مترجم: فریده مبینی
هر کس که تصور میکند ایالات متحده فقط 160 هزار نظامی به عراق اعزام کرده، باید در این باور خود تجدیدنظر کند، چرا که 200 هزار تن از پرسنل قراردادی در کنار ارتش رسمی وجود دارند، اما آنان به معنای کامل کلمه، خارج از چارچوب قانون فعالیت میکنند و به عبارت دیگر، وجود آنان بر روی زمین از کانالهای اداری و قانونی عبور نمیکند. آنان تنها مزدورانی هستند که از جنگ امرار معاش میکنند و به چارچوب علنی آن وارد نمیشوند. حتی آمار کشتهشدگان آنان نیز در فهرست رسمی قربانیان جنگ عراق درج نمیشود. این پیشینه که برای نخستین بار در دوران معاصر ارتش سایه را تاسیس کرده، در امتداد نقشه آمریکایی آشکار شده که از طریق افشای اطلاعاتی بدست آمده که اعلام جنگ جهانی بوش (رئیسجمهور آمریکا) با تروریسم را همراهی میکند، از آن موقع یا دقیقتر، پس از واقعه 11 سپتامبر، دولت آمریکا میلیاردها دلار صرف سرمایهگذاری برای شرکتهای پیمانکار نظامی مانند: «بلک واتر»، «دین کروپ»، «تربیل کانوبی»، «ایرینیس»، «آرمور گروب» و... کرده به طوری که شمار پرسنل قراردادی از افراد ارتش بیشتر شده و کارکنان قراردادی 10 برابر یک سرباز عادی حقوق میگیرند که درآمد روزانه برخی افراد نخبه قراردادی هزار دلار است اما حقوق یک سرباز ارتش کمتر از 100 دلار است.
جو ویلسون، سفیر سابق آمریکا در عراق میگوید: در اینجا خطری در کمین خزانه دولت نشسته است و آن به دلیل پنهانکاریهایی است که برای بکارگیری مزدوران در عراق صورت میگیرد، و در پی آن سبب تاسیس بیسابقه پدیده استخدام نیرویی بدون ناظر و مراقب و بدون در نظر گرفتن گرایشهای این مزدوران شده است. در کنگره و در میان اصحاب رسانه این باور وجود دارد که 40 سنت از هر دلار مالیات پرداختی شهروندان آمریکا به حقوق این مزدوران تخصیص مییابد. لازم به ذکر است ایالات متحده در هفته 2 میلیارد دلار بابت جنگ عراق هزینه میکند.
البته استخدام مزدوران در جنگ علیه عراق پدیده جدید یا فوقالعادهای نیست بلکه وجود آنان به آغاز یورش آمریکا در سال 2003 باز میگردد. در حالی که نسبت مزدوران در جنگ نخست خلیج فارس 60 به یک بود. در ماه جولای سال 2007 وجود 630 شرکت پیمانکار نظامی شامل 180 هزار عضو از بیش از 100 کشور جهان به این معنی است که شمار این افراد از تعداد ارتش 160 هزار نفری آمریکا بیشتر است.
اما مشکلی که در تحقیقات درباره این پدیده با آن روبرو میشود، پنهانکاری کاملی است که شرکتهای پیمانکار به علت دریافت پول گزاف حاضر به افشای آن نیستند. وجود نداشتن نظارت بینالمللی نوعی افسار گسیختگی برای دولت بوش به بار آورده، تا از فساد، پارتیبازی و سیاست زیرمیزی به حساب کسانی که منافع سیاسی و مالی خود را از مافیای کاخ سفید بدست میآورند، بهره جوید. خطرناکتر اینکه ویلسون میافزاید ایالت متحده دیگر قادر نخواهد بود که سربازانش را برای جنگهای احتمالی آینده جمعآوری کند.
ناظران معتقدند که مزدوران میتوانند در هرگونه درگیری بکار گرفته شوند، زیرا هیچکس میزان و تعداد قربانیان آنان را ذکر نمیکند و عملکردشان مورد نظارت و پیگیری قرار نمیگیرد و در چهار سال گذشته هیچ تشکیلاتی برای نظارت و مراقبت از فعالیتهای این مزدوران ایجاد نشده و هیچ قانون نظامی یا مدنی در مورد فعالیت پیمانکاران امنیتی اجرا نمیشود، و صرفنظر از جنایتهایی که مرتکب میشوند در برابر هرگونه بازخواستی از مصونیت برخوردارند. این واقعیت این سئوال را مطرح میکند؛ اینان به طور عملی در عراق چه میکنند؟ «جان شاکوسکی»، عضو کمیته بازرسی در کنگره آمریکا میگوید: «اگر بخواهم از هر پیمان امضا شدهای آگاهی یابم، باید وارد اتاق محرمانه بشوم و نمیتوانم هیچگونه یادداشتی بردارم و یا چیزی بنویسم، و حتی اگر بتوانم نیز حق ندارم کسی را از چیزی آگاه سازم.»
