مقام معظم رهبری توجه و محور قراردادن عمق عقبه سیاسی جمهوری اسلامی ایران را بعنوان یک راهبرد در محاسبات سیاسی مطرح فرمودند. معظم له در دیدار با مسئولین حج در تاریخ هشتم بهمن ماه فرمود:
«عمق عقبه سیاسی جمهوری اسلامی ایران در میان ملتهای مسلمان واقعیتی است که نباید در محاسبات سیاسی فراموش شود.»
ایشان اقبال روزافزون مسلمانان به نظام جمهوری ایران را ناشی از هویت انقلاب اسلامی و اندیشه ها و نام امام خمینی(ره) دانستند.
ثمره راهبرد صدور انقلاب
عمق عقبه سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران در حقیقت ثمره راهبرد مهم امام خمینی(ره) رهبر کبیر و فقید انقلاب اسلامی، تحت عنوان «صدور انقلاب» است. خاستگاه تکوین چنین راهبردی در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)، اعتقاد به قدرت عظیم مردم بعنوان اصلی ترین مؤلفه اقتدار جهان اسلام است که در جمله مزبور از رهبر معظم انقلاب حضرت آیه الله خامنه ای (دام ظله) تبلور یافته است و بر این اساس در مقابل توطئه های غرب در چالش هسته ای با جمهوری اسلامی فرمودند که بمب اتمی ما اراده ملت است.
امام خمینی رهبر کبیر و فقید انقلاب اسلامی درباره این خاستگاه فرمودند:
«اسلام صادر شد در سرتاسر دنیا، از این سیاه های عزیزی که در آمریکا هستند و تا آفریقا و تا شوروی و همه جا، نور اسلام تابیده است و توجه مردم به اسلام شده است و مقصود ما از صدور انقلاب همین بود و تحقق پیدا کرد و انشاءالله اسلام در همه جا غلبه بر کفر پیدا خواهد کرد». (به نقل از انقلاب اسلامی از دیدگاه امام خمینی ص114).
امام خمینی(ره) همچنین فرمودند:
«عطر خونهای پاک شهدای عزیز ما، در تمامی جهان پیچیده و اثرات آن را در اقصی نقاط عالم مشاهده می کنیم. حماسه و مردم فلسطین یک پدیده تصادفی نیست. آیا دنیا تصور می کند که این حماسه را چه کسانی سروده اند و هم اکنون مردم فلسطین به چه آرمانی تکیه کرده اند که بی محابا و با دست خالی دربرابر حملات وحشیانه صهیونیست ها مقاومت می کنند؟ آیا تنها آوای وطن گرایی است که از وجود آنان دنیایی از صلابت آفریده است آیا از درخت سیاست بازان خود فروخته است که بر دامن فلسطینیان میوه استقامت و زیتون نور و امید میریزد؟
اگر این چنین بود، اینها که سالهاست در کنار فلسطینیان و به نام ملت فلسطین نان خورده اند! شکی نیست که این آوای «الله اکبر» است، این همان فریاد ملت ماست که در ایران شاه را و در بیت المقدس غاصبین را به نومیدی کشاند. و این تحقق همان شعار برائت است که ملت فلسطین در تظاهرات حج، دوشادوش خواهران و برادران ایرانی خود فریاد رسای آزادی قدس را سر داد و مرگ بر آمریکا، شوروی و اسرائیل گفت، و بر همان بستر شهادتی که خون عزیزان ما بر آن ریخته شد، او نیز نثار خون نمود و به رسم شهادت آرمید.
آری، فلسطینی راه گم کرده خود را از راه برائت ما یافت و دیدیم که در این مبارزه چطور حصارهای آهنین فرو ریخت و چگونه خون بر شمشیر و ایمان بر کفر و فریاد بر گلوله پیروز شد و چطور خواب بنی اسرائیل در تصرف از نیل تا فرات آشفته گشت، و دوباره کوکب دریه فلسطین از شجره مبارکه لاشرقیه و لاغربیه مابرافروخت. و امروز به همان گونه که فعالیت های وسیعی در سراسر جهان برای به سازش کشیدن ما به کفر و شرک در جریان است، برای خاموش کردن شعله های خشم ملت مسلمان فلسطین نیز به همان شکل ادامه دارد و این تنها یک نمونه از پیشرفت انقلاب است.
