فریبا پژوه
مقدمه:
سخنان و مواضع دکتر ابراهیم جعفری نخستوزیر پیشین عراق اگرچه مانند سابق، بازتاب گستردهیی در رسانههای ایران ندارد، اما به دلیل جایگاه ویژهاش در ساختار سیاسی عراق، بسیار حائز اهمیت است. او تجربه نخستوزیری دولت عراق را در انبان دارد و همین میتواند اهمیت دیدگاههای وی را نشان دهد. دیدار با وی در یکی از هتلهای تهران مقدمه گفتوگوی «اعتماد» با این سیاستمدار شیعی عراق است.
">فریبا پژوه
مقدمه:
سخنان و مواضع دکتر ابراهیم جعفری نخستوزیر پیشین عراق اگرچه مانند سابق، بازتاب گستردهیی در رسانههای ایران ندارد، اما به دلیل جایگاه ویژهاش در ساختار سیاسی عراق، بسیار حائز اهمیت است. او تجربه نخستوزیری دولت عراق را در انبان دارد و همین میتواند اهمیت دیدگاههای وی را نشان دهد. دیدار با وی در یکی از هتلهای تهران مقدمه گفتوگوی «اعتماد» با این سیاستمدار شیعی عراق است.
">فریبا پژوه
مقدمه:
سخنان و مواضع دکتر ابراهیم جعفری نخستوزیر پیشین عراق اگرچه مانند سابق، بازتاب گستردهیی در رسانههای ایران ندارد، اما به دلیل جایگاه ویژهاش در ساختار سیاسی عراق، بسیار حائز اهمیت است. او تجربه نخستوزیری دولت عراق را در انبان دارد و همین میتواند اهمیت دیدگاههای وی را نشان دهد. دیدار با وی در یکی از هتلهای تهران مقدمه گفتوگوی «اعتماد» با این سیاستمدار شیعی عراق است.
">فریبا پژوه
مقدمه:
سخنان و مواضع دکتر ابراهیم جعفری نخستوزیر پیشین عراق اگرچه مانند سابق، بازتاب گستردهیی در رسانههای ایران ندارد، اما به دلیل جایگاه ویژهاش در ساختار سیاسی عراق، بسیار حائز اهمیت است. او تجربه نخستوزیری دولت عراق را در انبان دارد و همین میتواند اهمیت دیدگاههای وی را نشان دهد. دیدار با وی در یکی از هتلهای تهران مقدمه گفتوگوی «اعتماد» با این سیاستمدار شیعی عراق است.
">فریبا پژوه
مقدمه:
سخنان و مواضع دکتر ابراهیم جعفری نخستوزیر پیشین عراق اگرچه مانند سابق، بازتاب گستردهیی در رسانههای ایران ندارد، اما به دلیل جایگاه ویژهاش در ساختار سیاسی عراق، بسیار حائز اهمیت است. او تجربه نخستوزیری دولت عراق را در انبان دارد و همین میتواند اهمیت دیدگاههای وی را نشان دهد. دیدار با وی در یکی از هتلهای تهران مقدمه گفتوگوی «اعتماد» با این سیاستمدار شیعی عراق است.
">فریبا پژوه
مقدمه:
سخنان و مواضع دکتر ابراهیم جعفری نخستوزیر پیشین عراق اگرچه مانند سابق، بازتاب گستردهیی در رسانههای ایران ندارد، اما به دلیل جایگاه ویژهاش در ساختار سیاسی عراق، بسیار حائز اهمیت است. او تجربه نخستوزیری دولت عراق را در انبان دارد و همین میتواند اهمیت دیدگاههای وی را نشان دهد. دیدار با وی در یکی از هتلهای تهران مقدمه گفتوگوی «اعتماد» با این سیاستمدار شیعی عراق است.
">فریبا پژوه
مقدمه:
سخنان و مواضع دکتر ابراهیم جعفری نخستوزیر پیشین عراق اگرچه مانند سابق، بازتاب گستردهیی در رسانههای ایران ندارد، اما به دلیل جایگاه ویژهاش در ساختار سیاسی عراق، بسیار حائز اهمیت است. او تجربه نخستوزیری دولت عراق را در انبان دارد و همین میتواند اهمیت دیدگاههای وی را نشان دهد. دیدار با وی در یکی از هتلهای تهران مقدمه گفتوگوی «اعتماد» با این سیاستمدار شیعی عراق است.
