دکتر ابراهیم یزدی دبیرکل نهضت آزادی ایران و وزیر خارجه دولت موقت یکشنبهشب (پنجم خردادماه 1387) وارد فرودگاه بینالمللی امام خمینی تهران شد و مورد استقبال نزدیکان و همفکران خود قرار گرفت. یزدی سهماه پیش برای انجام چند سخنرانی در مراکز علمی و فرهنگی، دیدار با فرزندان و انجام معاینات پزشکی به آمریکا سفر کرده بود. یزدی در حالی یکشنبه شب به تهران بازگشت که سفر اخیر او با حاشیهها و بازتابهای مختلفی در محافل سیاسی متفاوت داخل و خارج از کشور همراه شد به گونهای که برخی رسانهها در داخل کشور از یک سو و از سوی دیگر برخی رسانههای خارجی به او اتهاماتی وارد کردند.
اگر در خارج از کشور ابراهیم یزدی به دلیل تاکید و پای فشاری بر خطمشی اصلاح در درون کشور مورد انتقاد قرار گرفت، در داخل کشور نیز برخی رسانهها از سخنان او در موسسه خاورمیانه واشنگتن که در تاریخ 16 فروردین ماه 1387 انجام شده بود تفسیرهای مختلف کردند. یزدی در آن سخنرانی گفته بود که «مسیر منتهی به دموکراسی، راهی هموار نیست. فراگیری دموکراسی، فرآیندی زمانبر و نفسگیر است. نیاز به شکیبایی، سختکوشی، پایداری و عشق و ایمان بسیار به راهی دارد که همه برای آن میکوشیم.» اما او در سخنرانی خود بر موضوع دیگری نیز تاکید کرده بود: «ایرانیان اساسا میهندوست هستند و هرگونه دخالت خارجی در امور داخلی کشورشان را نمیپسندند و قبول نمیکنند. صراحتا و صادقانه بگویم که خطمشی آمریکا در مورد ایران کمکی به آرمان دموکراسی در کشور ما نمیکند و بلکه به آن آسیب میرساند. این سیاست به یک بازنگری و تغییر اساسی نیاز دارد.» فضاسازی علیه شخص دکتر یزدی در حالی صورت گرفت که نهضت آزادی ایران، تشکلی که ابراهیم یزدی دبیرکلی آن را برعهده دارد در روزهای گذشته با محدودیتهایی مواجه شده است. به گونهای که ماموران مسوول از قرائت فاتحه و ادای احترام توسط اعضا و همفکران این تشکل بر مزار آیتالله طالقانی در بهشت زهرا جلوگیری کردند. آنان از آنجا که نتوانسته بودند مراسم رسمی سالگرد تاسیس تشکل خود را برگزار کنند تصمیم گرفتند با حضور در بهشت زهرا بر سر مزار آیتالله طالقانی از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران حاضر شده و نسبت به مقام او ادای احترام کنند. این ممانعت در حالی انجام شد که مراسم سیزدهمین سالگرد درگذشت مهندس مهدی بازرگان دبیرکل فقید نهضت آزادی ایران و نخستوزیر دولت موقت نیز که قرار بود در اوایل بهمنماه 1386 برگزار شود به دلیل مخالفت نهادهای مسوول لغو شده بود.