و حال آن که معتقدین به اصول انقلاب اسلامی ما در سراسر جهان رو به فزونی نهاده است و ما اینها را سرمایه های بالقوه انقلاب خود تلقی می کنیم، و هم آنهایی که با مرکب خون طومار حمایت از ما را امضاء می کنند و با سر و جان دعوت انقلاب را لبیک می گویند و به یاری خداوند کنترل همه جهان را به دست خواهند گرفت.
امروز جنگ حق و باطل، جنگ فقر و غنا، جنگ استضعاف و استکبار و جنگ پابرهنه ها و مرفهین بی درد شروع شده است و من دست و بازوی همه عزیزانی که در سراسر جهان کوله بار مبارزه را بر دوش گرفته اند و عزم جهاد در راه خدا و اعتلای عزت مسلمین را نموده اند، می بوسم و سلام و درودهای خالصانه خود را به همه غنچه های آزادی و کمال نثار می کنم و به ملت عزیز و دلاور ایران هم عرض می کنم خداوند آثار و برکات معنویت شما را به جهان صادر نموده است، و قلبها و چشمان پرفروغ شما کانون حمایت از محرومان شده است، و شراره کینه انقلابیتان جهانخواران چپ و راست را به وحشت انداخته است. » (همان منبع ص 119 و 118)
راهبردی که مقام معظم رهبری مطرح نموده اند از همین خاستگاه نشأت گرفته است و این خاستگاه ریشه در تعالیم سیاسی قرآن کریم و سیره ائمه معصومین«ع» دارد.
این راهبرد بیانگر این حقیقت است که آنچه استکبار جهانی بعنوان اجماع جهانی بر علیه حق مسلم ملت اسلامی ما در استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای دنبال می کند، در واقع اجماع قدرتهای استکباری است که ممکن است برخی دولتهای دیگر دست نشانده و یا ضعیف را دنبال خود بکشند، اما اجماع ملتها خصوصا ملتهای مسلمان نمیباشد زیرا هویت انقلاب اسلامی و اندیشه ها و ویژگیهای شخصیتی امام خمینی(ره) بخش مهمی از افکار عمومی جهان را به خود جلب نموده است و این همان واقعیتی است که امام راحل(ره) به عنوان «سرمایه های بالقوه انقلاب اسلامی» و مقام معظم رهبری تحت عنوان «عمق عقبه سیاسی جمهوری اسلامی» مطرح نموده اند و خواستار توجه به آن در محاسبات سیاسی شدهاند.
خوشبختانه یکی از رویکردهای اساسی دولت اصول گرا در سیاست خارجی، تکیه به روابط با ملتها بجای تکیه بر روابط با دولتهاست و بر این اساس دکتر احمدی نژاد با مطرح نمودن ایده و آرمان امام راحل (قدس سره) مبنی بر استراتژی محو رژیم صهیونیستی اسرائیل از صفحه روزگار و افشای افسانه هولوکاست یک موج جهانی از حمایت ملتهای مسلمان و نخبگان متعهد کشورهای غربی را پدید آورد که خود نمود مشخصی از عمق عقبه سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران می باشد و بر این اساس برخی از شخصیت های اسلامی، مردم سالاری در اندیشه امام راحل(ره) را هدیه ای گرانبها به تجارب دعوت اسلامی در جهان اسلام تلقی نمودهاند.
