«همایون دارابی» کارشناس و تحلیلگر بورس و بازار سرمایه در پاسخ به این پرسش که ارزیابی شما از وضعیت فعلی بورس و بازار سرمایه چیست و چرا بازار نوسانات گوناگونی را تجربه میکند، گفت: «واقعیت این است که بورس بعد از جنگ ۱۲ روزه رشد قابل ملاحظهای را پشت سر گذاشته است و نوسانات مختلفی به خود دیده است که بخشی از آن ناشی از مسائل سیاسی و بخشی مرتبط با اصلاحات اقتصادی مثل حرکت دولت به سمت تک نرخی کردن ارز و حذف ارز ترجیحی است.»
وی در این باره خاطر نشان کرد: «بی شک اصلاح نظام چند نرخی که دولت و بانک مرکزی در هفتههای گذشته در دستور کار قرار دادند، روی روند حرکتی و آینده بازار سرمایه تأثیرگذار خواهد بود هر چند این سیاست هنوز کامل نشده و آنگونه که انتظار میرفت صد درصد انجام نشده؛ اما حرکت به سمت ارز تک نرخی موجب رقم خوردن حرکتها و چشماندازهای مثبتی در بورس و بازار سرمایه شد و به نظر میرسد این روند ادامه داشته باشد. در واقع تک نرخی شدن ارز پالس مثبتی برای بورس و آینده آن به شمار میرود.» دارابی در ادامه بحث یادآور شد: «بعد از جنگ ۱۲ روزه و بازگشت شرایط به وضعیت عادیتر نسبت به دوران جنگ، موجب بازدهی قابل توجهی در بورس شد به نحوی که رکورد بالای ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد در شاخص کل تجربه شد که رکوردشکنی شاخص در تاریخ بورس ایران محسوب میشد؛ اما مسئله نگرانکننده نبود ثبات در رشد بازار و به تبع مسائل سیاسی و نظامی، خروج نقدینگی از بازار است؛ چرا که به هر حال اخبار سیاسی و احتمال وقوع جنگ و... منجر به خروج سرمایه از بورس و حرکت نقدینگی به سمت بازارهایی، چون طلا و دلار میشود.»
این کارشناس و تحلیلگر بورس معتقد است: «واقعیت این است که رشد بورس طی هفتههای گذشته ناشی از آرامشی بود که به دنبال بروز و تهدیدات و مسائل سیاسی رخ داد به خصوص صحبتهایی که مبنی بر پیشرفت مذاکرات وجود دارد حتی اگر ظاهری یا غیر واقعی باشد؛ چون از سوی هر دو طرف یعنی ایران و ایالات متحده مطرح شده به نوعی پالس مثبت برای بورس به شمار میرود. اگر چه در نهایت رشد واقعی بورس وابسته به عملکرد شرکتها و میزان تولید و سود آوری آنهاست؛ اما به هرحال در کوتاه مدت اخبار منتشر شده و اتفاقات سیاسی و... میتواند به شدت بر روی شاخص کل تأثیرگذار باشد.» وی ادامه داد: «از سوی دیگر شاهد بودیم بازار سرمایه تن به اصلاح داد؛ اما نمیتوان از این موضوع غفلت کرد یا نسبت به آن بیتوجهی کرد که بازار به مقدار بسیار زیادی تابع خبرهای مربوط به مسائل سیاسی و مذاکرات هستهای است، از این رو اگر شرایط سیاسی و اقتصادی کشور مثبت باشد، انتظار میرود با بازگشت نقدینگی به بورس شرایط ایدهآلی پیش روی بازار سرمایه باشد و بورس با هیچ چالشی برای رشد مواجه نیست.»
