گروه سیاسی ـ محمدی
پیش از این، جولان عقابهای آمریکایی بر فراز قلمروی غربی خرسهای روس موجب شد خرسها نعره برآورند و با چنگ و دندان نشان دادن به عقابها درصدد بیرون راندن آنها از خلوتگاه سنتی خود برآیند. اکنون خرسها بار دیگر برآشفتهاند، اما اینبار نه عقابهای آمریکایی که شیرهای پیر بریتانیایی آنها را به خشم آوردهاند.
روسیه به انگلیسیها هشدار داده است که منتظر «پیامدهای جدی» اقدامات خود باشند. در پی این مسأله، صفحه اول روزنامهها و ویترین رسانهها دیگر بار عرصه ترکتازی عبارت «جنگ سرد» شده است.
در سال 1915، مارگارت تاچر (نخستوزیر وقت انگلیس) دستور اخراج 25 دیپلمات شوروی را از لندن صادر کرد. روسیه نیز به تلافی اقدام انگلیس، تعدادی از اتباع این کشور را از مسکو اخراج کرد. یکی از کسانی که به بهانه ارتکاب رفتار خلاف شؤون دیپلماتیک به او دستور داده شد خاک روسیه را ترک کند «آلن فیلپس» بود. فیلپس که در آن زمان به عنوان گزارشگر خبرگزاری رویترز در مسکو حضور داشت، با یادآوری خاطره اخراجش از شوروی (او به اتهام جاسوسی مجبور به ترک شوروی شد، با این وجود همسرش تأکید داشت آشنایی آلن فیلپس با زبان روسی آنچنان اندک است که نمیتوان به او انگ جاسوسی زد) در تحلیلی که در روزنامه بریتانیایی دیلیمیل به چاپ رسیده، پیشبینی کرده است: در روزهای آینده باید منتظر قدرتنمایی مسکو بود و این یعنی ناهموار شدن راه انگلیسیهایی که در پی تجارت و همکاری با روسها هستند.
آلن فیلپس میافزاید: دو اصل بنیادی که در گذشته، مستمسک اخراج اتباع خارجی از کشورهای مختلف بود، امروز نیز همچنان مورد استناد است. براساس نخستین اصل از این اصول دوگانه، «اخراجیها» لزوماً افراد مجرم و بزهکاری نیستند!
او ادامه میدهد: اخراج چهار نفر از 66 دیپلمات روسی که در لندن حضور دارند، چندان چشمگیر نیست؛ بویژه آنکه هزاران شهروند روسیه در لندن زندگی میکنند و بیتردید برخی از این افراد درگیر جاسوسی صنعتی هستند و همزمان پناهندگان سیاسی روسیه را نیز زیرنظر دارند... اصل دوم ناظر بر این حقیقت است که اخراج اتباع خارجی از کشورها، هنگامی اتفاق میافتد که یک سیاستمدار میخواهد مسألهای را ثابت کند. از منظر روسها، دیوید میلیبند (وزیر خارجه انگلیس) بیشتر به یک «بچه مدرسهای» شباهت دارد و گوردون براون در میان اهالی سیاست، یک تازهوارد به حساب میآید.
در این میان، دیگر همقطار بریتانیایی روزنامه «دیلیمیل» ـ فایننشال تایمز ـ معتقد است، در مقابل مدارک و شواهد به دست آمده علیه آندره لوگاووی که با بیاعتنایی مسکو مواجه شد، اخراج چهار کاردار و دشوار کردن شرایط صدور ویزا برای اتباع روسیه، کمترین کاری بود که لندن میتوانست در دستور کار خود قرار دهد.
بر این اساس، تحلیلگر فایننشال تایمز نتیجهگیری میکند: کاش روسهی درک میکرد که در معرض بزرگترین تهدیدها نه از جانب اروپا که از جانب جنوب و شرق قرار دارد.
روزنامه تایمز هم با تأکید بر واکنش درست و مناسب دیوید میلیبند در برابر روسیه نوشته است: بریتانیا از همه کسانی که در خاک این کشور به سر میبرند، حفاظت میکند و نمیتواند به خاطر منافع دیپلماتیک، آدمکشی را نادیده بگیرد.
گاردین نیز در دیدگاهی همسو با تایمز، تحلیل خود را اینگونه ارائه کرده است: آقای میلیبند میگوید این وضعیتی نیست که بریتانیا در پی ایجاد آن بوده باشد، بلکه مسألهای است که ناگزیر باید به آن رسیدگی کند؛ حق با اوست.
این روزنامه در ادامه نوشته است: یک شهروند تبعیدی روسیه به گونهای به قتل میرسد که هراس از آلودگی رادیواکتیو در مرکز لندن طنینانداز میشود. احمقانه است که تصور کنیم هر دولتی در مواجهه با قتل کسی که گفته میشود مأمور سابق سرویسهای امنیتی روسیه بوده و زخمهای کهنهاش را با پاشیدن پلونیوم در ظرف چای سبز التیام بخشیده است!، راه بیتفاوتی در پیش میگیرد و به شیوه دیگری عمل میکند... درگیری به نفع هیچیک از طرفین این ماجرا نیست. با این وجود نباید اجازه داد خیابانهای لندن، به صحنه قتل و خونریزی آزادانه تبدیل شود. روزنامه ایندیپندنت در واکنش به بحران به وجود آمده در روابط مسکو ـ لندن، احتمال پیروزی انگلیس در این جدال سیاسی را اندک ارزیابی کرده و تنها راه برای برونرفت از بنبست جاری را استرداد بوریس برزوفسکی میداند. برزوفسکی به اتهام دست داشتن در فعالیتهای پولشویی در روسیه تحت تعقیب است. بریتانیا از تسلیم بوریس برزوفسکی به روسیه رویگردان است، زیرا بعید میداند که به صورت عادلانه محاکمه شود.
ایندیپندنت نوشته است: روسها، لیتویننکو را خائن میدانند. او درگیر معاملات کثیف تجاری بوده و نشانههایی وجود دارد که به انحراف مالی او اشاره دارد. همچنین عجیب به نظر میرسد که چرا روسیه خود را برای ساکت کردن کسی که در میان فهرست ناراضیان روس مقیم لندن، چهره بااهمیتی محسوب نمیشود، به خطر انداخته است؟ شاید مساله فراتر از آن چیزهایی است که وزیران کابینه انگلیس افشا کردهاند و دستگاه اطلاعاتی بریتانیا، مدارک بیشتری در دست دارد. اگر چنین نباشد باید گفت آقای براون با استناد به دلایل غیرقابل قبول، به سردی روابط دو جانبه انگلیس ـ روسیه دامن زده است.