محورهای راهبرد «عمق عقبه سیاسی جمهوری اسلامی»
در راهبرد ارائه شده توسط مقام معظم رهبری دو محور وجود دارد که باید مورد تدقیق نظر نخبگان سیاسی متعهد و مسئولین نظام قرار گیرد:
1) واقعیت «عمق عقبه سیاسی جمهوری اسلامی»
2) نقش راهبرد «عمق عقبه سیاسی جمهوری اسلامی» در محاسبات سیاسی
محور اول: واقعیت «عمق عقبه سیاسی جمهوری اسلامی» در عصر کنونی
عمق عقبه سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران در عصر کنونی در موضوعات ذیل نمود یافته است:
الف) ایجاد نهضت بیداری در میان ملتها خصوصا ملتهای مسلمان
ب) تبدیل شدن ایران اسلامی بعنوان ام القرای جهان اسلام
ج) محبوبیت جمهوری اسلامی در میان ملتها و دانشجویان و جوانان جهان
د) تبدیل شدن تفکر شیعی بعنوان یک الگو در میان مسلمانان و نخبگان متعهد
موضوعات مزبور در سخنان برخی نخبگان متعهد در جهان اسلام تبلور یافته است:سخنگوی جهاد اسلامی فلسطین در ملاقات با امام راحل(ره) گفت:«انتفاضه، بارقه ای از نور و بازتابی از پیروزی های بزرگ انقلاب شماست؛ انقلابی که بزرگترین تحول را در عصر ما به وجود آورد.»(به نقل از کتاب انتفاضه فلسطین، کرهرودی ص199)
اقبال لاهوری در فلسفه خود پیش بینی نموده است که تهران در آینده قرارگاه مسلمانان خواهد شد.(به نقل از فلسفه وجودی ص73)
پروفسور میخائیل لمشف دبیر فدراسیون روسیه می گوید:«از بعد بین المللی، اندیشه امام سراسر جهان را دربر گرفت.»(به نقل از روزنامه جمهوری اسلامی 18/7/78)
شکفو عمر بشیچ مفتی کرواسی میگوید:
«امام خمینی در دنیای اسلام و در کل جهان از احترام والایی برخوردار هستند و اندیشه و تفکر ایشان نه تنها باعث بیداری پیروان دین اسلام شد بلکه پیروان سایر ادیان را به تفکر در مورد نقش دین در جامعه واداشت. با گذشت چند سال از رحلت امام خمینی(ره) ما شاهد هستیم که افکار و اندیشه های ایشان در جهان طرفداران فراوانی دارد و باید همه ادیان الهی، قدردان بزرگترین اصلاح گر قرن بیستم یعنی امام خمینی(ره) باشند.»(همان منبع 11/7/84)
حسن الباش اندیشمند معروف فلسطینی می گوید:«بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، ملتهای زیادی از جمله مردم فلسطین، الجزایر، کشورهای آسیای میانه و جنوب شرق آسیا تحت تاثیر اندیشه های امام خمینی قرار گرفتند.»(همان منبع 10/7/78)
تحلیل گران غربی معتقدند که جریان بازگشت ملتها به دین باوری که یکی از آثار و انقلاب اسلامی ایران به شمار می رود، همانند یک سیل خروشان به راه افتاده است و این فکر که سکولاریسم همه جهان را دربرمی گیرد، به پایان رسیده است و اجتماع عظیم سیاه پوستان مسلمان ایالات متحده آمریکا در سال 1995 در واشنگتن و برخاستن طنین پرصلابت «الله اکبر» در مقابل کاخ سفید، مقر ریاست جمهوری آمریکا را نشانه ای از یک خیزش معنوی و اخلاقی در کانون یک جامعه سکولار میدانند.
آنچه بیان شد گوشه ای از نمودهای عینی و واقعی عقبه سیاسی جمهوری اسلامی و پایگاه مردمی آن در سراسر جهان است که باید در محاسبات و معادلات سیاسی محور تحلیل ها و سیاست گذاریها و تصمیمات در حوزه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران قرارگیرد.