در عوض، آمریکاییها بر روی صفحات اینترنت و برخی تلویزیونها دیدند که مزدوران، افراد عراقی را (در تمرینهای نظامی) به عنوان هدف شلیک قرار میدهند. با این وجود، متهمان و مرتکبان اینگونه جرایم به سرعت به خارج از کشور فراری داده میشوند، اما در مقابل 64 سرباز آمریکایی که متهم به قتل بودند به دادگاههای نظامی فراخوانده شدند. در میان مزدوران این سخن رایج است که: «آنچه امروز در اینجا روی میدهد در همینجا میماند» به این معنی که هیچکس حق ندارد از جنایتهای آنان آگاهی یابد.
«هانر فون سبونیک» یکی از دیپلماتهای سازمان ملل، که ریاست هیات اعزامی سازمان ملل به عراق را پیش از حمله به عهده داشت، میگوید: «در آنجا کشورهای زیادی از قانونشکنیهای این مزدوران در عراق ابراز نگرانی کردند: «تفنگ را بگیر و با دستمزد کلان، بکش»، این تنها قانونی است که امروز بر میدان عملیاتی عراق حکومت میکند.
و چهبسا نگرانی ما بیشتر شود زیرا این گروهها هیچگونه بازخواستی را از هیچکس حتی از کشورهای متبوع خود، بر نمیتابند و این چنین جنگ به جای اینکه یک مساله سیاسی ناشی از اختلاف میان دو کشور یا بیشتر باشد، به یک مساله تجاری تبدیل شده است و این واقعیت سبب به حاشیه کشاندن نقش قانون رسمی و باطل کردن معنای پیمانهای بینالمللی و تغییر نقشه روابط میان ملتها شده است.
امروز عراق شاهد ورود شماری از مزدوران از کشور شیلی است که بیشتر آنان به ارتش ژنرال پینوشه و ضداطلاعات نظامی وابسته هستند. «تیتو تریکوت» یکی از جامعهشناسان شیلیایی میگوید: «انحراف آشکاری در بکارگیری مزدوران در جنگ عراق مشاهده میشود، زیرا دخالت خارجی منجر به ایجاد بورس مناقصهها میان داوطلبان از کشورهای گوناگون است و داوطلبانی که از کشورهای جهان سوم میآیند حداقل یکسوم دستمزد کشورهای جهان اول را میگیرند. در هر حال مردم عراق در این معادله دخالت داده نمیشوند.» تریکوت میافزاید: جنگ عراق نظام نوینی را در روابط میان کشورهای فقیر و ثروتمند بوجود آورده و سربازان کشورهای فقیر را به مهمات زنده تبدیل کرده و تا حد چشمگیری شمار قربانیان در صفوف نظامیان کشورهای ثروتمند را کاهش داده است.
تریکوت خاطرنشان میسازد که مزدوران عراقی بیشتر از دیگران در معرض خطر مرگ و زخمی شدن هستند و از همه کمتر دستمزد میگیرند زیرا بیشتر آنان به عنوان نگهبان، همراه، مترجم و کارگر کار میکنند.
سرانجام یکی از پژوهشگران مستقل آمریکایی به مدارکی از اطلاعات داخلی دست یافته که حاکی است؛ واشنگتن سالانه 42 میلیارد دلار خرج جاسوسها و خبرچینهای قراردادی یا مزدوران میکند که این رقم 70 درصد بودجه اطلاعاتی آمریکا را تشکیل میدهد. حتی گزارش روزانه اطلاعاتی کاخ سفید را نیز شرکتی خصوصی آماده میکند. گزارشها حاکی است شکارچیان مزدور در کلمبیا و بولیوی که زیر پوشش «مبارزه با مواد مخدر» کار میکنند، مجرمان، دزدها و قاچاقچیان را جمع میکنند و برای مشارکت در جنگ عراق به آنان آموزش نظامی میدهند.
مشابه این کار در آفریقا به ویژه در سومالی، کنگو و سودان نیز انجام میشود. اخیراً فهرستی از کشتهشدگان در صفوف مزدوران از طریق اینترنت افشا شده که اتباع عرب از کشورهای گوناگون و شمار زیادی از اتباع فیلیپین، پاکستان، فیجی، ترکیه و نپال و... در صفوف مزدوران در عراق در میان کشتهشدگان دیده میشود.