سرویس ترجمه: کاخ سفید با بحران جدیدی به نام بحران تکنوکراتها یعنی «فنسالاران» و نخبگان و متخصصین مواجه شده است.
طی یک سال گذشته با برکناری «کارل رو«، مشاور ارشد بوش، استعفای «پاول» و جایگزینی «رایس»، استعفای «جان کورمک»، رئیس کارکنان کاخ سفید و به دنبال آن «اسکات مک کیلان» سخنگوی کاخ سفید، برکناری دوباره رئیس سازمان سیا و برکناری دوباره رئیس دیوانعالی کشور در مدت کوتاهی همه نشان از بحران در حاکمیت تکنوکراتهایی دارد که تا برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر کمتر از 4 ماه و تا انتخابات ریاستجمهوری در دسامبر 2007 فرصت چندانی ندارند. استعفای معاون بخش اطلاعات آمریکا و سپس «جان اسنو» وزیر خزانهداری آمریکا که پس از سالها کشمکش از سمت خود استعفا داد و انتصاب «هنری پالسون» مدیرعامل کمپانی مالی «گلدمن سکس» از دیگر تغییراتی است که اخیراً اتفاق افتاده است.
نخستین وزیر خزانهداری بوش در دسامبر 2002 به دلیل نارضایتی از سیاستهای اقتصادی کاخ سفید استعفا داد. حال آن که برخلاف دولتهای «بیل کلینتون» و جورج بوش پدر، رؤسای جمهور پیشین آمریکا، سیاستهای اقتصادی دولت کنونی بیشتر در کاخ سفید تعیین میشود تا در وزارت خزانهداری. به همین دلیل بوش با دشواریهای بسیاری در یافتن وزیری روبرو بود که دنبالهروی سیاستهای اقتصادی او باشد. ظاهراً «هنری پالسون» 60 سال از موفقترین مدیران «گلدمن سکس» بوده که ارزش سهام آن را به بالاترین حد خود رسانده است و در سال گذشته مبلغ 30 میلیون از این شرکت دریافت کرده است. اما بوش و مشاورینش سرانجام پس از ماهها مذاکره توانستند او را برای پذیرش مسؤولیت وزارت خزانهداری راضی کنند. لذا با توجه به پیشینه درخشان هنری پالسون به نظر نمیرسد اعضای کنگره آمریکا به او رأی اعتماد ندهند. بوش امیدوار است که نفوذ و اعتبار وزیر خزانه داری جدید موجب افزایش اعتماد عمومی به سیاستهای اقتصادی او شود.
اما جان اسنو وزیر سابق خزانه داری آمریکا که از سمت خود استعفا کرد قبلاً رئیس شرکت بزرگ خطوط راهآهن CSX بوده، از فوریه سال 2003 وزارت خزانه داری آمریکا را در اختیار داشته است وموضوع استعفای وی از یک سال پیش مطرح بود. به طوری که براساس گزارش رسمی واحد اطلاعات اقتصادی آمریکا «سیا» رقم بدهی خارجی آمریکا، در سال 2005 بیش از 8/8 تریلیون دلار بوده است، به عقیده کارشناسان این مسأله«جان اسنو» را به استعفا واداشته است.
برخی از کارشناسان اقتصادی استعفای «جان اسنو»، وزیر خزانهداری آمریکا را واکنش بوش به کاهش بیش از پیش قیمت دلار در بازارهای جهانی وافزایش کسری تراز تجاری این کشور میدانند. «جان اسنو»، وزیر خزانهداری آمریکا پس از سخنگوی کاخ سفید و رئیس سیا سومین مقام بلندپایه دولت آمریکا است که علاوه بر سایرین، طی ماههای اخیر قربانی تلاشهای بوش برای احیای اعتبار خود در جامعه آمریکا شده است.
اقتصاد آمریکا طی سال جاری رشدی بیش از چهار درصد را تجربه کرده است. اما ارزش دلار در بازارهای جهانی همچنان روندی نزولی را طی میکند و این در حالی است که کسری تراز این کشور نیز رو به افزایش دارد. ارزش یوآن چین از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون با افزایش 9/7 درصدی نسبت به دلار مواجه بوده است.
