاد کامل با منافع کلیه همسایگانش است، وضعمان بهتر خواهد بود. وی همچنین تلویحا گفت که هیچ کشوری در کشمکش با ایران نمیتواند بیطرف باشد و اظهار داشت این در اساس پیام ما بود... که لازم است با هم کار کنیم. در واقع جایی برای تماشاچی بودن وجود ندارد. بخشی از هدف سفر کاندولیزا رایس و رابرت گیتس به منطقه فروش مقادیر زیادی سلاح و کمکهای نظامی گسترده به کشورهای خاورمیانه بود تا این کشورها، به ادعای مقامات آمریکایی، برای مقابله با تهدید ایران آمادگی داشته باشند. در واکنش به این اظهارات، مقامات ایرانی متقابلا آمریکا را متهم کردهاند که با تهمت زدن به ایران سعی دارد بین کشورهای منطقه شکاف بیاندازد و بیثباتی ایجاد کند. روز گذشته محمود احمدینژاد، رییسجمهور ایران در همین رابطه گفت که ایران از فروش سلاح آمریکا به کشورهای عربی نگرانی ندارد چرا که روابط تهران با این کشورها دوستانه است. وی در عین حال گفت که هدف این سیاست آمریکا ایجاد تفرقه بین کشورهای منطقه است. دولت جرج بوش قرارداد فروش سلاحهایی به ارزش 20 میلیارد دلار به عربستان سعودی و پنج کشور حاشیه خلیجفارس را در دست دارد. آمریکا همچنین اعلام کرده است که میزان کمکهای نظامی خود به اسرائیل و مصر، دو متحد اصلی این کشور در خاورمیانه را افزایش میدهد. این کمکها برای اسرائیل در ده سال آینده به 30 میلیارد دلار و برای مصر به 13 میلیارد دلار میرسد.
ادعای وزیر امور خارجه مصر
احمد ابوالغیظ در گفتوگو با روزنامه الشرقالاوسط تاکید کرد که کلید حل مشکلات لبنان در دست لبنانیهاست و تنها آنها میتوانند در راستای تفاهم ملی به بحران سیاسی این کشور پایان دهند، وی همچنین ادعا کرد که ایران سعی دارد از برگهای عربی برای منافع خود استفاده کند. به گزارش ایسنا احمد ابوالغیظ، وزیر امور خارجه مصر در گفتوگو با این روزنامه چاپ لندن، در ارزیابی اوضاع حاکم بر لبنان اظهار داشت: چنانچه لبنانیها بتوانند اختلافات داخلی را کنار بگذارند، زمینه برای ایجاد راهحلی فوری و مسالمتآمیز فراهم میشود. وی ضمن تکرار جمله تاریخی انورسادات، رییسجمهور سابق مصر در آغاز جنگ داخلی لبنان مبنیبر اینکه دست از سر لبنان بردارید گفت: من نیز میگویم همه باید دست از سر لبنان بردارند و حلوفصل مشکلات این کشور را به خود لبنانیها واگذار کنند. وی مدعی شد: با توجه به مشکلات ایران با جهان غرب بهویژه در زمینه پرونده هستهای این کشور، ایران سعی دارد با برگهای عربی اهداف و منافع غیرعربی را تحقق بخشد و از این برگها در حل بحران با غرب استفاده کند که باید بگوییم اتخاذ این روشها بر آینده خاورمیانه تاثیرهای منفی خواهد گذاشت.
