مقدمه:
شینزو آبه، نخستوزیر مستعفی ژاپن در حالی که با پلکزدنهای مداوم سعی میکرد مانع از سرازیر شدن اشکهایش شود اواسط هفته گذشته با حضور در نشستی خبری تصمیم خود را برای کنارهگیری از سمت خود اعلام کرد. او اگر چه قادر نبود به همه سوالات پاسخ گوید؛ اما با صدایی رساتر از همیشه، استعفای خود را به دلیل مشکلات بین حزبی اعلام کرد. برای مردی که شهرت خود را مدیون مواضع سرسختانهاش بود و قرار بود مردمش را به ملتی متکی به خود با ارتشی قدرتمند و همتراز توان اقتصادی ژاپن تبدیل کند پایان کار با شکستی دور از انتظار همراه شده بود. با این حال، عجیبتر این بود که او در ضمن نشست رسانهای چهارشنبه هفته پیش دلیلی نامتعارف را برای کنارهگیریاش عنوان کرد.
">مقدمه:
شینزو آبه، نخستوزیر مستعفی ژاپن در حالی که با پلکزدنهای مداوم سعی میکرد مانع از سرازیر شدن اشکهایش شود اواسط هفته گذشته با حضور در نشستی خبری تصمیم خود را برای کنارهگیری از سمت خود اعلام کرد. او اگر چه قادر نبود به همه سوالات پاسخ گوید؛ اما با صدایی رساتر از همیشه، استعفای خود را به دلیل مشکلات بین حزبی اعلام کرد. برای مردی که شهرت خود را مدیون مواضع سرسختانهاش بود و قرار بود مردمش را به ملتی متکی به خود با ارتشی قدرتمند و همتراز توان اقتصادی ژاپن تبدیل کند پایان کار با شکستی دور از انتظار همراه شده بود. با این حال، عجیبتر این بود که او در ضمن نشست رسانهای چهارشنبه هفته پیش دلیلی نامتعارف را برای کنارهگیریاش عنوان کرد.
">مقدمه:
شینزو آبه، نخستوزیر مستعفی ژاپن در حالی که با پلکزدنهای مداوم سعی میکرد مانع از سرازیر شدن اشکهایش شود اواسط هفته گذشته با حضور در نشستی خبری تصمیم خود را برای کنارهگیری از سمت خود اعلام کرد. او اگر چه قادر نبود به همه سوالات پاسخ گوید؛ اما با صدایی رساتر از همیشه، استعفای خود را به دلیل مشکلات بین حزبی اعلام کرد. برای مردی که شهرت خود را مدیون مواضع سرسختانهاش بود و قرار بود مردمش را به ملتی متکی به خود با ارتشی قدرتمند و همتراز توان اقتصادی ژاپن تبدیل کند پایان کار با شکستی دور از انتظار همراه شده بود. با این حال، عجیبتر این بود که او در ضمن نشست رسانهای چهارشنبه هفته پیش دلیلی نامتعارف را برای کنارهگیریاش عنوان کرد.
">مقدمه:
شینزو آبه، نخستوزیر مستعفی ژاپن در حالی که با پلکزدنهای مداوم سعی میکرد مانع از سرازیر شدن اشکهایش شود اواسط هفته گذشته با حضور در نشستی خبری تصمیم خود را برای کنارهگیری از سمت خود اعلام کرد. او اگر چه قادر نبود به همه سوالات پاسخ گوید؛ اما با صدایی رساتر از همیشه، استعفای خود را به دلیل مشکلات بین حزبی اعلام کرد. برای مردی که شهرت خود را مدیون مواضع سرسختانهاش بود و قرار بود مردمش را به ملتی متکی به خود با ارتشی قدرتمند و همتراز توان اقتصادی ژاپن تبدیل کند پایان کار با شکستی دور از انتظار همراه شده بود. با این حال، عجیبتر این بود که او در ضمن نشست رسانهای چهارشنبه هفته پیش دلیلی نامتعارف را برای کنارهگیریاش عنوان کرد.
">مقدمه:
شینزو آبه، نخستوزیر مستعفی ژاپن در حالی که با پلکزدنهای مداوم سعی میکرد مانع از سرازیر شدن اشکهایش شود اواسط هفته گذشته با حضور در نشستی خبری تصمیم خود را برای کنارهگیری از سمت خود اعلام کرد. او اگر چه قادر نبود به همه سوالات پاسخ گوید؛ اما با صدایی رساتر از همیشه، استعفای خود را به دلیل مشکلات بین حزبی اعلام کرد. برای مردی که شهرت خود را مدیون مواضع سرسختانهاش بود و قرار بود مردمش را به ملتی متکی به خود با ارتشی قدرتمند و همتراز توان اقتصادی ژاپن تبدیل کند پایان کار با شکستی دور از انتظار همراه شده بود. با این حال، عجیبتر این بود که او در ضمن نشست رسانهای چهارشنبه هفته پیش دلیلی نامتعارف را برای کنارهگیریاش عنوان کرد.
