دیپلماسی
هفتهای که گذشت یادآور هشت سال دفاع جانانهای بود که رزمندگان ایرانی برای حفظ و صیانت از کیان جمهوری اسلامی و این مرز و بوم در جبهههای نبرد حق علیه باطل به رخ عالمیان کشیدند.
نزدیک به دو دهه از پایان این جنگ که صدام، دیکتاتور مخلوع عراق با چراغ سبز آمریکا و غرب آغازگر آن بود، میگذرد. در این سالها تحولات تاریخسازی رخ داده، تحولاتی که منطقه خاورمیانه را دستخوش دگرگونیهای بسیاری کرده است.
حکام وابسته به غرب در برخی از کشورهای منطقه در بستر این تغییرات موجبات حضور گسترده بیگانگان را در منطقه فراهم آوردهاند، به طوری که آمریکا در بسیاری از این کشورها حضور و پایگاه نظامی دارد.
اکنون غیر از عراق که حدود 160 هزار سرباز آمریکایی در آن حضور دارند، نزدیک به 15 هزار نیروی نظامی آمریکایی نیز در سراسر خاورمیانه مستقر شدهاند.
حاکمان وابسته برخی از کشورهای عربی که منشا قدرت خود را برخاسته از مردم کشورهایشان نمیبینند، از عوامل اصلی باز شدن پای نیروهای بیگانه به منطقه محسوب میشوند، زیرا آنها حتی از نزدیکترین وابستگان خود نیز در هراسند، چه رسد به همسایگان مسلمانشان.
با توجه به این اوضاع، امروز در شرایطی قرار گرفتهایم که بیگانگان تهدیدی جدی علیه منافع منطقهای و اسلامی محسوب میشوند.
گر چه همزمان با موجی از بیداری نیز در منطقه مواجه هستیم، اما نباید از خاطر ببریم بیگانگانی که در پی توطئهچینی هستند، از هر طریق ممکن، اختلافافکنی میان ملتهای منطقه را دنبال کرده و بحثهای فرعی را به لطایف الحیل به موضوعات و چالشهای روز تبدیل میکنند تا مشغولیت مضاعف مانع از روند همگرایی منطقهای شود.
تاکتیک همیشگی
اواسط تابستان بود که خبر فروش تسلیحات آمریکایی به کشورهای منطقه جنجال وسیعی را در پی داشت.
هدف این طرح جدید کاخ سفید که با نام پرده سبز در تاریخ 29 ژوئیه (هفتم مرداد ماه) در روزنامه واشنگتن پست فاش شد، تقسیم خاورمیانه میان دوستان و دشمنان ایران اعلام شده است. دولت بوش قصد دارد با این تاکتیک با یک تیر چند نشان را بزند.
واشنگتن از این طریق علاوه بر اینکه نوعی ایران هراسی را در منطقه دامن میزند، به جلب حمایت از خود برای برون رفت از بحران عراق میپردازد و در همین حال بازار فروش تسلیحات خود را در منطقه داغ مینماید.
پروژه ایران هراسی در زمانی که دیوید پترائوس، فرمانده نظامیان آمریکا در عراق و رایان کروکر، سفیر واشنگتن در بغداد گزارش خود را درباره اوضاع عراق منتشر کردند، نیز پیگیری شد.
آنها ایران را کلید بیثباتی در عراق خواندند. این در حالی است که ایران هراسی نباید موضوعیت داشته باشد. در حالی که تهدید اصلی منطقه جای دیگری است. به گفته سمیر ارشدی، مدیر مرکز مطالعات استراتژیک ایران و عرب، بسیاری از سردمداران کاخ سفید که از سهامداران کارخانههای تولید جنگافزار و مهمات آمریکا هستند، تسلیحات پیشرفتهای را به ارزش 30 میلیارد دلار به رژیم صهیونیستی اهدا میکنند تا برتری نظامی اشغالگران بیتالمقدس حفظ شود.
فروش تسلیحات آمریکایی به کشورهای منطقه با زیاد شدن بهای نفت افزایش مییابد و ربطی به نیازهای دفاعی و لجستیکی این کشورها ندارد.
