غده سرطانی طالبان در سرزمین افغانها

افغانستان در حال گذار به دوران قبل از 11 سپتامبر است. اشغال این کشور توسط آمریکا و انگلستان پیامدی جز عقبگرد کابل در معادلات شبه‌قاره هند نداشته است. حضور ناتو در معادلات سیاسی و نظامی افغانستان نیز بر وخامت اوضاع افزوده است. در این شرایط سخت مردم افغانستان در میان درگیریهای طالبان و اشغالگران سرگردان مانده‌اند. آمریکا پس از اشغال افغانستان سعی در بازتعریف طالبان به سود اهداف خود داشته است. البته کاخ سفید تاحدی توانست عده‌ای از سران طالبان را با خود همراه سازد. ممانعت رامسلفد از دستگیری اسامه بن‌لادن نشان داد که میان رهبر القاعده و پنتاگون ارتباط مخفیانه و نانوشته‌ای وجود دارد. در هر صورت، طالبان به شکل غده‌ای سرطانی و خطرناک به معادلات افغانستان بازگشته است. مسئولیت این بازگشت خطرناک برعهده کاخ سفید و ناتو است. آمریکا هم‌اکنون با عده‌ای تندرو و افراطی روبه‌روست که برخلاف اسامه بن‌لادن و برخی سران دیگر القاعده حاضر به قرار گرفتن زیر چتر ایالات متحده نیستند. کنترل این افراد از دست واشنگتن و نیروهای ناتو خارج است.

اخیرا طالبان حرکت خزنده خود در برخی مناطق افغانستان را آغاز نموده است. اخیرا شاهد بودیم که شصت نظامی طالبان با استفاده از چند موتور سیکلت و وانت شاسی بلند با شلیک گلوله از نقاط کوهستانی به منطقه‌ای در مرکز افغانستان حمله کرده و با بستن راه‌های ورودی، ‌این منطقه را تصرف کردند.

این منطقه در استان "‌دی کوندی"، سومین منطقه به شمار می‌رود که نیروهای طالبان در طول هفته‌ی گذشته آن را به تصرف درآورده‌اند. از طرف دیگر نظامیان طالبان، ‌منطقه‌ای موسی قلعه در استان هیرمند را از زمان اشغال آن در ماه فوریه در اختیار خود نگه داشته‌اند.

چارلز آنتونی، سخنگوی نیروهای کمک به امنیت بین‌الملل ناتو اظهار کرده است که نظامیان طالبان پاییز گذشته نیز از همین روش استفاده کردند. آنها مدت کوتاهی منطقه‌ای را اشغال کرده و پس از مدتی به مناطق کوهستانی فرار می‌کردند. افغانستان امسال با بیشترین میزان خشونت روبه‌رو بوده است. 5600 نفر که عمدتا نظامی بوده‌اند در خشونت‌های مرتبط با شورش‌های نظامیان و شبه‌نظامیان جان خود را از دست داده‌اند. همچنین شهر "هولس والی کیجران" نیز توسط نیروهای طالبان تصرف شده است.

هفته گذشته، طی حمله نیروهای طالبان به بازار معروف کیجران و زردگلان در مرکز افغانستان و عقب‌نشینی نیروهای دولتی‌، کیجان از توابع ولایت "دای کندی" به تصرف نیروهای طالبان در آمد.

هم‌اکنون کلیه نیروهای دولتی از شهر خارج شده‌اند و نیروهای طالبان به تفتیش خانه به خانه مشغولند، اما از طرف دیگر نیروهای زمینی دولتی خود را برای حمله به این شهر از جانب مرکز استان آماده می‌کنند که نیروهای ائتلاف نیز از آنها پوشش هوایی به عمل خواهند آورد.

طالبان پس از تصرف شهر شورای محاسن سفیدان که از ساکنین این شهر می‌باشند را جمع کردند و قرار است برای آینده‌ای نزدیک فرماندار شهرستان را معرفی کنند. ولایت دای کندی از استان‌های جدیدالتاسیس مرکزی افغانستان می‌باشد که در مجاورت ولایات هلمند و اورازگان که عمده نیروهای طالبان در این دو ولایت مستقر هستند، ‌می‌باشد.

