تاریخ انتشار : ۰۷ آبان ۱۳۸۸ - ۰۷:۳۵  ، 
شناسه خبر : ۴۱۳۶۰
گفت‌وگو با آیت‌الله علی محمدی‌تاکندی کاندیدای مجلس خبرگان رهبری
احسان مهرابی مقدمه: در کمتر از یک ماه باقیمانده به برگزاری انتخابات مجلس خبرگان رهبری کاندیداهای این مجلس به بیان دیدگاه‌های خود درباره این مجلس می‌پردازند. در بررسی این دیدگاه عملا دو دیدگاه برجسته درباره نحوه اداره مجلس خبرگان مشخص می‌شود. دیدگاهی که معتقد است اطلاع‌رسانی مجلس خبرگان از اتفاقات رخ داده و اقدامات انجام شده درون این مجلس ناکافی بوده و نیاز به اقدامات بیشتری در این زمینه است و دیدگاه دیگری که این اطلاع‌رسانی بیشتر را به مصلحت نمی‌داند و همچنان نظر بر این دارد که مذاکرات مجلس خبرگان رهبری غیرعلنی باقی بماند. البته گویا نظریه گروه دوم طرفداران بیشتری در مجلس خبرگان رهبری دارد؛ چرا که در تغییرات آیین‌نامه مجلس خبرگان رای اکثریت بر آن قرار گرفت که این مذاکرات همچنان غیرعلنی باقی بماند و حتی نطق‌های پیش از دستور اعضای این مجلس هم کماکان امکان شنیده شدن مستقیم توسط مردم را پیدا نمی‌کند. لذا کسانی که تمایل به اطلاع از مذاکرات مجلس خبرگان دارند باید کمی ‌‌صبر پیشه کنند تا در تغییرات دیگر احتمالی این امکان فراهم شود. این تغییرات البته با تغییر اعضای فعلی مجلی خبرگان ممکن می‌شود یا با تغییر دیدگاه‌های آنان که البته اولی چندان محتمل نیست و باید به امید دومی ‌ماند. یکی دیگر از وظایف مجلس خبرگان رهبری نظارت بر رهبری و دستگاه‌های زیر نظر رهبری است که البته از دیدگاه برخی از اعضای مجلس خبرگان رهبری حضور مسوولان دستگاه‌های زیر نظر رهبری و پاسخ خواستن از آنان به شکلی که در مجلس شورای اسلامی ‌‌مرسوم است دخالت در کار رهبری محسوب می‌شود اما به هر حال کمیسیونی در مجلس خبرگان رهبری به نام کمیسیون تحقیق این وظیفه را برعهده دارد و اقداماتی را در این باره انجام داده است. اقداماتی که البته نتایج آن برای عموم منتشر نشده است. کمیسیون دیگری که در این زمینه وجود دارد کمیسیون اصل 107 و 109 قانون اساسی است که وظیفه احصاء و بررسی سوابق کسانی را دارد که شرایط و شایستگی پذیرش سمت رهبری را دارند. اطلاعات جمع‌آوری شده در نزد اعضای این کمیسیون باقی می‌ماند. آیت‌الله علی محمدی‌تاکندی کاندیدای انتخابات مجلس خبرگان رهبری و عضو مجلس خبرگان از جمله اعضای این مجلس بوده که معتقد است باید امکان آگاه شدن بیشتر مردم از مذاکرات مجلس خبرگان فراهم شود. او یادآوری می‌کند که نظر او و دوستانش در مجلس خبرگان البته در اقلیت است. این کاندیدای 63 ساله مجلس خبرگان رهبری از سنه 1326 با توجه به اینکه در خانواده‌ای روحانی پرورش یافته بود راه تحصیل در حوزه علمیه را در پیش گرفت. او قریب به 7 سال در حوزه علمیه قزوین باقی ماند تا مقدمات و لمعتین را بیاموزد. او سپس از سال 1333 عازم قم شد و تا سال 1361در قم ماند. وی یک سال و نیم فرصت درک محضر آیت‌الله بروجردی را یافت و دانش دینی خود را تکمیل نمود. 8 سال دوره درس‌های خارج اصول و فقه را در خدمت امام(ره) به تحصیل نشست و پس از تبعید حضرت امام قریب به 14 سال در کلاس‌های درس آیت‌الله شیخ‌ هاشم ‌آملی حضور پیدا کرد. تاکندی درس‌های کفایه و رسائل خود را نیز در خدمت آیت‌الله سلطانی، آیت‌الله مکارم‌شیرازی، آیت‌الله سبحانی و آیت‌الله مجاهد گذرانده است. او از سال 1361 به قزوین رفت و در حوزه علمیه این شهر تدریس می‌کند. در اینجا گفت‌وگوی ایشان با خبرنگار اعتماد ملی را می‌خوانید.

