تایید او به عنوان رئیسجمهور که تا پیش از برگزاری دور سوم انتخابات به احتمال زیاد میسر نخواهد شد آغازی بر تغییر نظام سیاسی ترکیه و واگذاری قدرت به طبقه متوسط و اسلامگرای در حال ظهور ترکیه از سیاستمداران کهنهکار سکولار خواهد بود که در تمامی سالهای پس از شکلگیری جمهوری ترکیه در سال 1923 میلادی قدرت را در دست داشتهاند.
نهادهای سکولار ترکیه مسیر راهیابی گل به کاخ ریاست جمهوری را در بهار سال جاری میلادی سد کردند. استدلال آنها این بود که گل مذهبیتر از آن است که بتواند بر عالیترین مسند سکولار جمهوری ترکیه تکیه بزند. این روند موجب شد حزب حاکم خواستار برگزاری انتخابات پارلمانی زود هنگامی شود که باز هم قدرت را به حزب عدالت و توسعه سپرد.
ترکیه از اعضای ناتو و از نزدیکترین متحد ایالات متحده در این بلوک نظامی است و به همین جهت ثبات این کشور برای منطقه بحرانزده خاورمیانه اهمیت زیادی دارد. اگرچه اکثریت مردم ترکیه مسلمان هستند سیستم حکومتی کشور جمهوری سکولار است و رئیسجمهور با وجود آن که مقامی تشریفاتی است اما انتصاب قضات بدون موافقت او ممکن نیست، قوانین مصوب پارلمان با امضای او لازمالاجرا میشود و فرمانده محل قواست.
رئیسجمهور ترکیه با رای اعضای پارلمان انتخاب میشود.
دور اول انتخابات دوشنبه گذشته برگزار شد و گل برای راهیابی به کاخ ریاست جمهوری به دو سوم از آرای اعضای پارلمان یعنی 367 رای از مجموع 550 رای پارلمانی نیاز داشت. او 25 رای کمتر از حد نصاب لازم کسب کرد. در دور دوم چنانچه او نیمی از آرا را کسب کند به ریاست جمهوری میرسد اما چنانچه در این دور هم موفق نشود در دور سوم، زمانی که هر کس بیشترین آرا را کسب کند رئیسجمهور میشود و قطعا رئیسجمهور ترکیه خواهد شد. این در حالی است که حزب او 341 کرسی پارلمانی را در اختیار دارد.
انور اویمن، جانشین دبیر کل حزب جمهوریخواه خلق به رهبری دنیز بایکال که با شکایت به دادگاه عالی ترکیه روند انتخابات پارلمانی گذشته را با هدف جلوگیری از به ریاست جمهوری رسیدن گل مختل کرد، میگوید: پافشاری حزب عدالت و توسعه بر نامزدی گل پس از آن همه جنجال نشان میدهد آنان تا چه حد در تغییر ساختار سیاسی ترکیه جدی هستند. او میافزاید: این اصلا پذیرفتنی نیست.
ترکهای سکولار میگویند مخالفت آنها با حزب عدالت و توسعه دشمنی با شخص نیست بلکه برگرفته از تفاوت دیدگاههایشان نسبت به مسائل بنیادین حکومتی است. این در حالی است که حزب عدالت و توسعه با وجود آن که به اسلامگرایی متهم شده بیش از هر حزب سکولاری در گذشته توانسته ترکیه را به اتحادیه اروپایی نزدیک کند و راه را برای توسعه اقتصادی و سیاسی کشور هموار کند. در انتخابات ماه گذشته میلادی حزب حاکم توانست بیش از 50 درصد کرسیهای پارلمانی را به خود اختصاص دهد که بالاترین کرسیهای پارلمانی است که پس از دهه 60 میلادی حزبی متعدد توانسته به خود اختصاص دهد. ترکهای سکولار میگویند نگران آینده کشور در صورت واگذاری همه پستهای کلیدی به اسلامگراها هستند. این در حالی است که با توجه به عملکرد حزب عدالت و توسعه طی 5 سال گذشته که بیش از هر دولت سکولاری در گذشته توانسته وضعیت اقتصاد ترکیه را بهبود بخشد، تورم را مهار کند، آزادیهای سیاسی و مدنی را ارتقا بخشد و زمینه نزدیکی بیشتر ترکیه به اتحادیه اروپایی را فراهم آورد به نظر میرسد دغدغههای سکولارها بیش از آنکه بر گرفته از بنیانهای اعتقادی باشد ریشه در نگرانیهای اقتصادی و احتمال حذف همیشگی از عرصه سیاست دارد.
با وجود همه ناسازگاریهای احزاب و جناحهای سکولار رجب طیب اردغان، نخستوزیر طی اظهاراتی آشتیجویانه اعلام کرد در تشکیل دولت جدید سکولارها را به طور کامل حذف نخواهد کرد اما نامزدی گل برای ریاست جمهوری چیزی نیست که حزب حاکم بتواند بر سر آن مصالحه کند. اگمن باگیس، از اعضای حزب حاکم در پارلمان ترکیه میگوید: مصالحه یک چیز است و تسلیم شدن چیزی دیگر، میافزاید: اگر قرار باشد همه چیز به حزب حاکم دیکته شود، دیگر دولت نمیتواند وظایف ذاتی خود را انجام دهد.
ارتش که در دور قبلی فعالیت پارلمان با مداخله خود در روند انتخابات مانع از انتخاب گل به ریاست جمهوری شد این بار سکوت پیشه ساخته و لااقل تا این مقطع موضعی در برابر اصرار حزب حاکم عدالت و توسعه برای رساندن گل به کاخ ریاست جمهوری اتخاذ نکرده است.