* با توجه به افزایش اختلافات میان ایران و غرب [ایران ـ آمریکا]، اگر احتمالاً اختلافات بالا بگیرد موضع کشور عراق نسبت به این مساله چه خواهد بود؟
** در خصوص تشدید منازعه آمریکا و ایران باید بگویم در این رابطه سه قطب وجود دارد؛ قطب آمریکا، قطب ایران و قطب عراق. ما روابط استراتژیک، ثابت و طولانی با جمهوری اسلامی داریم زیرا همسایه ماست و به لحاظ اجتماعی پیوندهایی میان ما با ایران وجود دارد و منافعی حیاتی میان دو کشور برقرار است. همچنین با آمریکا نیز به دلیل حضور در عراق و مداخله امنیتی تحت نظارت سازمان ملل روابط استراتژیک داریم. اما باید میان دو پرونده عراق ـ ایران و عراق ـ آمریکا تفاوت قائل شد. روابط ایران و آمریکا بحرانی است و ما تلاشهایی را برای حل این بحران به کار گرفتهایم و البته تلاشهای سختی است زیرا آمریکا در عراق حضور دارد و ایران نیز دارای روابط با ماست.
البته ما معتقدیم که اوضاع بینالمللی اجازه نمیدهد که یک جنگ دیگر در منطقه رخ دهد. جنگ نه به صلاح آمریکاییها است و نه به نفع منطقه.
از زوایه دیگر موضوع پرونده هستهیی ایران قابل حل است، به خصوص اگر توافقی در این زمینه میان ایران و آژانس صورت پذیرد چرا که مقامات جمهوری اسلامی ایران بارها اظهار داشتهاند که ایران به دنبال تولید سلاح هستهیی نیست، البته ما (عراق) نیز دوست نداریم سلاح هستهیی در منطقه وجود داشته باشد.
نمیخواهیم منطقه پر از تسلیحات هستهیی شود ما خواهان آن هستیم که مشکلات میان آمریکا و ایران حل شود و حاضریم در این میان واسطه باشیم.
اما اگر مساله میان آمریکا و ایران حادتر شد، ما نمیخواهیم طرف باشیم و نمیخواهیم وارد این ماجرا شویم. عراق در این مساله طرف نخواهد شد.
*بعد از به اسارت در آمدن 5 دیپلمات ایرانی در اربیل عراق، دولت عراق بارها گفته است که برای آزادی این 5 دیپلمات تلاش خواهد کرد، چرا که به هر حال این دولت مسئول امنیت دیپلماتهای سایر کشورها است اما تاکنون در این زمینه موفق نشده است. اقدامات دولت مالکی در این زمینه چه بوده و دیپلماتهای ایرانی چه وقت آزاد خواهند شد؟
** اوضاع عراق، اوضاعی ویژه است. مسائل بینالمللی با مسائل و مشکلات عراق آمیخته شده است. همچنین مسائل و مشکلاتی میان خودمختاری کردستان و حکومت مرکزی عراق وجود دارد که باعث میشود مسائل پیچیدهتر شود.
همچنین بسیاری از مسئولان عراقی بارها و بارها در مصاحبههای خود گفتهاند که دستگیری افراد تابع کشورهای همجوار در خاک عراق توسط خارجیها اسفناک است و ما سعی خواهیم کرد مشکلات را حل کنیم. امیدواریم که این ایرانیها به زودی آزاد شوند و هیچ مسئول عراقی در این زمینه کوتاهی نخواهد کرد، چرا که به هر حال دولت عراق در قبال این دستگیریها مسئول است.
* فرماندهان نیروهای آمریکایی مستقر در عراق و به تبع آن دولتمردان آمریکایی بارها اعلام کردهاند که جمهوری اسلامی ایران به شورشیان در عراق کمک میکند. آنها بارها ادعا کردند که ایران به شورشیان عراقی سلاح میدهد و... نظر دولت عراق در این زمینه چیست؟ آیا این اتهام آمریکاییها توسط دولت عراق تایید میشود یا تکذیب؟
** ایران و عراق روابط بسیاری با هم دارند. روابط میان عراق و ایران روابطی همهجانبه است و در زمینههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی است و این روابط در حال گسترش است و هیچ مشکلی برای گسترش ارتباطات وجود ندارد.
بنابراین گسترش ارتباطات بین ایران و عراق، از سوی حکومت عراق و از سوی کشورهای خارجی بلا اشکال است.
این دو کشور حتی در مسائل امنیتی نیز پروتکل امضا کردهاند و تضمین دادهاند که هیچ کشوری در کار دیگری و مسائل داخلی آن کشور دخالت نکند.
البته گاهی گفته میشود که در مرزهای مشترک مسائلی به وجود آمده است، اما ما هیچ آمار مشخصی در این زمینه نداریم.
مسئولان عراقی بیش از یک بار، این مساله را با مقامات ایرانی مطرح کردهاند و مقامات ایرانی هم هر بار دخالت در مسائل داخلی عراق و تکذیب کردهاند و گفتهاند که این مساله هرگز اتفاق نیفتاده است.
