▼ حرف روز
پاسخ ترکیبی ایران محاصره را می شکند
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در تازهترین اظهارات خود از تداوم «خشم اقتصادی» علیه ایران خبر داد و هشدار داد که تأسیسات ذخیرهسازی نفت در جزیره خارک طی روزهای آینده پر خواهد شد و چاههای نفت ایران تعطیل میشوند.
وی مدعی شد ایران فقط چند روز فرصت دارد و پس از پر شدن مخازن، تولید نفت متوقف خواهد شد.این اظهارات در حالی مطرح میشود که ایران تجربه کاهش شدید و طولانیمدت فروش نفت در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ را داشته و به خوبی توان مدیریت فنی این شرایط را داراست.
ایران مخازن ذخیرهسازی متعددی در خشکی و دریا دارد و جزیره خارک تنها یکی از پایانههای صادراتی و ذخیرهسازی کشور است. پر شدن خارک به معنای پایان ظرفیت ایران نیست.
کشور میتواند نفت استخراجشده را در مخازن دیگر ذخیره کند و فرصت لازم برای یافتن مسیرهای جایگزین فروش را به دست آورد.این ماجرا فرصتی به ایران میدهد که ادعای بسنت را باطل کند؛ اینکه ایران «بیشتر از چند روز فرصت ندارد»، یک ادعای بیاساس است.
علاوه بر این، ایران در دوره فشار حداکثری دولت اول ترامپ با پدیده مشابهی مواجه شد و ایده «ذخایر شناور» را عملیاتی کرد.
در آن مقطع، نفت استخراجشده در نفتکشهای مستقر در آبهای بینالمللی ذخیره میشد تا زمان مناسب برای فروش. این تجربه گرانبها نشان داد که حتی در سختترین شرایط تحریم نیز میتوان فشار دشمن را خنثی کرد. حالا نیز ایران از همان تجربه استفاده خواهد کرد.
در کنار راهکارهای فنی، قرارگاه خاتمالانبیا (ص) تصمیم گرفته به محاصره پاسخ نظامی بدهد. توقیف دو نفتکش توسط نیروهای ایرانی و هدف قرار گرفتن یک نفتکش دیگر نیز شاهدی بر این واقعیت است.
این اقدامات نشان میدهد که ایران قصد ندارد منفعلانه منتظر بماند. حال سوال اساسی این است: با این واکنش نظامی، محاصره پابرجا خواهد ماند؟ تجربه نشان داده ترکیب فشار اقتصادی و پاسخ نظامی مؤثر، دشمن را به عقبنشینی وادار میکند. اگر ایران بتواند ثابت کند هزینه محاصره برای طرف مقابل (توقیف نفتکشها، اختلال در ترانزیت و افزایش هزینه بیمه) بیشتر از منافع آن است، محاصره عملاً بیاثر خواهد شد.(علی قاسمی)
▼ گزارش روز
استاندارد های دوگانه غربی
آمارهای منتشرشده از سال گذشته میلادی نشان میدهد که عربستان سعودی برای دومین سال پیاپی رکورد وحشتناک اجرای احکام اعدام را شکسته است. بر اساس گزارش سازمان «ریپریو»، دستکم ۳۴۷ نفر در این سال اعدام شدهاند که این رقم، سال ۲۰۲۵ را به خونینترین سال تاریخ معاصر این کشور تبدیل کرده است. با این حال، آنچه بیش از خود این آمار تأملبرانگیز است، سکوت محض دولتهای غربی و آمریکا در قبال این فاجعه انسانی است؛ سکوتی که پرسشهای جدی درباره معیارهای دوگانه مدعیان حقوق بشر در عرصه بینالملل ایجاد میکند.
بررسیهای سازمانهای حقوق بشری نشان میدهد که ابعاد این بحران فراتر از آمار ساده است. بر این اساس طی ۱۱ سال گذشته حدود ۲۰۰۰ مورد اعدام در عربستان ثبت شده که ۳۹ درصد از محکومان را اتباع خارجی، به ویژه یمنیها و اتیوپیاییها، تشکیل میدهند. در نیمه نخست سال گذشته، بیش از نیمی از اعدامها مربوط به خارجیانی بوده که اکثراً به اتهام جرایم غیرمرگبار مرتبط با مواد مخدر محکوم شدهاند. نگرانکنندهتر اینکه بسیاری از این افراد به اجبار یا فریب برای حمل مواد وادار شدهاند و به قربانیان قاچاق انسان تبدیل شدهاند.
