مجله نیوزویک در مقالهای نوشت در شصتمین سالگرد تاسیس اسرائیل دولت یهود ممکن است در حال آماده شدن برای بزرگترین جنگی باشد که تاکنون داشته است. این برای رئیس جمهور بعدی آمریکا به چه معنی است؟
در این مقاله به قلم مایکل هرش آمده است در کل شش دهه پس از تاسیس یک ملت آنها نباید هنوز برای حق موجودیت شان بجنگند و پس از جنگهای 1327 1346، ،1352 و جنگ های دیگر از جمله دو انتفاضه بسیاری از اسرائیلی ها مایلند این تصور را داشته باشند که راهشان را به سوی حق موجودیت باز کرده اند. اما هنوز این اتفاق نیفتاده است . اسرائیل امروز در شصتمین سالگرد تاسیس اش با همان خطر موجودیتی مواجه است که در اولین ماه هایی مواجه بود که مجمع عمومی سازمان ملل تقسیم فلسطین را تصویب کرد و ارتش های عرب به این دولت تازه حمله کردند.
در اصل باید گفت اسرائیل اکنون حتی با خطر بزرگتری نسبت به آن زمان مواجه است. ممکن است در زمانی نه چندان دور اسرائیل درگیر بزرگترین جنگی برای موجودیت خود شود که در تاریخ نه چندان طولانی با آن مواجه بوده است.
رئیسجمهور آینده آمریکا (چه اوباما یا چه مک کین) ممکن است گرفتار بزرگترین بحران از زمان حوادث «20 شهریور 1380» شود. در حالی که مقامات اسرائیلی تاکید دارند که پایبند به دیپلماسی هستند شرایطی وجود دارد که مجموعا حمله اسرائیل به ایران را قبل از پایان سال جاری محتمل تر می سازد.
1 ـ یک ارزیابی جدید و نگران کننده تر اسرائیل مبنی بر اینکه ایران تا سال آینده توانایی ساخت بمب اتمی را خواهد داشت (درگزارش های اولیه به سال 1389 یا دیرتر اشاره شده بود).
2 ـ تضعیف تلاش های آمریکا ـ اروپا برای اعمال فشار اقتصادی بر ایران و منزوی ساختن آن.
نیکلاس برنز معاون وزیر خارجه آمریکا که کارشناس مسائل ایران بود به تازگی از وزارت خارجه بازنشسته شده و خلا بزرگی را ایجاد کرده است و بسیاری از اسرائیلی ها این حس فزاینده را دارند که واشنگتن در حال ارزیابی این امر است که چگونه با توانایی هسته ای ایران سر کند. در ضمن شرکت های اروپایی از جمله «او ام وی» اتریش و «ئی جی ال» سوئیس در حال سرمایه گذاری های چند میلیارد دلاری جدید در بخش انرژی ایران هستند.
3 ـ بازسازی ناوگان موشک های حزب الله در لبنان که هرچه اسرائیلی ها بیشتر منتظر بمانند به ایران توانایی وسیعتری برای اقدامات تلافیجویانه می دهد.
4 ـ تلاش های ایران برای طولانی کردن نامحدود تحقیقات آژانس بین المللی انرژی اتمی در خصوص تاریخچه و هدف برنامه هستهای آن.
قرار است گزارش جدید آژانس بزودی منتشر شود و ایران موافقت کرده است مطالبی را درباره تحقیقات کنونی آژانس اعلام دارد اما انتظار نمی رود این مسئله تا آن زمان حل شود.
5 ـ تمایل روسیه به تامین موشک های دفاعی زمین به هوای کوتاه برد برای تهران با وجود ابراز تمایل آن به پیوستن تحریم ها بر ضد ایران . شایعاتی جریان دارد که روسیه در حال مذاکره برای فروش سامانه های ضد هواپیمای دوربرد «اس ـ سیصد» به ایران است گرچه مسکو آن را تکذیب می کند. این سامانه های دفاعی بسیار پیشرفته به محض استقرار تغییر چشمگیری در مشکل مقابله با حملات هوایی اسرائیل ایجاد خواهند داد.
6 ـ و مسئله مهم دیگر خاتمه قریب الوقوع دوره تصدی دولت بوش است که دوست ترین و قطعا مطیع ترین دولت آمریکا نسبت به اسرائیلی ها بوده است. زمانی که اسرائیل در تابستان 1385 به حزب الله در لبنان حمله کرد؛ دولت بوش به دولت یهود چراغ سبز داد و عمدا مباحثات دیپلماتیک برای خاتمه جنگ را به تعویق انداخت . همین چند هفته قبل بوش با رضایت حمله شهریورماه گذشته اسرائیل به راکتور سوریه را هشداری برای ایران و کره شمالی توصیف کرد. این احتمال بسیار کمتر است که دولت اوباما سنگ اسرائیل را به سینه بزند و رویکرد مک کین قطعی نیست.
