علیاکبر عالمیان
سخنان اخیر رهبر فرزانۀ انقلاب در جمع مردم قم و در روز عید غدیرخم، حاوی نکات راهبردی و مهمی است که تأمل عالمانه در آن ضروری به نظر میرسد. دقت نظر قابل تحسین ایشان در انتخاب روز عید غدیر به عنوان محملی برای افشای توطئه دشمنان در ایجاد «تفرقه بین شیعه و سنی»، بر هوشمندی و کیاست ولیامر مسلمین تأکید دارد. آنچه ایشان در این سخنرانی مهم مطرح نمودهاند، ذکر بزرگترین آفاتی است که امروزه اسلام و جمهوری اسلامی ایران را با چالشهای جدی مواجه ساخته است. با تحلیلی کوتاه بر بیانات معظمله، نکاتی را متذکر میشوم:
الف. استراتژی دشمنان؛ ایجاد تفرقه
محور اصلی بیانات رهبر انقلاب، توطئه دیرینه دشمنان اسلام در جهت ایجاد اختلاف و دودستگی در صفوف به هم فشرده مسلمانان بوده است. ایشان با تذکر این نکته که «دشمن میخواهد مسأله غدیر را به زمینهای برای برادرکشی و جنگ و خونریزی میان مسلمانان تبدیل کند و به کمتر از این هم راضی نمیشود»، هشدار میدهند که: «شیعیان نباید کوچکترین اظهارنظر یا حرکتی انجام دهند که به این توطئه کمک کنند؛ ضمن آن که برادران اهل سنت نیز باید هوشیار و مراقب سوءاستفاده دشمنان از تعصبات و احساسات مذهبی باشند.»
تأکید معظمله بر عدم سوءاستفاده از واقعۀ «غدیر» حکایت از توطئه حساب شدۀ دشمنان اسلام دارد. واقعیت آن است که بیتدبیری برخی به ظاهر شیعه و استفاده افراطی از جریان غدیر و نفی مطلق اهل سنت، چالشهایی جدی را متوجه اصل «وحدت اسلامی » نموده است. از طرفی جریان نصب حضرت علیابنابیطالب(ع) به امامت و رهبری امت از سوی پیامبر عظیمالشأن اسلام(ص) مورد تأکید و تأیید فراوان شیعه و سنی قرار گرفته است، از طرفی هم برادران اهل سنت بر جانشینی خلفای سهگانه تأکید دارند. در این زمینه از ابتدای واقعۀ سقیفه تا به امروز بحثو گفتوگوهای فراوانی بین علمای شیعه و سنی صورت پذیرفته است، اما با این حال سؤال اینجاست که آیا عقاید خاص شیعه و سنی در جریان رهبری پس از پیامبر، باید موجبات انشقاق در جهان اسلام را فراهم آورد؟ تأکید رهبر معظم انقلاب بر جلوگیری از سوءاستفاده دشمن از جریان غدیر ناظر به این معناست؛ که مسألۀ غدیر از مسلّمات تاریخی از دیدگاه ما شیعیان است و علی(ع) به عنوان جانشین بلافصل پیامبر(ص) است. اما در این میان دشمنان اسلام در پی آنند تا با سوءاستفاده از مسأله غدیر به اختلاف بین مسلمانان دامن زنند.
رهبر انقلاب در این سخنان در تبیین خصوصیات امیرالمؤمنین(ع) ایشان را «مظهر برخورداری از علم، عقل و تدبیر» دانستهاند و این یعنی آن که حضرت(ع) در تمام مواضع سیاسی و اعتقادی همواره با تدبیر و تعقل و خردورزی برخورد کردهاند و در هیچ جای تاریخ نمونهای از افراط و تفریط در روش و منش اهل بیت(ع) دیده نمیشود بهترین روش همان است که بزرگان ما با تأسی از فرمایشات اهل بیت(ع) انجام دادهاند. در طول تاریخ؛ بارها و بارها علمای صاحب نام شیعه به مناظره و بحث و بررسی پیرامون مسأله غدیر پرداختهاند و با استدلال، منطق و تدبر امامت بلافصل علی(ع) را اثبات کردهاند اما با این حال هیچگاه روشی افراطی در نفی خلفای ثلاثه نداشتهاند، چرا که آنان به خوبی دریافته بودند که بزرگترین مصلحت، حفظ کیان اسلام و مسلمین از گزند دشمنان است و هرگونه حرکت افراطی به ضرر دین مقدس حضرت محمد(ص) خواهد بود. تأکید مقام معظم رهبری هم ناظر به همین مسأله مهم میباشد. باید هوشیار بود تا جامعه اسلامی در دام توطئه تفرقهافکنی دشمنان گرفتار نگردد چرا که ایجاد تفرقه، مهمترین استراتژی آنان است.