">مقدمه:
شینزو آبه، نخستوزیر مستعفی ژاپن در حالی که با پلکزدنهای مداوم سعی میکرد مانع از سرازیر شدن اشکهایش شود اواسط هفته گذشته با حضور در نشستی خبری تصمیم خود را برای کنارهگیری از سمت خود اعلام کرد. او اگر چه قادر نبود به همه سوالات پاسخ گوید؛ اما با صدایی رساتر از همیشه، استعفای خود را به دلیل مشکلات بین حزبی اعلام کرد. برای مردی که شهرت خود را مدیون مواضع سرسختانهاش بود و قرار بود مردمش را به ملتی متکی به خود با ارتشی قدرتمند و همتراز توان اقتصادی ژاپن تبدیل کند پایان کار با شکستی دور از انتظار همراه شده بود. با این حال، عجیبتر این بود که او در ضمن نشست رسانهای چهارشنبه هفته پیش دلیلی نامتعارف را برای کنارهگیریاش عنوان کرد.
">مقدمه:
شینزو آبه، نخستوزیر مستعفی ژاپن در حالی که با پلکزدنهای مداوم سعی میکرد مانع از سرازیر شدن اشکهایش شود اواسط هفته گذشته با حضور در نشستی خبری تصمیم خود را برای کنارهگیری از سمت خود اعلام کرد. او اگر چه قادر نبود به همه سوالات پاسخ گوید؛ اما با صدایی رساتر از همیشه، استعفای خود را به دلیل مشکلات بین حزبی اعلام کرد. برای مردی که شهرت خود را مدیون مواضع سرسختانهاش بود و قرار بود مردمش را به ملتی متکی به خود با ارتشی قدرتمند و همتراز توان اقتصادی ژاپن تبدیل کند پایان کار با شکستی دور از انتظار همراه شده بود. با این حال، عجیبتر این بود که او در ضمن نشست رسانهای چهارشنبه هفته پیش دلیلی نامتعارف را برای کنارهگیریاش عنوان کرد.
علیرضا مهرورز
آبه در ضمن زمامداری پرفراز و نشیب یکسالهاش شاهد شکست دور از انتظار حزب حاکم لیبرال دموکرات (LDP) در انتخابات پارلمانی بود، 4 نفر از وزرای کابینهاش به دلایل مختلف ناچار به کنارهگیری شدند، وزیر کشاورزی پیشین دولتش به علت افشای فساد مالی خودکشی کرد و رسوایی ناپدید شدن 50 میلیون دلار از بودجه صندوق بازنشستگی کشور او را در موقعیتی بسیار ضعیف قرار داده بود. با این حال او در اعلام دلایل کنارهگیریاش به هیچ یک از این موارد اشاره نکرد و در مقابل همه چیز را به گردن ایچیرو اوزاوا، رهبر بزرگترین حزب اپوزیسیون دولت انداخت که به گفته آبه با احتراز از مذاکره برای تمدید یک مصوبه جز استعفا برای او باقی نگذاشت. آنچه آبه هرگز در ضمن این نشست خبری به آن اشاره نکرد این اختلافات بود که ریشه او و اوزاوا نه تشکیل کابینه که اصرار نخستوزیر برای تمدید قرار داد سوختگیری شناورهای نظامی ایالات متحده در حال انجام ماموریت در جنگ با اصطلاح ترور در ژاپن و مخالف اوزاوا با آن بود.
این سقوطی خفتآور برای مردی بود که وجهه اصلی خود به عنوان رهبر ژاپن را از پدربزرگش، ملیگرایی سرسخت که پس از یک دوره اسارت به عنوان جنایتکار جنگی راه خود را در دهه 1950 میلادی به سوی دفتر نخستوزیری گشود به ارث برده بود. آبه 52 ساله که جوانترین نخستوزیر ژاپن پس از پایان جنگ دوم جهانی محسوب میشد سپتامبر سال گذشته با شعار دیپلماسی فعال برای ژاپن که در آن احیای حضور ژاپن در عرصههای مختلف بینالمللی مد نظر قرار داشت به قدرت رسید.
او متعهد به ترمیم روابط توکیو با پایتختهای آسیایی و بویژه کشورهای همسایه ژاپن شده بود که هنوز هم به دلیل خاطرات بر جای مانده از دوران جنگ دوم جهانی مخدوش است. یکی از اهداف این دیپلماسی احیای قدرت نظامی ژاپن عنوان شده بود که در صورت توفیق قدرت چین را در شرق و جنوب آسیا تهدید میکرد و ایالات متحده از هواداران پروپاقرص آن بود.
آبه تا حدودی در دستیابی به اهداف اعلام شدهاش موفق عمل کرد. او توانست روابط توکیو با پکن را تا حدودی بهبود بخشد، زمینه نزدیکی بیشتر ژاپن و کره جنوبی را فراهم آورد و تغییر قانون اساسی ژاپن را رقم زد که رفع منع فعالیت نیروی دفاعی ژاپن در فراسوی قلمرو این کشور را شامل میشود.
