در روز چهارشنبه سیزدهم نوامبر سال 2007 میلادی قیمت هر بشکه نفت خام با بیش از 3 دلار کاهش نسبت به روز پیش از آن به کمتر از 90 دلار رسید. البته سیر کاهشی قیمت نفت از سه روز پیش از آن آغاز شده بود اما در روز چهارشنبه این روند تسریع شد. اولین دلیل تنزل قیمت نفت در بازارهای جهانی اظهارات وزیر نفت کشور عربستان مبنی بر افزایش تولید اوپک در اجلاس سران کشورهای صادرکننده نفت در ریاض بود. این مساله زمانی جدیتر شد که عربستان اعلام کرد توان دو برابر کردن تولید نفت خود را دارد. با وجود اظهارات وزیر نفت کشور عربستان که بسیاری او را "شاه بازار نفت" مینامند شماری از وزرای نفتی کشورهای دیگر عضو اوپک مخالفت خود را با این طرحها اعلام کردند. اصلیترین دلیل مخالفت این بود که اجلاس سران جایی برای بحث پیرامون سطح تولید نفت نیست. به همین دلیل سران عربستان اعلام کردند در روز جمعه شانزدهم نوامبر سال جاری ـ یکروز پیش از اجلاس سران ـ وزرای نفت و انرژی کشورهای اوپک به همراه کارشناسان اقتصادی مسایل اقتصادی را در مورد افزایش سطح تولید اوپک بررسی کنند و نتیجه این گزارش در روزهای 17و 18 نوامبر در اختیار سران قرار بگیرد تا تصمیم نهایی اتخاذ شود.
اما اهمیت مساله برای عربستان ـ بزرگترین تولیدکننده اوپک ـ به حدی است که برخی از منابع از احتمال افزایش تولید هم خبر دادند. این اخبار سبب شد تا قیمت نفت از قله خود فاصله بگیرد و به کمتر از 94 دلار برسد. اما زمانیکه آژانس اطلاعات انرژی اعلام کرد قیمت بالای نفت به بازار مصرف آسیب وارد کرده است و پیشبینی کرد نفت 90 دلاری سبب میشود تا در سه ماهه پایانی سال جاری تقاضا برای نفت در جهان روزانه 500 هزار بشکه و در سه ماه اول سال آینده میلادی روزانه 300 هزار بشکه تنزل یابد قیمت به یکباره سقوط کرد و به کمتر از 90 دلار رسید. آمارها نشان میدهد قیمت نفت از ماه اوت تا به حال 42 درصد رشد کرد این در حالیست که نرخ رشد تقاضا در جهان تنها 2/1 درصد بوده است. اما در ماههای اخیر تولید در کشورهای اوپک و غیراوپکی افزایش داشت. در ماه اکتبر سال جاری عرضه نفت 4/1 میلیون بشکه نفت اضافه شد که این رشد به دلیل افزایش 410 هزار بشکه در روز به ظرفیت تولید اوپک در کنار رشد تولید در کشورهای چین، آذربایجان و روسیه است.
اما مسایل ذکر شده مسایلی است که پیش از این هم سران کشورهای اوپک از آن آگاهی داشتند اگرچه بسیاری خود را در آن دخیل نمیدانستند. وزیر نفت امارات بر این باور بود عوامل غیر بازاری و مسایل سیاسی عامل افزایش قیمت نفت است ولی وزیر نفت عربستان ضمن تاکید روی این مساله که اوپک قیمتها را تعیین نمیکند گفت: قیمت نفت در بازار تعیین میشود و اوپک با مداخله در عملکرد بازار ـ همسو با سیاستهای بازاری ـ روی قیمت این محصول استراتژیک تاثیر میگذارد. به هر حال معضلات مبتلا به بازار نفت مشکلاتی بود که تمام کشورهای نفتخیز کم و بیش از آن مطلع بودند و میدانستند که ادامه روند کنونی علاوهبر سمت عرضه روی تقاضا نیز تاثیر منفی بهجای میگذارد. پس به چه دلیل قیمت نفت تحت تاثیر این اخبار با چنین سرعتی تنزل یافت؟ بسیاری بر این باورند که مساله هستهای ایران عامل اصلی تنزل قیمت نفت است. قیمت بالای نفت به ایران کمک میکند تا بتواند تحریمهای اقتصادی را به سلامت پشتسر بگذارد و برنامه هستهای خود را پیش ببرد.
ولی آمریکا و دیگر متحدان اروپاییاش که با برنامه صلحآمیز هستهای ایران مخالف هستند به عربستان بزرگترین تولیدکننده اوپکی فشار آوردند تا با مداخله در بازار قیمت را تعدیل کند. کاهش قیمت سبب میشود تا فشارهای اقتصادی آمریکا روی ایران تاثیرگذارتر شود. همین مساله سبب شد تا سازمان اطلاعات انرژی آمریکا درست یک هفته قبل از اجلاس سران اوپک گزارش خود را در مورد آسیب دیدن بازار مصرف در اثر افزایش قیمت ارایه دهد و کشورهای تولیدکننده نفت را نیز با خود همراه سازد. زیرا پیش از این همواره سخن از رکود اقتصادی کشورهای مصرفکننده نفت بهخصوص کشور آمریکا بود اما با اعلام گزارش سازمان اطلاعات انرژی اقتصاد کشورهای نفتخیز اوپک نیز در معرض آسیب قرار گرفت و آنها را با سیاستهای آمریکا همراه کرد. بنابراین انتظار میرود علیرغم مخالفت برخی از سران اوپک عربستان که میزبان اجلاس سران است بتواند طرح افزایش تولید نفت را به تصویب برساند و علاوهبر همراهی با آمریکا زمینه کاهش قیمت نفت را در بازارهای جهانی فراهم آورد.