همانگونه که مراسم ششمین سالگرد درگذشت دکتر سحابی نماینده تهران در اولین دوره مجلس پس از انقلاب 57 و رئیس سنی این دوره از مجلس و از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران که قرار بود اواخر فروردینماه 1387 برگزار شود به دلیل مخالفت نهادهای مسوول لغو شد. اما این مخالفتها تنها به برگزاری مراسم رسمی منتهی نشد. به گونهای که ماموران با حضور در امامزاده عبدالله – محل دفن دکتر سحابی – حضور خانواده و نزدیکان دکتر سحابی را که برای قرائت فاتحه به آنجا رفته بودند زیر نظر گرفتند. این مسائل در حالی وجود دارد که کسانی با استفاده از برخی رسانههای داخلی و خارجی نسبت به مبارزات شخصیتهای ملی و سیاسی شبهه وارد میکنند. شبهاتی که فقط به حوادث پس از انقلاب منتهی نمیشود. عدهای از یک سو با به چالش کشاندن جمعی از شخصیتهای سیاسی و ملی به اینجا رسیدهاند که انقلاب را زیرسوال ببرند و در تلاشند تا به نوعی مسوولان قبل از انقلاب حتی نظامیان رژیم پهلوی را تبرئه کنند. بنابراین بدین وسیله سعی دارند با مخدوش کردن اهداف انقلاب و پیوند حوادث پس از انقلاب با خود انقلاب در حقیقت کل اعتراض مردم به سلطنت پهلوی را لوث کنند. از سوی دیگر در کنار تحرکات رسانههای خارجی، برخی رسانههای داخلی در برنامههای جداگانه درصدد بازخوانی انقلاب و پاسخ به برخی شبکههای تلویزیونی و رسانههای خارجی که سعی میکنند رفتار انقلاب را نقد کند، برآمدهاند. این موضعگیریها در حالی صورت میگیرد که ابراهیم یزدی مورد حمله قرار میگیرد و اتهامهایی به آنان نسبت داده میشود بر این اساس است که مهندس عزتالله سحابی عضو شورای انقلاب و از چهرههای شاخص جریان فکری، سیاسی ملی ـمذهبی در برابر مخدوش کردن عناصر مبارز ملی، منافع ملی و اهداف انقلاب توسط برخی رسانههای خاص واکنش نشان میدهد.
دفاع مهندس سحابی از دکتر یزدی
سحابی همچون گذشته با تاکید بر حقانیت اهداف انقلاب نسبت به انگیزه برخی جریانها برای تخریب شخصیتهای ملی موثر در انقلاب و ارائه تاریخ انقلاب آنگونه که خود میخواهند هشدار میدهد از همینرو او با دفاع از ابراهیم یزدی دبیرکل نهضت آزادی ایران، اتهاماتی را که توسط برخی رسانهها در داخل کشور از یکسو و از سوی دیگر برخی رسانههای خارجی در ماههای اخیر بر او وارد شده را رد کرده و بر صداقت و نقش موثر او در انقلاب سال 57 تاکید میکند. همانگونه که محمد توسلی رئیس دفتر سیاسی نهضت آزادی ایران تاکید دارد که این تشکل سیاسی از همان بدو پیروزی انقلاب اسلامی در مقابل تغییرات رادیکال و یک شبه که در آن ایام توسط برخی افراد و گروهها مطرح میشد، ایستاده بود و بر تغییرات گامبهگام و اصلاحات تدریجی در راستای اصول و آرمانهای انقلاب در دولت موقت تاکید میکرد. بر همین اساس بود که ابراهیم یزدی هنگامی که خود و همفکرانش در سال 1380 به فعالیتهای براندازانه متهم شدند به نشریه فرانسوی لوموند گفت که «نهضت آزادی در طول سالیان دراز به خط مشی قانونگرایانه خود وفادار بوده و هرگز خواهان سرنگونی نظام یا شورش مردمی نیست. ما خواهان تغییر مسوولان هستیم و این تغییر چه به صورت کامل و چه نسبی و تدریجی در قانون اساسی به رسمیت شناخته شده و با استفاده از انتخابات مجلس یا ریاستجمهوری امکانپذیر گشته است. بنابراین هیچکس نمیتواند ما را متهم به براندازی کند زیرا ما خواهان تغییرات دموکراتیک در چارچوب قانون و روشهای مسالمتجویانه هستیم.»
همانگونه که در طول 30 سال گذشته اعضا و هواداران نهضت آزادی در پی استعفای دولت موقت و پایان کار مجلس اول با انتشار اطلاعیهها و تحلیلهای سیاسی- اجتماعی به تشریح مواضع خود در حوزههای مختلف پرداختهاند. مواضعی که خط قرمز آن منافع ملی، استقلال و تمامیت ارضی کشور بوده است؛ آنگونه که ابراهیم یزدی در واکنش به اظهارات هیلاری کلینتون نامزد انتخابات ریاست جمهوری آمریکا که خواستار محو ایران در صورت حمله تهران به تلآویو شده بود از او پرسید که اگر اسرائیل به ایران حمله کند چه موضعی میگیرد.
به این ترتیب دکتر ابراهیم یزدی در پایان سفر سه ماههاش به ایران بازگشت تا همانطور که در سخنرانی خود در موسسه خاورمیانه واشنگتن گفته بود، نشان دهد به تغییرات دموکراتیک در ایران هم منطقا و هم قلبا خوشبین است.