ب. جمهوری اسلامی ایران، عامل وحدت مسلمانان
حضرت آیتالله خامنهای در ادامۀ بیاناتشان خاطرنشان میکنند: «قدرتهای استکباری و در رأس آن آمریکا، برای مقابله با موج روزافزون بیداری اسلامی که منشأ آن برافراشته شدن پرچم جمهوری اسلامی در ایران است، به ایجاد اختلاف میان شیعه و سنی روی آوردهاند.» این سخن مقام معظم رهبری، بیانگر توطئه حسابشدۀ دشمنان بر علیه جمهوری اسلامی ایران است. آنان به خوبی دریافتهاند که وجود نظامی به نام جمهوری اسلامی ، نه تنها موجب ایجاد بیداری اسلامی در جهان شده است، بلکه عامل وحدت میان مسلمین نیز گردیده است. بیگمان این جایگاه محوری و قابل تحسین جمهوری اسلامی به عنوان امالقرای جهان اسلام و عامل وحدتبخش بین مسلمین، مرهون تدابیر و سیاستهای مدبرانه و هوشیارانه امام خمینی(ره) است که ایران را از جایگاه کشوری منفعل، به کشوری فعال و تأثیرگذار تبدیل کردند و با حمایت قاطع از ملل مسلمان، عامل وحدت و یکدلی قابل قبول بین آنان شدند.
میتوان گفت که این استراتژی امام(ره) ریشه در اندیشههای والای معصومین(ع) به ویژه حضرت علی(ع) در حفظ و حراست از کیان اسلامی دارد و دشمنان نیز به عظمت این جایگاه واقف شدند، بنابراین جهت جلوگیری از رشد اسلام و اقتدار مسلمین، بهترین راه را در ایجاد اختلاف بین آنان و ایجاد جنگهای عقیدتی و قومیتی دانستند، اما وقتی به نقش جمهوری اسلامی در خنثیسازی این توطئه پیبردند، راهحل را در مقابله جدی با نظام اسلامی دانستند، از این رو از سویی به هر بهانهای به ایجاد تفرقه بین مسلمانان دست میزنند و از طرفی دیگر نیز در پی ضربهزدن به جمهوری اسلامی اند تا عامل وحدت بین مسلمانان از میان برود. از این رو با تبلیغات دروغین بر ضدجمهوری اسلامی، سعی در ایجاد بدبینی نسبت به نظام اسلامی در بین مسلمانان و دولتهای اسلامی دارند. به همین دلیل بود که رهبر انقلاب، با اشاره به تبلیغات دشمنان از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی برای ترساندن کشورهای منطقه از جمهوری اسلامی ایران، خاطرنشان میکنند: «روِسا و سیاستمداران کشورهای اسلامی به ویژه کشورهای منطقه بدانند عزت اسلام و قدرت جمهوری اسلامی ایران مایه پشتگرمی و قوت آنان خواهد بود.»