*با توجه به اینکه در آستانه انتخابات مجلس خبرگان رهبری هستیم، تحلیل شما از عملکرد مجلس خبرگان در ادوار گذشته چیست؟
**نقش اول مجلس خبرگان تعیین رهبر است که در مواقع حساس ممکلت ما بدون رهبر باقی نماند. الحمدلله در این جهت در دوره دوم پس از ارتحال امام(ره) که مملکت متلاطم بود و دشمنان منتظر بودند که انقلاب شکست بخورد، اما مجلس خبرگان رهبری جایگزین امام(ره) را سریعا تعیین کردند.
اما نکته دیگر این است که برخی انتظارات را مردم از مجلس خبرگان رهبری دارند. وظیفه دوم مجلس خبرگان، نظارت بر مقام معظم رهبری است که در دوره سوم که من حضور داشتم کمیسیون تحقیق ناظر عملکرد رهبر بودند و گزارش می‌دادند و بنده مجموعا مجلس خبرگان را موفق ارزیابی می‌کنم.
*بحث نظارت بر عملکرد رهبری را مطرح کردید. یک نکته دیگر عملکرد بر دستگاه‌های زیر نظر رهبری است که گویا در این باره بین اعضای مجلس خبرگان رهبری اختلاف وجود دارد و عده‌ای معتقدند اینکه دستگاه‌های زیر نظر رهبری در مجلس خبرگان حاضر شوند و به اعضای مجلس خبرگان پاسخگو باشند، دخالت در کار رهبری است. در این باره چه اقداماتی در مجلس خبرگان رهبری انجام شده است؟
**کمیسیون تحقیق برنامه‌هایی دارد از جمله اینکه که در دفتر مقام معظم رهبری وارد شوند و ارگان‌ها و موسساتی که زیر نظر مقام معظم رهبری است را بررسی کنند. این کمیسیون سالیانه یک گزارش درباره اقدامات انجام شده ارائه می‌دهد.
*آیا فکر می‌کنید که لازم هست که اعضای کمیسیون تحقیق از اقداماتی که انجام شده را تا حدی که امکان آن وجود دارد با مردم در میان بگذارند یا اینکه مانند برخی دیگر از اعضای مجلس خبرگان این امر را به مصلحت نمی‌دانید؟
**این نکته بسته به تصمیم مجلس خبرگان است. این موضوع در مجلس بحث شد که مطالبی که در مجلس خبرگان بیان می‌شود نظیر مذاکرات مجلس شورای اسلامی ‌‌برای مردم هم امکان شنیدن و اطلاع وجود داشته باشد، در این باره بحث شد و پس از رای‌گیری نتیجه این شد که مذاکرات همچنان محرمانه باشد. لذا اطلاع مردم از مذاکرات مجلس خبرگان از جمله گزارش‌های کمیسیون تحقیق بسته به این است که اعضای مجلس خبرگان این موضوع را مجددا به رای‌گیری بگذارند و به آن رای مثبت دهند.