* اختلافات مرزی میان عراق و ترکیه بر سر مساله کردهای عراق در حال افزایش است، به طوری که مجلس ترکیه به دولت ترکیه اجازه اقدام نظامی علیه کردهای کردستان عراق یا گروه پکک را داده است. این در حالی است که طی چند روز گذشته، در درگیری میان کردهای پکک و نیروهای نظامی ترکیه در مرز افرادی از هر دو طرف کشته شدهاند. با توجه به همه این مسائل و اظهارنظرهای اخیر جلال طالبانی رئیسجمهور عراق و افزایش اختلافات، آیا به نظر شما جنگی در حال آغاز شدن است؟ آیا جنگی در منطقه آغاز میشود؟
** از نقطهنظر سیاسی ما یک روند سیاسی میان عراق و کشورهای منطقه بر اساس مصالح مشترک و عدم دخالت در امور یکدیگر را آغاز کردهایم و این امر شامل ترکیه، ایران، سوریه، عربستان و اردن میشود. به همین دلیل عراق یک مسئولیت مهم بر عهده دارد و آن عدم آسیب رساندن به کشورهای همجوار و اجازه ندادن به هر گروهی است که بخواهد از خاک عراق علیه کشورهای همسایه عراق استفاده کند. همچنان که نمیخواهیم هیچ گروهی از خاک این کشور علیه کشورهای همسایه استفاده کند. ما نباید به هیچ گروه عراقی اجازه تجاوز به همسایگان از خاک عراق را بدهیم و در عین حال نمیتوانیم به هیچ کشور همسایه اجازه دهیم که حاکمیت عراق را خدشهدار کند.
بنابراین امیدواریم عقل بر احساسات غلبه کند و اقدام نظامی علیه عراق انجام نگیرد چون بر روابط ترکیه و عراق تاثیر منفی خواهد داشت. این از نظر سیاسی بود اما از نظر میدانی مجموعهیی عوامل داخلی، منطقهیی و بینالمللی دارای پیوند با اقلیم کردستان عراق است. بنابراین لازم است این موضوع به صورت ویژهیی نگاه شود و کاری نشود که بر مصالح عراق، ترکیه و بینالملل تاثیر منفی داشته باشد. من شخصاً معتقدم که این مساله اگر چه پیچیده است اما از طریق سیاسی و دیپلماسی قابل حل است.
* طی ماههای اخیر شاهد رد و بدل شدن سخنانی نه چندان گرم میان نوری المالکی نخستوزیر عراق و مقامات آمریکایی بودهایم. برخی از تحلیلگران بر این باورند که با توجه به اختلافات داخلی میان نیروها و احزاب عراقی، شاید دولت عراق در آینده دستخوش تغییراتی شود و دولت آمریکا نیز خواهان این تغییرات است. نظر شما در این زمینه چیست؟
** تردیدی نیست که برخی کشورها از جمله آمریکا در کنار عراق برای ساقط کردن صدام قرار گرفتند. اکنون آمریکا و انگلیس و بسیاری کشورهای دیگر که در عراق حضور دارند محتمل تلفات انسانی میشوند و آمریکا در این میان بیشترین تلفات را داشته است. البته آمریکا به جز این زیانهای جانی، زیانهای اقتصادی و حتی سیاسی نیز داشته است تا جایی که دموکراتها بر جمهوریخواهان در کنگره غلبه کردند. مساله عراق بر سیاست داخلی انگلستان نیز تاثیر داشت و موجب شد تونی بلر جایش را به گوردون براون بدهد. این مساله بر دولتهای ایتالیا و اسپانیا نیز تاثیر داشت. آمریکا احساس میکند در عراق زیان دیده است و تلاش میکند دولت آینده را از زیان بیشتر دور کند به همین دلیل به عراق با نگاه منافع آمریکا مینگرد و تلاش میکند مردم را قانع کند که روند امنیتی و سیاسی در عراق در مسیر درستی پیش میرود. واقعیت آن است که وضعیت امنیتی عراق همچنان نیازمند حمایت بینالمللی تا رسیدن به ثبات امنیتی است. البته نظرات و یدگاههای متفاوتی حتی میان نیروهای مسلح عراقی وجود دارد که طبیعی است.
واقعیت آن است که اختلاف در دیدگاههای مسئولان عراقی وجود دارد اما در خصوص استقرار عراق باید بگویم که عراق در حال پشتسر گذاشتن چالش پیشرو از جمله در زمینههای خدمات، اقتصادی و سیاسی است. دولت نیز با برخی مشکلات داخلی مواجه است، از جمله تعلیق فعالیتهای چند وزیر و شکاف میان دولت و پارلمان که امیدواریم یک راهحل مسالمتآمیز برای غلبه بر این مشکلات ایجاد شود.