مقام معظم رهبری در این خصوص می فرماید: «علی رغم گذشت بیش از یکصد و پنجاه سال از برنامه ریزی مدرن و همه جانبه علیه اسلام، امروز در سراسر دنیا یک حرکت عظیم اسلامی بوجود آمده است که به موجب آن اسلام در آفریقا، آسیا و حتی در قلب اروپا حیات جدیدی را بازیافته و مسلمانان به شخصیت و هویت واقعی خود پی برده اند.» (به نقل از کیهان 22/9/78)
بازگشت به خویشتن در جهان اسلام
بحران هویت از ریشه ای ترین عوامل عقب ماندگی مسلمانان و پذیرش سلطه استکباری و درماندگی 5/1 میلیارد مسلمان در برابر سه میلیون صهیونیست بوده است.
امام خمینی(ره) با رهبری حکیمانه خود و ارایه چهره ای جدید از اسلام و صدور پیام های حیاتبخش انقلاب اسلامی به سراسر جهان، نه تنها مسلمانان را از این بحران نجات دادند بلکه در میان غیر مسلمانان نیز موجی از رویکرد به دین و معنویت را ایجاد نمودند.
دکتر «بداته» رئیس فدراسیون جوامع اسلامی اسپانیا می گوید: «چهره حیاتبخش امام خمینی(ره) در جهان اسلام امری غیرقابل اغماض است. انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره) سبب بروز تحولات و دگرگونی های عظیم در جهان اسلام شد و وی چهره جدیدی از اسلام ارائه کرد.» ( از روزنامه جمهوری اسلامی 5/7/78)
یک اندیشمند تاجیک میگوید:
«امام خمینی(ره) روش نوینی در نگرش به پدیده های جهان مطرح کرد.» (همان منبع)
حسن الباش اندیشمند معروف فلسطینی می گوید: «جهان اسلام قبل از سال 7531 از فقدان هویت رنج می برد، اما امام خمینی(ره) با انقلاب خود توانست تغییرات بزرگی را در مردم و هویت و شخصیت آنان ایجاد کند به طوری که مسلمانان هم اکنون به مسلمان بودن خود می بالند.» (همان منبع 10/7/78)
محور سوم: نقش راهبرد «عمق سیاسی جمهوری اسلامی» در محاسبات سیاسی
سومین محوری که در سخنان مقام معظم رهبری وجود دارد، اشاره به نقش این راهبرد در محاسبات سیاسی می باشد و بر این اساس تاکید نموده اند که عمق عقبه سیاسی نظام مورد غفلت مسئولین دولت و خصوصا مسئولین سیاست خارجی و شورای عالی امنیت ملی قرار نگیرد.
منشأ اتخاذ این راهبرد را می توان یکی از مبانی مردم سالاری دینی یعنی تکیه بر قدرت مردم به عنوان مولفه اصلی قدرت و اقتدار، دانست. این مولفه در اندیشه های سیاسی امام خمینی (ره) رهبر کبیر انقلاب اسلامی در سخنان فراوانی مورد تاکید قرار گرفته است و معظم له عملا با تکیه بر این مولفه، توانست مبارزات ملت ایران را تا سرنگونی رژیم شاهنشاهی مورد حمایت قدرت های استکباری رهبری نماید و سپس دهه اول انقلاب را که در آن جنگ 8 ساله ابرقدرت ها بر علیه جمهوری اسلامی وجود داشت، را با موفقیت و پیروزی پشت سر بگذارد.
اخوان المسلمین در مصر نمونه بارزی از این حقیقت است. حمایت و استقبالی که مردم مسلمان در سراسر جهان اسلام از سخنان دکتر احمدی نژاد ریاست جمهور در سازمان ملل و خصوصاً محو رژیم اسرائیل از صفحه روزگار و افسانه هلوکاست نمودند وپیروزی حماس و افزایش اقبال مسلمانان به جمهوری اسلامی ایران و گسترش نفرت از آمریکا در حج امسال و تظاهرات در سراسر جهان بر علیه جنگ افروزان در عراق وافغانستان و ده ها نمونه دیگر، بیانگر این حقیقت است که عقبه سیاسی جمهوری اسلامی، حاوی یک قدرت عظیم مردمی در جهان اسلام و حتی جهان غرب است که باید در سیاست های خارجی خصوصاً در چالش هسته ای کشورهای غربی با جمهوری اسلامی بدان تکیه شود.