اگر این امر رخ دهد امکان مطلع شدن مردم از مذاکرات مجلس خبرگان امکان‌پذیر می‌شود.
*یک‌سری از موارد شاید از دیدگاه اعضای مجلس خبرگان رهبری محرمانه تلقی شود و برای آن استدلال‌هایی را داشته باشند اما مواردی مانند نطق‌های پیش از دستور اعضای مجلس خبرگان رهبری که چندان جنبه محرمانه ندارد، دلیل اینکه این نطق‌ها هم باید محرمانه بماند چیست؟
**این نکته هم مورد بررسی قرار گرفت که نطق‌های پیش از دستور علنی باشد اما این نکته هم رای نیاورد لذا نطق‌های پیش از دستور هم کماکان باید غیرعلنی باشد.
*درباره خود مجلس خبرگان چطور؟ آیا فکر می‌کنید که اطلاع‌رسانی کافی انجام شده و مردم از وظایف و جایگاه مجلس خبرگان اطلاعات لازم را دارند؟
**افرادی که تا اندازه‌ای اهل تحقیق هستند از گوشه و کنار متوجه می‌شوند که در مجلس خبرگان چه مباحثی مطرح می‌شود و چه می‌گذرد، اما کسانی که خیلی در مقام تحقیق نیستند ممکن است بی‌اطلاع باشند.
*خود مجلس خبرگان چه اقداماتی را انجام داده تا مردم را بیشتر با وظایف خود و اقدامات انجام شده در راستای تحقق این وظایف آشنا کند؟
**البته نمایندگان مجلس خبرگان رهبری کلیات وظایف مجلس خبرگان در مراوداتی که با مردم دارند این وظایف را برای مردم تشریح می‌کنند.
به ‌طور مثال بنده به عنوان یک عضو مجلس خبرگان رهبری تلاش می‌کنم که در جلسات مختلف، در سخنرانی‌ها و هر حضوری که در میان مردم دارم وظایف و اقدامات انجام شده مجلس خبرگان را برای مردم توضیح دهم.
*این اقدامات فردی هر چند که مفید است اما شاید کفایت نکند، هیات ‌رئیسه و دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری چه اقداماتی را در این راستا انجام داده‌اند؟
**البته آنها هم در بعضی مواقع گاهی اوقات در نماز جمعه و تریبون‌های دیگر در این باره صحبت می‌کنند. از جمله آیت‌الله امینی که امام جمعه قم هستند یا آقای ‌هاشمی‌رفسنجانی در خطبه‌های نماز جمعه تهران در این باره سخن می‌گویند. البته طبیعتا این‌گونه نیست که جزئیات همه مطالب بیان شود.
در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری با مقام معظم رهبری نیز برخی مطالب بیان می‌شود که آن هم به شکل علنی است و مطالب را همه می‌شنوند.
در این جلسات آیت‌الله امینی کلیات موارد مطرح شده در مجلس خبرگان رهبری را توضیح می‌دهند و مقام معظم رهبری هم در مواردی که نیاز به توضیح داشته باشد مواردی را مطرح می‌کنند.
*مجلس خبرگان رهبری در کارآمد کردن ولایت فقیه برای اداده امور جامعه چه نقشی را می‌تواند داشته باشد؟
**این موضوع احتیاج به تجدیدنظر در برخی از مسائل دارد که با توجه به کارهایی که انجام می‌شود و پیگیری‌هایی که مقام معظم رهبری انجام می‌دهند این امر ممکن می‌شود.
