علی شکوهی
شرایط عمومی ایران به اعتراف غالب تحلیلگران داخلی و خارجی بسیار حساس شده است. عامل این حساسیت هم به طرح پرونده هستهای جمهوری اسامی شورای امنیت باز میگردد. بسیاری بر این باروند که آمریکا گام به گام به هدف خود برای ایجاد تفاهم جهانی علیه ایران نزدیک میشود و این نیز به نوبه خود، زمینهساز اقدام نظامی این کشور خواهد بود. دقیقا به همین دلایل در بسیاری از محافل سیاسی نگرانی نسبت به آینده ایران موج میزند و با مقایسه وضعیت کنونی ایران با اوضاع مشابه آن در افغانستان و عراق، این پرسش مطرح میشود که آیا آمریکا به ایران هم حمله خواهد کرد.
در قبال این وضعیت، استراتژی جمهوری اسلامی بسیار مناسب و دقیق انتخاب شده و متناسب با شرایط پیچیده جهانی و منطقهای، دارای انعطاف است. محورهای اساسی این استراتژی را در چند مورد زیر میتوان خلاصه کرد:
الف. دفاع از حق مسلم ایران در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای و تسلیم نشدن به فشارهای خارجی برای نادیده گرفتن این حق قطعی مردم ایران.
ب. همکاری با نهادهای بینالمللی از جمله آژانس بینالمللی انرژی اتمی و کشورهای جهان برای اعتمادسازی و رفع ابهامات و ایجاد زمینه همکاری متقابل و دادن تضمین درباره صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی.
ج. تن ندادن به خواستههای سیاسی دولتهای بزرگ و نپذیرفتن بیانیهها و قطعنامههای نهادهایی چون آژانس و شورای امنیت اگر به جای توسل ادله حقوقی، با رویکرد سیاسی تنظیم شده و با فشار و تهدید و تطمیع. به تصویب رسیده و حقوق مسلم جمهوری اسلامی را نادیده گرفته باشند.
د. تلاش برای تحقق جهان بدون سلاح هستهای و یکسان کردن مواجهه نهادهای بینالمللی با مساله هستهای همه کشورها و جلوگیری از برخورد دوگانه در این زمینه، نمونه بارز این امر را در برخورد بیرمق آژانس با رژیم غاصب اسرائیل و زرادخانه اتمی این رژیم میتوان دید.
ه. تکیه بر مردم به عنوان قدرت اصلی کشور و ایجاد اعتماد متقابل میان مردم و مسوولان و بهرهگیری از تفاهم ملی ایجاد شده برای رسیدن به حق مسلم قانونی مردم ایران. گفتنی است مساله انرژی هستهای از نادر موضوعاتی است که مس تواند تمامی مردم را به تفاهم و اشتراک مواضع برساند.
و. تقویت بنیه دفاعی کشور و افزایش توان نظامی نیروهای مسلح به گونهای که هزینه یک جناح احتمالی برای ما کم و برای دشمنان کشور چند برابر شود.
ز. بهرهگیری از اهرم دیپلماسی برای جلوگیری از ایجاد تفاهم جهانی علیه ایران و افزایش حامیان جمهوری اسلامی در نهادهای بینالمللی.
استراتژی جمهوری اسلامی در قبال بحران هستهای ایجاد شده، هم معقول و منطقی و هم دارای انعطاف و هم قدرتمند و موثر و هم جامع و فراگیر و به همین دلیل. هرگز این حسرت را برای ما ایجاد نمیکند که فرصتی را از دست دادهایم یا تهدیدی را جدی تصور نکردهایم. در واقع، جمهوری اسلامی مذاکره میکند، اما نه به شکلی که تهدید نظامی دشمن را جدی نگیرد و در مقابل، خود را قدرتمند و قوی میسازد؛ اما نه به گونهای که به استقبال جنگ و درگیری برود و همین امر نشانه انعطاف منطقی استراتژی جمهوری اسلامی و در قبال مساله هستهای است.
آزمایش موفقیتآمیزگونه موشک حساس و یک نوع اژدر دریایی در رزمایش مشترک ارتش و سپاه را باید گام بلند استراتژیک جمهوری اسلامی در تحقق بخشی از استراتژی فوق تلقی کرد. هر چند استفاده از این 2 موشک با هدف بازدارندگی صورت خواهد گرفت؛ اما قدرت دفاعی کشور را به میزان زیادی افزایش خواهد داد، به گونهای که احساس امنیت سابق، نه در نیروهای آمریکایی حاضر در خلیج فارس وجود خواهد داشت و نه در پایگاههایی که این کشور در عراق و افغانستان و دیگر کشورها ایجاد کرده است. تقویت بنیه دفاعی کشور را باید به مثابه گامی برای حفظ صلح تلقی کرد چرا که آمریکا درصدد ایجاد یک جنگ جدید است و قدرت مردم و توان نظامی کشور، اصلیترین اهرم بازدارنده به حساب میآید.