آنچه این وضعیت را تلختر میسازد، نقض سیستماتیک حقوق دادرسی عادلانه در محاکمات عربستان است. بر اساس بیانیه مشترک ۳۱ سازمان مدنی و حقوق بشری، متهمان از دسترسی به وکیل و حمایت کنسولی محروم بودهاند و اعترافات گرفته شده تحت شکنجه به عنوان ادله اصلی در دادگاهها استفاده شده است. این اقدامات نه تنها با قوانین داخلی عربستان، بلکه با تعهدات بینالمللی این کشور طبق اعلامیه جهانی حقوق بشر در تضاد کامل قرار دارد.حتی گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور اعدامهای فراقضایی نیز از دولت سعودی خواسته است تا فوراً اجرای احکام اعدام را متوقف کرده و مجازات اعدام برای جرایم مواد مخدر را لغو کند.
از سوی دیگر، شدت خشونت در نحوه اجرای احکام به حدی است که اغلب خانوادهها از طریق رسانهها از مرگ عزیزان خود باخبر میشوند و حتی اجساد نیز به آنان تحویل داده نمیشود.در این میان، سؤال اساسی این است: چرا دولتهای غربی که همواره خود را مدافع جان انسانها و حقوق بشر معرفی میکنند، در برابر این فجایع انسانی سکوت کردهاند؟ آیا حمایتهای سیاسی و اقتصادی از ریاض، ارزش جان صدها انسان بیگناه را ندارد؟ این سکوت معنادار، بزرگترین سند محکومیت دوگانگی استانداردهای غربی در عرصه حقوق بشر است.(بهرام بختیاری)
▼ خبر ویژه
واشنگتن بهدنبال مهار ایران بود، نه «آزادی» مردم آن
پایگاه تحلیلی آمریکایی «کاتو» در مطلبی با بررسی سیاستهای ایالات متحده در غرب آسیا گزارش داد که ادعای واشنگتن مبنی بر تلاش برای «آزادی مردم ایران» با واقعیتهای تاریخی و عملکرد این کشور در منطقه همخوانی ندارد.در این گزارش آمده است که یکی از غیرقابلباورترین روایتهایی که برای توجیه جنگ مطرح شده، ادعای حمایت آمریکا از حق تعیین سرنوشت مردم ایران است؛ ادعایی که با سابقه سیاستهای آمریکا در منطقه، از جمله در قبال ایران، در تضاد قرار دارد.بر اساس این تحلیل، ایالات متحده طی بیش از هشت دهه راهبرد خود در منطقه را «افسانه ثبات اقتدارگرایانه» بنا کرده است؛ یعنی این باور که دولتهای اقتدارگرا بهترین تضمینکنندگان ثبات منطقه و منافع آمریکا هستند. این گزارش تأکید میکند که آمریکا همواره تلاش کرده با مقابله با دولتهای مخالف خود، شبکهای از حکومتهای وابسته ایجاد کند و در این مسیر، تغییر رژیم را بهعنوان ابزاری برای پیشبرد اهداف خود به کار گرفته است.رسانه آمریکایی اذعان دارد که برخلاف ادعاهای مطرحشده، «آزادی» هرگز هدف اصلی واشنگتن در قبال ایران نبوده و این کشور جنگ را با هدف تضعیف ایران و در صورت امکان، تبدیل آن را به یک دولت همسو آغاز کرده است؛ هدفی که شکست خورده است.
▼ اخبار
ترامپ لامذهب!