*آیین‌نامه مجلس خبرگان در این دوره تغییراتی را داشته است. این تغییرات بیشتر ناظر به چه حوزه‌هایی بوده است. از سوی دیگر فکر می‌کنید که چه مواردی نیاز به تغییر داشته که در آیین‌نامه انجام نشده و در بازنگری‌های آینده باید اعمال شود؟
**تغییرات جدی در آیین‌نامه انجام نشده است.
*چه تغییرات دیگری در آیین‌نامه لازم بود و نیاز بود که انجام شود، اما نشد؟
**من از جمله کسانی بودم که تمایل داشتم که سخنرانی‌ها و مذاکرات انجام شده در مجلس خبرگان علنی باشد و خیلی هم برای این امر سرمایه‌گذاری کرده بودیم اما چون در اقلیت بودیم این موضوع رای نیاورد.
*یکی از مواردی که در مجلس خبرگان پیگیری شده کمیسیون‌های اصل 107 و 109 قانون اساسی است که افرادی را که شرایط رهبری را دارند بررسی و نتیجه آن را به مجلس خبرگان ارائه می‌کنند. آیا امکان دارد در باره اقدامات انجام شده در این کمیسیون توضیحاتی را مطرح کنید؟
**یک موضوع دیگر که در خبرگان رهبری انجام شده این است که یک گروه برای بررسی افرادی که شرایط رهبری دارند انتخاب شده است که این گروه وظیفه دارند درباره افرادی که شایستگی و شرایط رهبری را دارند بررسی کنند و نام این افراد محرمانه می‌ماند و حتی به اعضای مجلس خبرگان رهبری هم این نام‌ها اعلام نمی‌شود.
پرونده این افراد جمع‌آوری و در مجلس خبرگان رهبری بایگانی می‌شود تا در روز مبادا نتیجه این تحقیقات برای اعضای مجلس خبرگان رهبری آشکار می‌شود تا اعضای مجلس خبرگان رهبری تعیین رهبری را با تحقیقات بیشتر و در حداقل زمان انجام دهند.
به تعبیر ساده‌تر این افراد به‌طور مثال در 5 نفر شایستگی و شرایط رهبری را مشاهده می‌کنند، درباره این 5 نفر بررسی‌های لازم انجام می‌شود و نام این 5 نفر مخفی می‌ماند تا در روز مبادا این 5 نفر در صحن علنی مجلس خبرگان مطرح شوند و خبرگان در بین این 5 نفر یک نفر را انتخاب کنند.
*گروهی که برای این کار انتخاب شده‌اند چند نفر هستند و چه شرایطی را داشته‌اند؟
**این گروه با این شرط انتخاب شده‌اند که افرادی را که شرایط رهبری را دارند بررسی کنند اما نتایج بررسی غیر از خودشان به هیچ‌کس دیگری اطلاع داده نشود و در 5 نفر و در 4 نفر و یا بیشتر را سربسته برای روز مبادا نگه دارند.
*اعضای این گروه چه کسانی هستند؟
**از بین اعضای مجلس خبرگان رهبری هستند.
*در حال حاضر وارد فضای رقابت‌های انتخاباتی مجلس خبرگان رهبری می‌شویم. تحلیل شما از فضای انتخابات مجلس خبرگان تا این زمان چیست؟
**امیدواریم که با خواست خداوند انتخابات به خوبی انجام شود. البته آقایان یک مقدار دامنه نظارت‌ها و تایید صلاحیت‌ها را تنگ گرفتند. اگر یک مقدار توسعه می‌دادند که افراد بیشتری در صحنه حاضر می‌شدند، بهتر بود اما به هر حال آقایان بزرگوارند. امیدواریم در بین تاییدشدگان انتخابات با موفقیت انجام شود.
*مطرح کردید که دامنه انتخابات خبرگان یک مقدار تنگ گرفته شد. اعتراض‌هایی به عملکرد شورای نگهبان درباره تایید صلاحیت‌ها همواره وجود داشته است. نظر شما در این‌باره چیست؟
**مجلس خبرگان رهبری دوره سوم 86 نفر بودند و این دوره هم حداقل 86 نفر باید وارد مجلس خبرگان رهبری شوند. برای انتخاب این 86 نفر باید حداقل 200 نفر کاندیدا وجود داشته باشند، اما می‌بینیم که تعداد کاندیداها کمتر از 200 نفر است.