اشاره معظمله بر این نکته که قدرت جمهوری اسلامی مایۀ پشتگرمی کشورهای مسلمان است، تأکیدی مجدد بر جایگاه والای جمهوری اسلامی در جهان اسلام است. ایران دوست و یاور همۀ ملتهای مسلمان است و با دولتهای اسلامی ، نیز برادر و همراه است. امروزه ایران اسلامی بزرگترین نقش را در راه ایجاد دوستی، برادری و وحدت بین کشورهای اسلامی ایفا میکند. هدف نظام ما هم حفظ و گسترش عزت و عظمت مسلمین و آموزههای نبیمکرم اسلام(ص) است. از این رو علیرغم آنکه، مذهب رسمیکشور ما شیعه اثنیاشعری میباشد و جمهوری اسلامی ایران نیز به عنوان تنها کشور شیعی جهان ـ از لحاظ نوع حکومت و اعتقاد اکثریت جامعهـ میباشد؛ اما سیاست کلان نظام، نه بر مبنای «شیعهگرایی و سنیگریزی» بلکه بر مبنای حفظ وحدت بین مسلمانان است. از این روست که در حمایت از مسلمانان جهان، نه ملاک شیعه و سنی بودن، بلکه اعتقاد به اسلام و پیامبر(ص) مدنظر مسؤولان، قرار گرفته است. حمایت قاطع ملت و دولت ایران از مردم مظلوم فلسطین نیز گواه صادقی بر این مدعاست. پیش از آن نیز حمایت از ملتهایی نظیر بوسنی و مانند آن نیز حکایت از نگاه کلان جمهوری اسلامی در برخورد با مشکلات مسلمانان دارد.
امروزه ایران اسلامی به عنوان منادی وحدت بین مسلمانان محسوب میشود و رهبران نظام ما نیز از هر عملی که موجب افتراق بین مسلمین شود جلوگیری میکنند. برادران اهل سنت نیز باید مانند گذشته به نیت خیر و مقدس نظام جمهوری اسلامی ایمان داشته باشند. به یاد داشته باشیم که موضع رهبر بزرگوار انقلاب در مورد انفجار و تخریب حرم مطهر عسکریین(ع) چگونه بوده است؟ در حالی که دشمنان اسلام و مسلمانان، شادمانه درصدد بودند تا از این واقعه تلخ بهرهبرداری سیاسی کنند و جنگی اعتقادی بین مسلمانان راه بیندازند، اما با پیام هوشمندانه و مدبرانه رهبری و موضع گیری عاقلانه شیعیان این توطئه،در نطفه خفه شد. معظمله این واقعه را «یک جنایت سیاسی» نامیدند و بدین طریق، از توطئه دشمنان پرده برداشتند.
این واکنش نشانگر این واقعیت است که علیرغم جریحهدار شدن احساسات شیعیان در جریان هتک حرمت به ساحت مقدس دو امام گرانقدر، آنان حساب اکثریت اهل سنت را از عدهای افراطگرای جنایتپیشه جدا میدانند و هرگز در پی جدایی از برادران اهل سنت نخواهند بود. جمهوری اسلامی ایران نیز همچون گذشته منادی وحدت بین شیعه و سنی خواهد بود و در این راه توطئه و شانتاژهای سیاسی دشمنان اسلام و جمهوری اسلامی نیز به لطف خدا ناکام خواهد ماند. دقیقاً به همین دلیل بود که رهبر بزرگوار انقلاب در این سخنان از شکلگیری تلاشی شوم جهت اتحاد بین آمریکا، انگلیس و چند کشور عربی بر ضد جمهوری اسلامی ایران خبر دادند و تصریح کردند: «اگر چنین اتحادی همشکل بگیرد، فایدهای نخواهد داشت؛ زیرا در دوران جنگ تحمیلی، اتحادی بالاتر و قدرتمندتر از این شکل گرفت تا با مزدوری صدام رو سیاه و بدعاقبت، قسمتی از خاک ایران را اشغال کنند و هشت سال هم تمام تلاش خود را به کار گرفتند، اما در نهایت نتوانستند هیچ غلطی انجام بدهند و اکنون نیز توطئه آنها بر ضد نظام اسلامی به جایی نخواهد رسید.»
نظام جمهوری اسلامی تاکنون به لطف خدا و توجهات حضرت ولیعصر(عج) و حضور خالصانه و مقتدرانه ملت نجیب ایران پابرجا مانده و انشاءالله پابرجا خواهد ماند، و این یعنی آن که رشد، بالندگی و عظمت جمهوری اسلامی به مثابه ایجاد وحدت بیشتر بین ملل و دول اسلامی است. ایران اسلامی مظهر دوستی، محبت و همبستگی بین کشورهای اسلامی است و به فضل خدا فتنهانگیزی دشمنان اسلامی بر ضد نظام اسلامی ایران کارساز نخواهد شد.