این تاکتیک سال از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی برای اقدام علیه انقلاب اسلامی ایران دنبال میشود. آن گونه که سردار سرلشکر پاسدار سیدیحیی رحیمصفوی، دستیار و مشاور عالی فرماندهی کل قوا در امور مرتبط با نیروهای مسلح و فرمانده کل سابق سپاه پاسداران در نماز جمعه هفتههای اخیر با اشاره به هشت سال دفاع مقدس تصریح کرد: تعدادی از کشورهای عربی بخشی از هزینه جنگ را برای عراق تامین میکردند و برخی کشورهای غربی نیز هزینه تولید سلاح از جمله بمب شیمیایی را در اختیار عراق میگذاشتند، رژیم صهیونیستی نیز خوشحال بود که منابع مالی و انسانی دو کشور شیعه در حال از بین رفتن است، در حالی که این منابع میتوانست برای آزادی قدس شریف به کار رود.
سالها از تجربه آن زمان میگذرد و اکنون بهترین زمان برای جلوگیری از پیمودن راه خطاست. ایران بارها آمادگی خود را برای انعقاد پیمانهای دفاعی با کشورهای عربی به صورت رسمی اعلام کرده است.
اما هنوز این کشورها گام چشمگیری برای رسیدن به این مطلوب بر نداشتهاند. عوامل داخلی و خارجی متعددی را میتوان به عنوان مانعی در این راه بر شمرد.
وابستگی به بیگانگان به عنوان عاملی داخلی و دسیسهچینی بیگانگان به دلیل در خطر افتادن منافعشان در صورت همگرایی منطقهای، تاکنون آب سردی بر پیکر همکاریهای گسترده دفاعی منطقهای و ابتکار ایران در این زمینه بوده است که البته تهران نیز باید با تشدید دیپلماسی دفاعی خود گامهای بلندتری برای رد کردن موانع بر دارد.
پتانسیلهای قوی برای همکاری
پتانسیلهای خوبی برای همکاریهای منطقهای وجود دارد به ویژه آن که نخبگان و مقامات عالیه منطقه به درستی دریافتهاند کشورهای منطقه به مانند مسافران یک قایق سرنوشت یکسانی دارند.
با این حال باید اراده لازم را برای باز داشتن شخصی که قصد ایجاد سوراخ در جایی که نشسته است را دارد، باز تولید کرد[باید کاری کرد] تا از غرق شدن در مسیر گردابی که بیگانگان آفریدهاند، جلوگیری شود.
تعداد اخباری که دال بر حمایت منطقهای از ایران منتشر میشود کم نیست.
همین اواخر که بارنر کوشنر، وزیر امور خارجه فرانسه سخن از احتمال اقدام نظامی علیه ایران به میان آورد، عمروموسی، دبیر کل اتحادیه عرب از کشورهای عربی خواست با اقدام نظامی علیه ایران مخالفت کنند.
در همین حال موجی از آگاهی نیز در منطقه شکل گرفته است.
به عنوان نمونه، در اجلاس مجمع عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی که هفته گذشته به کار خود در وین پایان داد، شاهد حملات شدید کشورهای عربی در تایید موضعگیری ایران علیه فعالیتهای تسلیحات هستهای رژیم صهیونیستی بودیم.
به طوری که با قاطعیت از این رژیم خواسته شد فعالیتهای هستهای خود را شفاف کرده و به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (ان.پی.تی) بپیوندد. همچنین در سطح ملتها و نه حکومتهای منطقه، شاهد اشتیاق به همگرایی منطقهای هستیم.
به طوری که اواسط شهریور ماه اعضای پارلمان عربی در مراسم گشایش دومین دوره اجلاس این پارلمان در دمشق از پیشنهاد گفتوگوی میان اعراب و ایران استقبال کردند.
حتی به گفته علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در نظرسنجی که در خصوص مساله هستهای ایران در برخی کشورهای عربی منطقه انجام شد، 80 درصد افراد پشتیبان دستیابی ایران به فناوری صلحآمیز هستهای بودهاند. اکنون زمان هشیاری است زیرا بیگانگان یک لحظه از ایجاد تفرقه میان کشورهای عربی و ایران غافل نیستند و آن گونه که مقامات کشورمان تاکید کردهاند، اگر اکنون کشورهای اسلامی به عنوان یک قدرت بزرگ جهانی اتحاد کامل داشتند، شاهد چنین وضعی در عراق، افغانستان، لبنان و فلسطین نبودیم. ژئوپلتیک کشورهای اسلامی، پتانسیلهای سیاسی و اقتصادی این کشورها از ظرفیتهایی هستند که در توانمندسازی آنها نقشی موثر و مهم دارد. کشورهای اسلامی باید تقویت اتحادیهها و سازمانهای سیاسی را در اولویت قرار دهند که البته در این مسیر تشکیل دیوان داوری اسلامی، تشکیل بازار مشترک، تقویت صنعت گردشگری و تقویت همکاریهای دفاعی میان کشورهای اسلامی یک ضرورت است.