بر اساس یک نظرسنجی جدید، شمار زیادی از بزرگسالان آمریکایی می گویند دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور چندان یا اصلا فرد مذهبی نیست.یافته هایی که در نظرسنجی اخیر مرکز تحقیقات پیو مشخص شده است، افکار عمومی را درست پیش از آن ثبت کرده که ترامپ از پاپ لئون چهاردهم انتقاد کرد، او را در مبارزه با جرم و جنایت «ضعیف» خواند و تصویری از خود شبیه به پیکر مسیح منتشر کرد.بر اساس این نظرسنجی که از ۶ تا ۱۲ آوریل انجام شده است، از هر ۱۰ بزرگسال آمریکایی، ۷ نفر (۷۰٪) گفتهاند که ترامپ «چندان مذهبی نیست» یا «اصلاً مذهبی نیست». این رقم نسبت به نظرسنجی قبلی پیو در اکتبر ۲۰۲۴ که ۶۲٪ بود، افزایش یافته است.این نظرسنجی نشان داد که حدود یکچهارم (۲۴٪) گفتهاند رئیسجمهور «تا حدودی مذهبی» است – که نسبت به ۳۱٪ قبلی کاهش یافته – و تنها ۵٪ ترامپ را «بسیار مذهبی» دانستهاند که نسبت به ۶٪ قبلی کاهش داشته است.دموکراتها و مستقلهای متمایل به دموکرات با ۸۹٪ بسیار محتملتر از جمهوریخواهان و متمایلان به جمهوریخواه (۴۹٪) بودند که بگویند ترامپ چندان مذهبی نیست یا اصلاً مذهبی نیست.همچنین احتمال اینکه جمهوریخواهان (۴۲٪) ترامپ را «تا حدودی مذهبی» بدانند بسیار بیشتر از دموکراتها (۸٪) بود. پروتستانهای انجیلی سفیدپوست که به گفته پیو معمولاً به جمهوریخواهان گرایش دارند نیز بیش از سایر گروههای مذهبی ترامپ را تا حدودی مذهبی میدانستند (۴۴٪). تعداد بسیار کمی از پاسخدهندگان گفتند که ترامپ را «بسیار مذهبی» میدانند. در میان جمهوریخواهان ۸٪ و در میان پروتستانهای انجیلی سفیدپوست ۵٪ چنین نظری داشتند.
تلآویو ویران
رون هولدی، شهردار تلآویو، از وضعیت «بازگشتناپذیر» بخشهایی از شهر خبر داده و تأکید کرده که بیش از ۱۰۰۰ واحد آپارتمانی بهطور کامل غیرقابل سکونت شدهاند. این خسارتها ناشی از اصابت موشکهای بالستیک و پهپادهایی است که ایران در ۴۰ روز جنگ علیه رژیم صهیونی پرتاب کرد.طبق گزارشهای داخلی، این حملات علاوه بر تخریب مستقیم ساختمانها، به شبکههای حیاتی شهر از جمله آب، برق و فاضلاب، آسیب جدی وارد کرده و اجبار به خروج موقت هزاران خانواده را به دنبال داشته است.شهرداری از کمبود شدید اسکان موقت خبر داده و مجبور شده از مدارس، سالنهای ورزشی و ساختمانهای دولتی بهعنوان مکانهای اضطراری استفاده کند.از نظر مالی، وزارت دارایی رژیم صهیونی هزینههای مستقیم جنگ را ۱۷.۵ میلیارد دلار اعلام کرده است. این رقم تنها پوشش هزینههای اولیه از جمله بازسازی اضطراری، جبران خسارت به خودروها و اموال است و هنوز شامل دو بخش حیاتی نمیشود: ۱. هزینه بازسازی کامل زیرساختها و ساختمانها، و ۲. کاهش تولید ناخالص داخلی ناشی از تعطیلی اقتصاد در طول جنگ.کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که این رقم میتواند در ماههای آینده دو برابر شود. بهویژه بازار املاک تلآویو که سالها بهعنوان موتور سرمایهگذاری شهری عمل میکرد، اکنون در رکود فرو رفته؛ مناطقی که تا چند ماه پیش گرانترین بخشهای سرزمینهای اشغالی بودند، امروز عملاً خالی هستند.
