بسماللهالرحمنالرحیم
مباحثه غیرحضوری رئیس سابق مجلس شورای اسلامی با رئیس جمهور کنونی این روزها نقل محافل شده است. آقای کروبی روز سه شنبه هفته گذشته در نقد اظهارات آقای احمدی نژاد که در اکثر سخنرانیهایش درباره اصلاح امور جهان سخن می گوید گفت: «به آقای احمدی نژاد می گویم نمیخواهیم شما جهان را مدیریت کنید. ترا به خدا به فکر گوجه فرنگی و مسکن مردم باشید. شما از این مردم رای گرفتید و باید به فکر معیشت این مردم باشید» (روزنامه جمهوری اسلامی ـ 87 1 28 صفحه 15).
در پاسخ به این نقد بلافاصله بعد از انتشار آن آقای احمدی نژاد در سفر به قم در جمع مردم این شهر گفت: «اکنون دو ماموریت همزمان در طول و مقوم یکدیگر به عهده ماست. ساختن ایران نخستین ماموریت و اصلاح وضع جهان ماموریت دوم ماست. ساختن کامل ایران برپایه حیات طیبه و سعادتمند در جغرافیای کشور و اصلاح همه امور با حضور فعال در عرصه اصلاحات جهانی ممکن می شود. اگر ما مناسبات فاسد جهانی را اصلاح نکنیم زورمندان ما را در جغرافیای خود محصور و محکوم خواهند کرد. هر کشوری که ملت آن برای افزایش ذخایر و ثروت های خود تلاش می کند قدرت های بزرگ با نظارت و ساختارهائی که ایجاد کرده اند ثروت های آنان را غارت یا بلوکه می کنند یا با استفاده از ثروت کشورها برخود آن کشورها فشار می آورند...» (روزنامه جمهوری اسلامی 87 1 29 صفحه 4).
این دو سخن در ظاهر متضادند و با همدیگر سازگاری ندارند. اگر چنین است باید به این سئوال پاسخ داد که کدامیک از این دو نقطه نظر درست است؟
پاسخ صحیح اینست که هر دو درست می گویند و اگر تضادی میان این دو نقطه نظر وجود دارد ظاهری است. در عین حال برای فهم صحیح واقعیت این مطلب باید به تبیین این مقوله پرداخت.
تردیدی وجود ندارد که مناسبات جهانی بر اوضاع همه کشورها و ملت ها تاثیرگذار است. در شرایط امروز جهان که قدرت های فاسد و ظالم به هیچکس و هیچ چیز رحم نمی کنند و با اشغال نظامی کشورها و به بهانه آزادی و دموکراسی و حقوق بشر نسل کشی به راه می اندازند و ثروت های ملت ها را غارت و خانه های مردم را بر سرشان ویران می کنند و با فشارهای سیاسی تحریم های اقتصادی و ایجاد محدودیت های گوناگون راه پیشرفت و شکوفائی را برروی کشورها و ملت ها می بندند قطعا تلاش برای اصلاح مناسبات فاسد و ظالمانه حاکم بر جهان وظیفه ای تعطیل ناپذیر است که هر کس و هر ملتی که بتواند برای انجام آن قیام کند و یا حتی سهمی در آن داشته باشد باید نسبت به انجام این وظیفه احساس مسئولیت نماید. این واقعیت با تعالیم اسلامی منطبق است کما اینکه نهضت امام خمینی نیز بر همین مبنا استوار است و ضرورت انجام این وظیفه در پیام ها و بیانات بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی موج می زند. علاوه بر همه اینها تفکر مترقی مهدویت و انتظار برای ظهور منجی بشریت و تشکیل حکومت عدل جهانی نیز بر همین مبنا استوار است بطوری که روشن ترین وعده ای که از زبان پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم در این زمینه داده شده جهانی بودن این واقعه و درهم ریختن مناسبات فاسد و ظالمانه حاکم بر جهان را در متن خود دارد:... یملا الله به الارض قسطا و عدلا بعدما ملئت ظلما و جورا.
این مبنا را طرفین بحث قبول دارند و اصولا بحث بر سر این نکته نیست. آنچه مورد بحث است اینست که اصلاح مناسبات جهانی آیا وظیفه دولت است یا نه و اگر وظیفه دولت است آیا در شرایطی که در داخل کشور مردم با مشکلات معیشتی مواجهند دولت باید به انجام این وظیفه قیام کند یا نه؟
پاسخ اینست که برای اصلاح مناسبات جهانی اگر یک حکومت دینی همچون نظام جمهوری اسلامی باید احساس مسئولیت کند این وظیفه برعهده رهبری نظام است و رهبری نظام نیز هرگاه شرایط زمانی را برای به انجام رساندن این وظیفه مناسب دید اقدام می کند. در مورد اقدام نیز توجه به این نکته لازم است که «اقدام» فقط اقدام عملی نیست بلکه آماده ساختن افکار عمومی که خود مراحل زیادی دارد و زمان زیادی میطلبد نیز بخشی از اقدام است که با صلاحدید و به تناسب شرایط انجام می شود.
بنابراین در عین حال که اصلاح امور جهان لازم است در این نکته نیز تردیدی نیست که این کار از وظایف دولت نیست. آنکس که میگوید: «به آقای احمدی نژاد می گویم نمیخواهیم شما جهان را مدیریت کنید...» منظورش اینست که شما به وظیفه خودتان که مدیریت ایران است عمل کنید و برای حل مشکلات مردم این کشور تلاش نمائید و آنکس که می گوید اکنون دو ماموریت داریم ساختن ایران و اصلاح وضع جهان مقصودش اینست که اصلاح وضع جهان از وظایف این نظام است. پس او هم در نظریه پردازی درست می گوید و البته در عمل نیز دولتمردان باید به کار خود یعنی مدیریت کشور مشغول باشند و به این نکته توجه نمایند که اگر مشکلات مردم را حل کنند و در مدیریت کشور موفق باشند به حکم «مشک آنست که خود ببوید نه آنکه عطار بگوید» ملت های دیگر مجذوب ما خواهند شد و از مدیریت دولتمردان ما الگو خواهند گرفت و همین امر زمینه را برای آماده شدن افکار عمومی جهت همکاری ملت ها در اصلاح امور جهان فراهم خواهد ساخت.