دلار طی دو ماه گذشته با 3/6 درصد کاهش مواجه بوده است. انتشار ارقام اقتصادی ضعیف در آمریکا، تشدید تنش میان غرب و ایران در مسائل هستهای، کاهش در ذخایر دلاری سوئد و تردید نسبت به برتری داشتن دلار، دلایل عمده سقوط ارزش دلار ارزیابی میشود.
کسری تراز تجاری آمریکا نیز طی سالهای وزارت اسنو به رکوردی بیسابقه رسیده است.
میزان کسری تجاری آمریکا طی سال 2005 میلادی به رقم بیسابقه 735 میلیارد دلار رسید که افزایش واردات نفت و واردات کالاهای چینی، مهمترین عامل رشد کسری تجاری این کشور ارزیابی شده است. میزان کسری تجاری ایالات متحده طی سال 1991 میلادی حدود 7/30 میلیارد دلار بوده است و طی سالهای 2005 میلادی با رشد 5/17 درصدی نسبت به سال 2004 میلادی به بیش از 725 میلیارد دلار رسید. حجم کسری تجاری آمریکا با چین نیز در این مدت با 5/34 درصد افزایش، به بیش از 6/301 میلیارد دلار رسیده است. واردات کالاهایی مثل پوشاک، تلویزیون، کامپیوتر، مبلمان و عروسک از چین در این مدت به بیش از 5/343 میلیارد دلار افزایش یافته و این درحالی است که میزان صادرات آمریکا به این کشور به کمتر از 8/41 میلیارد دلار رسیده است. میزان کسری تجاری آمریکا طی ماه ژانویه که ماه اول سال جاری میلادی است، به بیش از 5/68 میلیارد دلار رسیده است که این رقم یک رکورد جدید در تاریخ اقتصادی این کشور به شمار میرود.
افزایش قیمت وارداتی نفت مهمترین عامل رشد کسری تجاری آمریکا در این مدت اعلام شده است. افزایش تقاضا برای کالاهای ارزان قیمت چینی نیز نقش مهمی در افزایش کسری تجاری آمریکا داشته است. «برایان تیهون»، کارشناس ارشد انرژی مؤسسه گلوبال اینسایت در اینباره معتقد است: گسترش کسری تجاری آمریکا نشانه بیماری اقتصاد این کشور است. وزارت خزانهداری آمریکا مسئول تأمین نیازهای محاسباتی و پولی کشور است. این وزارتخانه چهار وظیفه اصلی را عهدهدار است: تنظیم سیاستهای مالی، مالیاتی و محاسباتی، انجام خدمت به عنوان نماینده مالی دولت ایالات متحده، ارائه خدمات اجرایی، تخصصی و ضرب سکه و چاپ اسکناس.
وزارت خزانهداری در مورد اوضاع مالی دولت و اقتصاد ملی به کنگره و رئیسجمهور گزارش میدهد. این وزارتخانه مقررات فروش دخانیات و سلاحهای گرم را در تجارت بین ایالات و نیز خارج از کشور تنظیم میکند. چاپ تمبر برای اداره پست ایالات متحده را نظارت میکند. سرویس مخفی را اداره میکند که مسئول حفاظت رئیسجمهور، معاون رئیسجمهور، خانوادههای آنها، مقامات عالیرتبه و سران کشورهای میهمان است. با چاپ اسکناسهای تقلبی مبارزه میکند و سرپرست اداره گمرک است که مسئول تنظیم و مالیاتگذاری بر کالاهای وارداتی به داخل کشور است. یکی از بخشهای وزارتخانه دفتر «ناظر چاپ اسکناس» است که نظارت بر اداره تقریباً 2900 بانک ملی را اجرا میکند. اداره درآمد داخلی «IRS» نیزمسئول تعیین برآوردی مالیاتهاست. منبعی که بیشتر درآمدهای دولت فدرال را تأمین میکند.