نکته قابل تامل این است که همزمان با تحرکات طالبان در افغانستان، تحرکات افزاد تندرو در مناطق قبایلی پاکستان نیز افزایش یافته است. بر این مبنا می‌توان گفت که میان نیروهای افراطی پاکستان و بازماندگان طالبان در افغانستان ارتباطی مستقیم و تاثیرگذار وجود دارد. طالبان سعی دارد از ناآرامیهای بوجود آمده در شبه‌قاره هند نهایت استفاده را نموده و خود را برای ورود مجدد به معادلات سیاسی و نظامی کابل آماده نمایند.

نقش طالبان در انفجارهای بغلان

هفته گذشته شاهد بودیم که یک عامل انتحاری با انفجار خود در میان یک گروه از قانونگذاران مجلس افغانستان در شمال این کشور، حداقل 90 تن را کشته و 50 تن دیگر را زخمی کرد. پنج تن از قانونگذاران مجلس افغانستان از جمله مصطفی کاظمی رییس کمیسیون اقتصادی پارلمان این کشور در میان کشته‌شدگان قرار دارند. انفجار هنگامی روی داد که هیاتی از قانونگذاران افغانستان در حال بازدید از کارخانه شکر در استان بغلان بودند.

تعدادی از مقامات وزارت کشاورزی افغانستان نیز در این انفجار زخمی شدند.

البته طالبان که عمدتاً مسئول این‌گونه حملات خوانده می‌شود، هرگونه دست داشتن در این انفجار را رد کرده است. یک سخنگوی طالبان با توجه به اینکه در انفجار تعدادی غیرنظامی کشته و زخمی شده‌اند، این حمله را محکوم کرد. اما نوع حمله انتحاری، زمان و برنامه‌ریزی آن نشان می‌دهد که گروه طالبان در این انفجار بی‌تقصیر نبوده است. از سوی دیگر، این انفجار به صورت خودکار موحب تضعیف دولت کرزای و تقویت طالبان شده است. اگرچه طالبان نقش خود را در عملیات انتحاری اخیر در شمال افغانستان انکار می‌کند، اما در نهایت این حادثه موجب تقویت موقعیت طالبان شده است.

وحشت ناتو از انفجار بغلان

وقوع حادثه تروریستی بغلان سبب وحشت شدید نیروهای ناتو شده است. این عملیات پیام‌آور ناامنی موجود در افغانستان بود. این ناامنی می‌تواند در آینده‌ای بسیار نزدیک به سوی نیروهای ناتو گسترش یابد. مسلما در این صورت نیروهای اشغالگر آمریکایی و انگلیسی نمی‌توانند در خصوصی سربازان و نیروهای کشته شده پاسخگو باشند. گسترش وحشت در میان نیروهای ناتو در افغانستان برای گردانندگان این سازمان به یک معضل تبدیل شده است. در این میان سخنگوی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) پس از وقوع این انفجار هشدار داد که افکار عمومی کشورهای حاضر در افغانستان نباید با انفجار انتحاری "بغلان"، حضور سربازانشان در این کشور را زیر سوال ببرند.

"جیمز آپاتورای" سخنگوی ناتو در این خصوص گفته است که وی امیدوار است افکار عمومی آلمان واکنشی به این حمله تروریستی نشان ندهد و دلیلی برای پایان ماموریت‌شان در افغانستان نباشد. براساس برخی نظرسنجی‌ها، تنها 29 درصد مردم آلمان با حضور نظامی در افغانستان موافق هستند. مسلما ادامه ناآرامیها در افغانستان مانع از ادامه حضور نیروهای ناتو در این کشور خواهد شد. همین مسئله می‌تواند به نقطه آسیب ناتو طی ماههای آتی تبدیل شود.

نتیجه گیری

آنچه در افغانستان می‌گذرد معلول تقابل نیروهای ناتو و طالبان و ناکارآمدی اشغالگران آمریکایی و انگلیسی است. تنها راه‌حل موجود در این میان، خروج ناتو از افغانستان و کنترل اوضاع داخلی این کشور به دست نیروهای سازمان ملل متحد است. حضور ناتو در هر کشوری بحران‌زاست. افغانستان نیز از این قاعده مستثنی نیست. خصوصا اینکه طالبان همانند غده‌ای سرطانی درصدد بازگشت دوباره خود به معادلات سیاسی کابل است.