*یکی از بحث‌هایی درباره رد صلاحیت‌ها مربوط به اعضای فعلی مجلس خبرگان رهبری است که در یکی از موارد یکی از اعضا به امتحان فراخوانده شد و در مورد دیگر یکی از اعضای مجلس خبرگان رهبری و شورای نگهبان رد صلاحیت شد. امتحان گرفتن از اعضای فعلی مجلس خبرگان رهبری که قبلا امتحان داده‌اند یا افرادی که قبلا تایید صلاحیت شده‌اند به نظر شما آیا منطقی است؟
**بنده که با عینک طلبگی این موضوع را نگاه می‌کنم، خیلی خوشم نیامد و حیف بود که این افراد رد صلاحیت شدند و امیدواریم که در این رد صلاحیت‌های انجام شده تجدیدنظر شود.
بنده به نوبه خودم واقعا آقای مجید انصاری را یکی از قانوندانان می‌دانستم و از جمله افرادی بود که آبروی مجلس خبرگان بودند که در رتبه دوم و سوم رجل‌های خبرگان حضور داشتند.
آقای عباسی‌فرد هم به همین شکل در مباحث حقوقی و آیین‌نامه مجلس خبرگان نقش موثری داشتند. من نمی‌دانم که استدلال آقایان برای رد صلاحیت این افراد چه بوده است. این افراد به یک معنا آبروی جلسات مجلس خبرگان رهبری بودند.
*با توجه به مباحثی که درباره تایید صلاحیت کاندیداهای مجلس خبرگان رهبری وجود دارد، فکر می‌کنید که چه تغییراتی در روند تایید صلاحیت‌های مجلس خبرگان رهبری وجود دارد؟
**این موضوع بستگی به آقایان دارد که ان‌شاءالله دل‌هایشان وسعت دارد، ان‌شاءالله وسعت آن را بیشتر کنند و تنگ‌نظری نکنند و امیدواریم که آینده بهتری را شاهد باشیم.
*شما درباره روند رقابت‌های انتخاباتی، فهرست‌های منتشر شده گروه‌ها و مباحث دیگر رقابت‌های انتخاباتی چه نظری دارید؟
**در قزوین که ما ضمن احترام به همه درصدد هستیم که با تمام وجود در صحنه حاضر شویم و اجازه ندهیم که در استان ما کوچک‌ترین بی‌احترامی‌‌ نسبت به افراد و کاندیداها انجام شود و امید است که در همه استان‌ها چنین باشد.
*درباره نظریه ولایت فقیه و مشروعیت آن نظرات مختلفی مطرح می‌شود از جمله نظریه کشف و نظریه انتخاب شما قائل به کدامیک از این نظرات هستید؟
**البته این یک موضوع علمی‌‌است. در قدم اول حکومت در دست خداست و او حاکم مطلق است در قدم دوم در دست پیامبر است. در قدم سوم برای ائمه اطهار است و در زمان غیبت به دست ولی فقیه است. لذا بنده معتقدم که در زمان غیبت ولی فقیه بالای سر انسان باشد و برای ما رتق و فتق امور را انجام دهد و لذا این جنبه را معتقدم که باید وجود داشته است.
*از ماه‌های پیش از برگزاری انتخابات مجلس خبرگان رهبری بحثی به نام ورود جوان‌ها به مجلس خبرگان رهبری مطرح شده است نظر شما درباره ورود جوان‌ها به مجلس خبرگان رهبری چیست و این بحث بیشتر از ناحیه چه افراد و گروه‌هایی طرح می‌شود و انگیزه طرح آن چیست؟
**جوان‌ها البته اگر امتحان داده باشند و شرایط علمی ‌‌لازم را داشته باشند که مشکلی برای ورود آنان دبه مجلس خبرگان نیست و ان‌شاءالله می‌توانند وارد مجلس خبرگان شوند.