استدلال بسیاری از کارشناسان مسائل ایران این است که با وجود درخواست های مکرر محمود احمدینژاد رئیس جمهور ایران برای نابودی اسرائیل اصلا معلوم نیست که تهران قصد تولید کامل یک سلاح هسته ای را داشته باشد و در صورت تولید واقعا آن را بر ضد اسرائیل یا دولت دیگری به کار گیرد.
احمدی نژاد مترصد انتخاب مجدد است. قطعا یک گزینه برای اسرائیل ـ که زرادخانه هسته ای قابل ملاحظه خاص خود را داردـ توسل به منطق دیرینه بازدارندگی بر ضد ایران است به ویژه اگر احمدی نژاد کنار گذاشته شود و چهره های میانه روتری در تهران حاکم شوند.
حتی تندروهای اسرائیلی می دانند پیامدهای حمله به ایران خطرناک و دیرپا خواهد بود و این احتمال را تشدید می کند که احمدینژاد و دیگر تندروها در قدرت بمانند و احتمالا اسرائیل را گرفتار جنگی منطقه ای کنند.
برخی کارشناسان فنی و دفاعی آمریکا همچنین این استدلال را مطرح می کنند که حتی اکنون اسرائیل این توانایی را ندارد که بیش از یک مزاحم برای برنامه (هسته ای) ایران باشد. برنامه غنی سازی ایران نسبت به راکتور عراق که اسرائیل در سال 1360 منهدم کرد به مراتب پراکنده تر سری تر و حفاظت شده تر است . دیوید البرایت یکی از برجسته ترین صاحب نظران برنامه هسته ای ایران می گوید : «آنها می توانند کل تاسیسات نطنز (ایران ) را منهدم کنند اما برنامه آنها به طور جدی از پیشرفت باز نمی ماند».
اما آنچه در پس این مباحثات قرار دارد این است که هرچه اسرائیلی ها بیشتر منتظر باشند ایرانیان در برابر یک راه حل نظامی مقاوم تر می شوند به ویژه اگر آنها سامانه های روسی ضد هواپیما مستقر کنند. شناسایی نسل جدید سانتریفیوژهای «ای ـارـدو» ایران نیز سخت تر است. «انتونی کوردسمن» از مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی در واشنگتن گفت : «هیچ کسی هنوز نگفته است که نصب این سانتریفیوژ در تاسیسات پراکنده و کوچک بسیار آسانتر است» .
برای بسیاری از تندروهای اسرائیل گزینه های چندانی وجود ندارد. عقیده بر این است که آنها بار دیگر در عرصه جهان منزوی شده اند. احتمال حمله آمریکا به ایران در واقع از بین رفته است . (این در مورد برنامه هسته ای تهران است . اقدام نظامی آمریکا بر ضد اهدافی در ایران درست آن سوی مرز عراق هنوز محتمل است ).
بوش که هنوز در عراق گرفتار است هر روز بیش از پیش یک دولت رو به پایان قلمداد می شود. در حالی که بوش طی آخرین سفرش به خاورمیانه در دی ماه گذشته تلاش های جدی برای رد گزارش برآورد ملی پاییز گذشته به عمل آورد واشنگتن رسما در آن برآورد تجدید نظر نکرده است . در آن گزارش نتیجه گیری شده بود ایران برنامه تسلیحات هسته ای اش را متوقف کرده بود.
به گفته « بروس ریدل » مقام سابق شورای امنیت ملی برخی اسرائیلی ها حتی تهدید اخیر هیلاری کلینتون برای نابودی ایران در صورت حمله آن به اسرائیل را پذیرش ضمنی این موضع فروکش کرده جدید آمریکا می دانند : ما نمی توانیم مانع از (تولید) بمب ایران شویم بنابراین بر بازدارندگی در برابر استفاده از آن تاکید می کنیم . نتیجه آن که هرچه اسرائیل بیشتر منتظر حمله بماند نابودی نظامی برنامه هسته ای ایران و تحمل دیپلماتیک پیامدهای آن دشوار تر خواهد شد.
در عین حال مزایای وعده داده شده انتظار ـ راه حل دیپلماتیک دلخواه بر اساس فشارهای اقتصادی ـ ظاهرا در حال کمرنگ شدن است. اکنون این مسئله بیشتر به بقای سیاسی ایهود المرت نخست وزیر اسرائیل بستگی دارد که درگیر یک رسوایی دیگر این بار رشوه خواری است. اما اگر به دنبال سکوی پرتاب بحران جهانی بعدی هستید نگاه هایتان را به تل آویو بدوزید.