با وجود همه موفقیتهای خارجی، آبه در داخل با مشکلاتی جدی دست به گریبان بود. بر اساس نتیجه یکی از نظرسنجیهای دولتی در ژاپن که هشتم دسامبر منتشر شد اصلاح ساختار پرداخت مستمری بازنشستگی و ارتقای خدمات درمانی در صدر مطالبات مردم ژاپن قرار گرفته است؛ در حالی که توجه به موضوعات دفاعی و همکاریهای منطقهای در بخشهای پایین فهرست خواستههای ژاپنیها جای میگیرد و این موضوعات حتی از نگرانیهای عمومی مربوط به کاهش نرخ زاد و ولد هم برای ژاپنیها بیاهمیتتر است.
آنچه نخستوزیر مستعفی از آن غافل مانده بود دغدغههای روزمره مردم بود. درست است که ژاپن عاقبت پس از یک دهه توانست بحران اقتصادی ناشی از رکود را پشت سر بگذارد اما آبه فراموش کرده بود مزایای اولیه و فوری این احیای اقتصادی شامل حال شرکتهای بزرگ و سهامداران آنها شده است و عامه مردم هنوز نگرانیهای زیادی از بابت مسائل اقتصادی دارند.
مردم ژاپن در انتخابات پارلمانی 29 جولای با خودداری از دادن رای به نمایندگان حزب حاکم نارضایتی خود را از غفلت آبه از مطالبات عمومی جامعه نشان دادند. با این انتخابات برای اولین بار در 52 سال گذشته حزب اپوزیسیون دموکراتیک ژاپن (DPJ) به رهبری اوزاوا کنترل مجلس اعیان پارلمان ژاپن را در دست گرفت.
با شکست در انتخابات پارلمانی آبه دقیقا در همان مسیری قرار گرفت که موجب شد جورج بوش پدر، رئیسجمهوری پیشین ایالات متحده در سال 1992 از راهیابی مجدد به کاخ سفید باز بماند. ریچارد کاتز، از تحلیلگران اقتصادی آمریکا در آن زمان با نگارش یادداشتی به بوش یادآوری کرده بود تکلیف صندوقهای رای را نه شعارهای تند و آتشین که اقتصاد تعیین میکند. این دقیقا همان نکتهای بود که آبه تا آخرین روزهای زمامداریاش از آن غافل بود.
آبه تا آخرین ساعات پیش از اعلام رسمی استعفایش و در واقع حتی در ضمن اعلام این خبر بر طبل سیاست خارجی کوبید بدون آن که این نکته را دریابد که دلیل اصلی افول محبوبیت او بیتوجهی به مطالبات جامعه و لزوم توجه بیشتر به مسائل اقتصادی بوده است. روز 9 سپتامبر او در حالی که برای شرکت در نشست سران کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی آسیا - اقیانوسیه (APEC) به سیدنی در استرالیا سفر کرده بود به ناگاه اعلام کرد چنانچه پارلمان تا اول نوامبر رای به تمدید دوره مساعدت ارتش ژاپن در سوختگیری شناورهای نظامی آمریکا که در ماموریتهای ضد تروریستی مشارکت دارند، ندهد از سمت خود کنارهگیری میکند. او تاکید داشت مخالف حزب DPJ با جلوگیری از تمدید این قانون صرفا به وجهه ژاپن به عنوان قدرتی غیربالغ و ناکارآمد خدشه وارد میکند. این در حالی بود که اوزاوا اصرار دارد این مصوبه مغایر مفاد قانونی اساسی ژاپن است. از همان اول مشخص بود بحث بر سر این مصوبه بالا خواهد گرفت و تصویب آن مستلزم ماهها یا در خوشبینانهترین هفتهها رایزنی است. شاید به همین دلیل بود که آبه تنها 3 روز پس از تعیین این ضربالاجل تصمیم گرفت استعفایش را اعلام کند. حزب حاکم لیبرال دموکرات قرار است امروز نخستوزیر جدید ژاپن را معرفی کند. در بین نامزدهای احراز پست نخستوزیری نام کسانی چون تارو آسو، دبیر کل حزب و فوچوتاکا ماچیمورا، وزیر امور خارجه به چشم میخورد.
آسو که هوادار در پیش گرفتنی سیاست خارجی فعال و تهاجمی از سوی توکیو است نزد مردم وجهه خوبی دارد اما در صفبندیهای داخل جزیی در قیاس باماچی مورا قدرت کمتری دارد. فرقی نمیکند حزب حاکم چه کسی را به نخستوزیر برگزیند؛ چرا که به اعتقاد بسیاری ژاپن در حال ورود به دوری تازه از بیثباتی سیاسی است که در آن نخستوزیرها با تشدید اختلافات درون حزبی برای مدتی کوتاه به قدرت میرسند و یک به یک از قدرت ساقط میشوند. دورهای که در آن انرژی سیاستمداران بیش از آن که معطوف حل مشکلات عمومی شود صرف گذر از بنبستهای سیاسی خواهد شد.