1- جانشینی فرزند رهبر یعنی سلطنت موروثی:
اگر رهبری موروثی میبود باید فرزند ارشد امام خمینی (ره) یا فرزند ارشد امام شهید انقلاب اسلامی جانشین میشد و بدون هیچ رأیگیری، قبل از فوت ایشان معرفی و اعلام میگردید (مانند ولیعهدی پادشاهان، اعراب و حاکمان) در نگاه امامین انقلاب و خبرگان «علم و تقوا» ملاک است، نه «نسب» افراد. جدای از آن این انتخاب توسط مجلس خبرگانی که به صورت رأی مستقیم مردمی منتخب شدهاند صورت گرفت و به نوعی حضرت آیت الله الاعظمی سید مجتبی حسینی خامنهای (مد ظله العالی) منتخب مجلس خبرگان به صورت مستقیم و منتخب مردم به صورت غیر مستقیم است فلذا توسط پدر یا اجداد خود بر این مسند نشانده نشده است که موروثی باشد.
2- جانشینی فرزند رهبر باعث خشم و تهدید غرب میشود و عدم رضایت بعضی از جناحها در داخل میشود:
اگر خشم و تهدید دشمن ملاک باشد، هیچ فردی نمیتواند در جمهوری اسلامی مسئولیت بپذیرد، زیرا دشمنان انقلاب همواره از مسئولین انقلابی و مردمی خشمگین و تهدید میکنند. و انتخاب جانشین رهبری طبق قانون اساسی باید باشد نه باب میل یا عصبانیت جناح یا شخص خاصی صورت گیرد اینجا فصل الخطاب برای همه قانون است.
3- پسر به جای پدر با کشورهای دمکراتیک منافات دارد:
در دموکراسیهای معتبر جهان نظیر آمریکا (جرج هربرت واکر بوش معروف به بوش پدر و جورج واشنگتن بوش معروف به بوش پسر) کانادا (جاستین ترودو) و هند (خانواده نهرو-گاندی،) و پاکستان (خانواده بوتو، پدر ذوالفقار علی بوتو و دخترش بی نظیر بوتو)، این الگو به عنوان ظرفیتی برای انتقال تجربه و ثبات مدیریتی شناخته میشود.
4- شایعه مخالفت رهبر شهید برای جانشینی فرزندانشان، یا تعیین فرزندانش برای رهبری:
هیچ سند معتبری در هیچ کدام از ابن موارد وجود ندارد چرا که طبق قانون اساسی تعیین جانشبن رهبر از وظایف مجلس خبرگان با اکثریت آرا ۹۰ عضو از آن است. سلوک رهبر شهید بر آن بود که این وظیفه خطیر را بارها و بارها به مجلس خبرگان رهبری یادآور شده و تاکید داشتند که مجلس خبرگان باید وظیفه خود را در موعد مقرر انجام دهد و البته ایشان در بیانی اشاره کرده بودند که طبق قاعده لطف الهی انشاالله در موعد مقرر خداوند هم کمک خواهد کرد که مجلس خبرگان رهبری بتوانند بهترین تصمیم را در رابطه تعیین رهبری انجام دهند فلذا به صورت موردی معظم له نه تاییدی و نه ردی مبنی بر هیچ فردی و به ویژه فرزندان خویش صادر نفرموده بودند.
5- اگر نائب اقا امام زمان (عج) است آیا در این دستگاه میشود پسر جای پدر را بگیرد؟
در تاریخ تشیع، انتخاب فرزندان نُوّاب اربعه (مانند محمد بن عثمان) به فرمان امام زمان (عج)، نشان دهنده امکان انتقال مسئولیت در یک خانواده بر مدار «تخصص و اعتماد» است.
6- ماجرای استنکاف رهبر سوم چه بود؟
در برخی روایتها از این هفتهای که گذشت آمده است که مجلس خبرگان رهبری پس از شور و مشورت و انتخاب فرد اصلح، طبیعتاً با فرد منتخب مجلس تماسهایی صورت گرفته و نظر مجلس خبرگان رو به پیشگاه ایشان عرضه داشتند اما ایشان استنکاف فرمودند. استنکاف در این جا به این معناست که ایشان از قبول این مسئولیت ممانعت به عمل آوردند. این البته از سنتهای حسنهای است که به وضوح نشان میدهد که ایشان به دنبال جاه و مقام نبوده و هیچ گونه دلبستگی به جایگاه رهبری نداشته و اتفاقاً به واسطه مسئولیت خطیر و سنگینی که دارد بعضاً ابا داشتهاند که شاید بهتر باشد از آن دوری کنند. این سنت و شیوه حسنه توسط پدر ایشان هم در زمان برگزاری مجلس خبرگان در سال 68 به یادگار در تاریخ مانده است جایی که ایشان در اولین موضع گیری خود تقاضا کردند که فرد دیگری را مجلس خبرگان رهبری انتخاب کنند اما زمانی که برای بار دوم به سراغ ایشان رفتند و نظر مجلس را گفتند دیگر حجت تمام شد و ایشان با تمامی توان ضمن استعانت از پروردگار کریم و متعال و با توکل به خداوند وظیفه و رسالت مهم و حیاتی رهبری جامعه و امت اسلامی را عهده دار شدند.
نقاط قوت و فرصتهای انتخاب آیت الله مجتبی خامنهای:
۱- از متن جبهه و جنگ برخاسته است.
۲- در عالیترین سطوح علمی حوزه، به تأیید نخبگان رسیده است.
۳- با بدنهٔ حاکمیت و مردم ارتباطی گسترده و مؤثر دارد.
۴- در مکتب پدر به ظرفیتهای والای اخلاقی و مدیریتی دست یافته است.
۵- با خون خود و خانوادهاش پای آرمانهای انقلاب ایستاده است.
6- تاریخ انقلاب اسلامی را به صورت زنده زیسته است.
7- معرفی او به عنوان رهبر سوم، موجی از خشم و ناامیدی و شکست را در جبهه باطل به وجود آورد.
8- اعتقاد دلی ایشان به ضرورتهای مقاومت و ایستادگی و مبارزه با استکبار جهانی به نحوی که امروز او هم فرزند شهید است، هم جانباز جنگ است و هم همسر شهید است و هم برادر شهید است.
9- همراهی مردمی و مقبولیت و محبوبیت مثال زدنی ایشان در میان بدنه امت حزب اللهی و مردم قابل توجه است.
10- سن و سال مناسب به گونهای که از دوران جوانی و خامی گذشته است و هنوز به دوران کهن سالی هم نرسیده است فلذا سن و سال مناسبی برای رهبری امت اسلامی دارد.