سرخوردگی آمریکا از اوضاع عراق
وزیر دفاع آمریکا از کندی روند آشتی ملی در عراق ابراز ناخرسندی کرد. روز گذشته رابرت گیتس، در گفتگویی با خبرنگاران با اشاره به مشکلات عراق گفت که از فقدان پیشرفت سیاسی در زمینه حل اختلاف بین جناحهای مختلف در این کشور مایوس شده است. گیتس گفت که احتمالا دولت آمریکا به عمق بیاعتمادی بین جناحهای سیاسی در عراق پی نبرده و آن را دستکم گرفته بود. وزیر دفاع ایالات متحده با اشاره به تصمیم اخیر یک گروه عمده اعراب سنی عراق برای خروج از دولت ائتلافی، تحولات اخیر سیاسی در این کشور را یاسآور توصیف کرد. روز چهارشنبه این هفته جبهه توافق عراق، متشکل از چند حزب عمده اعراب سنی این کشور، اعلام کرد که در اعتراض به برآورده نشدن خواستهای خود، شش وزیر عضو این گروه را از دولت نوری مالکی، نخستوزیر، خارج میکند. سخنان گیتس نشانه آن است که مالکی احتمالا دیگر مورد اعتماد ایالات متحده نیست. پیش از این نیز گزارشهای تایید نشدهای از اختلافنظر مقامات نظامی آمریکایی در عراق و مالکی انتشار یافته بود. ایالات متحده خواستار آن است که دولت عراق تلاش بیشتری را برای مشارکت اقلیت اعراب سنی در فرآیندهای سیاسی از خود نشان دهد تا به این وسیله مانع از نفوذ گروههای تندرو در میان این بخش از جامعه عراق شود.
مسأله فلسطین
وزیر خارجه آمریکا در آخرین مرحله سفرش به خاورمیانه، در سرزمینهای فلسطینی با تاکید بر ضرورت حمایت از تشکیلات خودگردان اعلام کرد: تشکیلات خودگردان نهاد مشروع فلسطینی است و باید گفتوگوهای دوجانبه با اسرائیل توسط این نهاد مشروع انجام گیرد. به گزارش ایسنا به نقل از شبکه تلویزیونی العربیه، کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا که در کنفرانس خبری مشترکی با محمود عباس (ابومازن) رییس تشکیلات خودگردان در رامالله سخن میگفت، اظهار داشت: من به منطقه سفر کردم و با مقامات مسئول فلسطینی و اسرائیلی و عربی دیدار کردم که درباره ضرورت پیشبرد گفتوگوهای صلح در زمینه حل بحران فلسطین صحبت کنم و طرح دولت بوش در زمینه برگزاری کنفرانس بینالمللی صلح را به گفتوگو و بررسی با این مقامات و رهبران منطقه قرار دهم. رایس افزود: ایالات متحده آمریکا به این نتیجه رسیده که زمان آن فرارسیده است که نقش موثرتری را در زمینه پیشبرد گفتوگوها میان اسرائیلیها و فلسطینیها ایفا کند، چون این گفتوگوها میتواند ما را در محقق ساختن هدف بزرگمان یعنی تشکیل دو کشور مستقل فلسطینی و اسرائیلی بسیار کمک کند. وزیر امور خارجه آمریکا همچنین تاکید کرد: در دیدار با بسیاری از رهبران کشورهای عربی از جمله مصر و عربستان به من ابلاغ شده است که این کشورها طرح برگزاری کنفرانس بینالمللی صلح برای حل بحران اسرائیل و فلسطین را تایید و حمایت میکنند و ایهود المرت، نخستوزیر اسرائیل نیز در گفتوگوهایی که با من داشت تاکید کرد که برقراری این کنفرانس در چارچوب مشخص و شفاف و با هدف تشکیل دو کشور مستقل فلسطینی و اسرائیلی ضروری است. رایس گفت: من به منطقه نیامدهام که تنها به گفتوگو و تبادلنظر بپردازم، بلکه آمدهام تا بستر لازم جهت تشکیل دو کشور مستقل فلسطینی و اسرائیلی را فراهم سازم. وی همچنین افزود: ایالات متحده آمریکا از تشکیلات خودگردان در راس آن ابومازن و مشروعیت این تشکیلات حمایت میکند.
گفتنی است رایس با حضور خبرنگاران خارجی قرارداد کمک مالی به ارزش 80 میلیون دلار به تشکیلات خودگردان را با ابومازن به امضا درآورد و اعلام داشت: ایالات متحده آمریکا این کمک مالی را با هدف حمایت از تشکیلات خودگردان و ارایه کمکهای لازم به این تشکیلات انجام داده است. رایس در سفرش به سرزمینهای اشغالی سعی کرد به اسرائیل و فلسطینیها برای گفتوگو درباره مسایل کلیدی که منجر به تشکیل یک کشور فلسطینی مستقل میشود، فشار آورد.