همایون دارابی بیان کرد: «حذف ارز ترجیحی رویکرد مناسبی از سوی دولت در حوزه مسائل ارزی و اقتصادی است؛ لذا امیدوارم دولت روی تک نرخی کردن ارز ایستادگی کند و زمینههای لازم برای تک نرخی شدن ارز فراهم شود. امروز شرکتها به دلیل حذف ارز ترجیحی و جمع شدن بساط نظام چند نرخی وضعیت بسیار خوبی تجربه میکنند، چرا که سیاستهای ارزی شفاف شده و عملا رانت وجود ارز چند نرخی از بازار جمع شده است و اگر دولت بتواند ارز را به معنای واقعی کلمه تک نرخی کند، گام بزرگی در راستای سودآوری شرکتها و حذف رانت و شفافیت برداشته است؛ بنابراین در روزهای آینده که گزارش عملکرد شرکتهای بورسی در بهمن ماه منتشر میشود، شاهد تأثیرات مثبت نرخ ارز جدید در کارکرد این شرکتها خواهیم بود که بدون شک منجر به رشد قیمت و سودآوری این شرکتها خواهد شد.»
این کارشناس بورس و بازار سرمایه خاطر نشان کرد: «در موضوع رشد بورس بهخصوص در ماههای آخر سال چند نکته باید مورد توجه قرار بگیرد؛ زیرا معمولاً وضعیت بورس در دهه مبارک فجر مثبت میشود؛ بنابراین بورس دهه مثبتی را پشت سر میگذارد. اما بعد از پایان بهمن ماه و فرارسیدن اسفند، چون اسفند آخرین ماه از سال شمسی است و بعد از آن وارد سال جدید میشویم، بعضی از معاملهگرها با توجه به نیازهای نقدینگی که دارند روندی در بازار ایجاد میکنند که موجب فشارهای نقدینگی و خروج نقدینگی از بازار میشود؛ یعنی برخیها به دلیل نیازی که به نقدینگی دارند، سهمهای خود را میفروشند که این کار باعث میشود بازار تب و تاب خاص مرتبط با این روزها را تجربه کند که بخشی از آن افتهایی است که بنا به برخی دلایل اتفاق میافتد.»
وی در ادامه بحث تصریح کرد: «پرداختهای آخر سال دولتی، بیمهها، سازمانهای تأمین اجتماعی و... نیز مزید بر علت میشود؛ بنابراین بورس در این ماه از سال عموما دچار تلاطماتی میشود که اغلب مثبت نیست، اما گذرا و اصطلاحاً تقویمی است. در حال حاضر، بازار مترصد یک آرامش سیاسی است تا بتواند جریان متعادلی را در پیش بگیرد، لذا امیدوارم در مذاکرات و گفتوگوهای دیپلماتیکی که صورت میگیرد وضعیت به نفع لغو تحریمها، کاهش نوسانات ارزی، اقتصادی و سیاسی منتهی شود. در صورتی که اخبار سیاسی ناشی از مذاکرات به نتیجه مناسبی ختم شود و فشار نظامی و جنگ رسانهای از سر همه بازارها برداشته شود، با روشن شدن تکلیف بازارها میتوان چشمانداز روشنی پیش روی بازار سرمایه متصور شد.»
این کارشناس و تحلیلگر بورس تأکید کرد: «فعلاً باید منتظر باشیم تا وضعیت پیش روی بورس و بازار سرمایه را بعد از تحولات سیاسی، مذاکرات و گفتوگوهای طرفین مورد بررسی همهجانبه قرار دهیم، در صورتی که وضعیت سیاسی، بینالمللی و اصلاحات اقتصادی و ارزی به درستترین شکل ممکن و در راستای تأمین منافع ملی انجام شود، میتوان به امیدواری معاملهگرها در رسیدن بازار به شرایط قبلی و بازگشت و تجربه شاخص ۵/۴ میلیون واحد و بازگشت نقدینگی به بازار در راستای رشد و جهش تولید امیدوار بود، ضمن اینکه هر چقدر بورس رونق بیشتری پیدا کند و منابع نقدینگی به سمت بازارهایی، چون بورس حرکت کنند، طبیعتا شدت تقاضا از سایر بازارهای موازی برداشته میشود که این موضوع در نهایت به نفع اقتصاد خواهد بود.»