امارات در صف گدایی دلار
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، در جلسه استماع بودجه وزارت خزانهداری در مجلس سنا فاش کرد که «بسیاری» از متحدان آمریکا در منطقه خلیج فارس و آسیا درخواست برقراری خطوط مبادله ارزی (Swap Lines) با واشنگتن را مطرح کرده اند.خطوط مبادله ارزی توافقاتی هستند که طی آن بانک مرکزی یک کشور به کشور دیگر دلار آمریکا قرض میدهد تا نقدینگی ارزی مورد نیاز برای انجام معاملات بینالمللی را تأمین کند. این ابزار عمدتاً در زمانهای بحران برای حفظ ثبات بازارهای مالی و جلوگیری از فروش آشفته داراییها به کار میرود.بسنت در پاسخ به سوالات سناتورها در خصوص وضعیت امارات متحده عربی گفت:«بسیاری از متحدان خلیجفارسی ما درخواست خطوط مبادله دادهاند... این خطوط چه از سوی فدرال رزرو و چه از سوی وزارت خزانهداری باشد، برای حفظ نظم در بازارهای مالی و جلوگیری از فروش بیضابطه داراییهای آمریکایی است.»وزیر خزانهداری آمریکا افزود که این خطوط مبادله هم به نفع امارات و هم به نفع آمریکاست و همانطور که گفته شد، کشورهای متعدد دیگری از جمله برخی از متحدان آسیایی ما نیز آنها را درخواست کردهاند، بدون اینکه مشخص کند کدام کشورها هستند.
▼ اخبار کوتاه
◄ جدیدترین تصاویر ماهوارهای منتشر شده از شمال تنگه هرمز، ناوگانی از قایقهای تندروی تهاجمی سپاه را نشان میدهد که دستکم ۳۳ فروند قایق در حال حرکت و گشتزنی در این آبراه حیاتی هستند. حجم بالای این شناورها که در ادبیات نظامی غرب به «ناوگان پشهها» (Mosquito Fleet) معروف هستند نشاندهنده کنترل قاطع و بیچون و چرای نیروی دریایی ایران بر ترددها در این منطقه راهبردی است.
◄ سعید لیلاز، فعال سیاسی اصلاحطلب با بیان اینکه «رهبری یکپارچه سیاسی-نظامی کشور در دو ماه اخیر بسیار کارآمد عمل کرده و برخلاف انتظارات جهانی، کشور محکمتر از گذشته پیش رفته است»، گفت:«مردم ایران خاطر جمع باشند که محاصرهها و فشارهای خارجی قادر به آسیب جدی به اراده رهبری و ملت نیست.»این کارشناس مسائل سیاسی و اقتصادی گفت:«ایران با بهرهگیری از مرزهای خاکی و کریدورهای جایگزین، قادر به عبور از محاصره دریایی مورد اشاره ترامپ است.»
◄ منابع صهیونیست از متهم شدن مهندس نیروی هوایی این رژیم به جاسوسی برای ایران خبر دادند.شبکه «کان» گزارش داد که اتهام این دو نظامی صهیونیست، ارسال دادههای محرمانه و اطلاعات درباره جنگندههای «اف-۱۵» به ایران، در زمان جنگ تحمیلی اخیر است.بر اساس گزارشها، این دو مهندس نیروی هوایی رژیم صهیونی روی جنگندههای اف-۱۵ در پایگاه هوایی «تل نوف» در نزدیکی «اشدود» کار میکردند و اسناد مربوط به نمودارهای موتور و همچنین عکسهایی از مربیهای آموزشی این هواپیماهای جنگی را به ایران ارسال کردهاند.
◄ حکیم جفریز، رهبر دموکراتهای مجلس نمایندگان آمریکا گفت رئیس جمهور کنونی آمریکا احمقترین فردی است که تا کنون در کاخ سفید نشسته است.چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا نیز گفت هر اقدامی که ترامپ در جنگ ایران انجام داده، اقتصاد، آمادگی نظامی و امنیت ملی آمریکا را نسبت به قبل در وضعیت بدتری قرار داده است.
◄ جورج رابرتسون، رئیس سابق ناتو، گفت:«وابستگی شدید نظامی بریتانیا به ایالات متحده دیگر قابل توجیه نیست و بریتانیا باید به طور فزایندهای از رابطه ویژه با واشنگتن دست بردارد.» وی اضافه کرد که این دو متحد سنتی بر سر ارزشها در حال واگرایی هستند و حتی پس از خروج دونالد ترامپ از کاخ سفید نیز این جدایی احتمالاً ادامه خواهد داشت.