در دوره سوم مجلس خبرگان رهبری هم تعدادی از روحانیون جوان حضور داشتند و در این دوره هم ممکن است که تعداد بیشتری از جوان‌ها قصد ورود به مجلس خبرگان را داشته باشند.
*یک گروه با نام نخبگان حوزه و دانشگاه وارد رقابت‌های انتخاباتی مجلس خبرگان رهبری شده‌اند این گروه که بیشتر طلبه‌های آیت‌الله مصباح‌یزدی هستند اعلام کرده‌اند که شاخص لیستشان این است که آقای‌ هاشمی‌ و آقای روحانی در لیستشان حضور ندارند. نظر شما درباره حضور این گروه در انتخابات مجلس خبرگان چیست؟
**البته بنده نصیحت کردم و می‌کنم و معتقدم که از افتخارات مملکت آقای هاشمی‌رفسنجانی است ایشان افتخار انقلاب هستند و من وقتی سخنان ایشان در نماز جمعه را می‌شنوم لذت می‌برم از سوی دیگر آقای‌‌ هاشمی‌رفسنجانی شخصیتی هستند که دنیا روی ایشان حساب می‌کند.
در مجلس خبرگان رهبری هم به یک معنا مجلس را ایشان اداره می‌کنند. سوابق ایشان در انقلاب از ابتدا در مجلس شورای اسلامی ‌در ریاست‌جمهوری و در جنگ که قابل انکار نیست و امیدواریم اگر آقایان گلایه‌ای هم نسبت به ایشان دارند تجدید نظر کنند حیف است که چنین افرادی از رده خارج شوند.
ما به آقای مصباح‌یزدی هم علاقه‌مند هستیم ولی برخی از اوقات اطرافیان تند روی می‌کنند. امیدواریم که در آینده این مسائل حل شود.
*شما فکر می‌کنید که ترکیب مجلس خبرگان تغییراتی داشته باشد؟
**بعید می‌دانم که تغییرات خاصی در مجلس خبرگان داشته باشد.
*بحث تخریب‌های انتخاباتی در ماه‌های گذشته درباره انتخابات خبرگان مطرح بوده است و شما پیش از این در مصاحبه‌ای اعلام کرده بودید که در اجلاسیه خبرگان به آقای لاریجانی دبیر شورای‌ عالی امنیت ملی اعلام کرده‌اید که صدای تخریب را می‌شنوید آیا شما وقوع این تحلیل‌ها را همچنان محتمل می‌دانید؟
**من احتمال می‌دهم که تخریب‌ها دیگر کارگر نباشد البته همچنان عده‌ای در صدد تخریب برخواهند آمد اما من احتمال می‌دهم که این تخریب‌ها برایشان مثمرثمر واقع نشود. برای اینکه مردم بیشتر متوجه شده‌اند و بعید است که تخریب دیگر اثر داشته باشند.
*تخریب‌های سازمان یافته‌ای که در انتخابات گذشته شاهد بودیم را آیا مجددا مشاهده خواهیم کرد؟
**اینها ممکن است دست به این کارها بزنند اما هم رهبر بزرگوار سفارش‌ها و توصیه‌هایی داشته‌اند و هم اینکه جو عمومی‌ ‌و مردم نسبت به دوره انتخابات ریاست‌جمهوری تغییر کرده است من امیدوارم که مردم نظر خوبی را داشته باشند و برای صلاح مملکت انتخاب خوبی را داشته باشند.
*این دوره اولین دوره‌ای است که ما انتخابات خبرگان و شوراها را همزمان خواهیم داشت این همزمانی در استان شما چه تاثیری را بر برگزاری انتخابات داشته است آیا انتخابات خبرگان تحت تاثیر انتخابات شوراها قرار گرفته است؟
**این یک شرایط جدید است اما امیدواریم که انتخابات شوراها انتخابات مجلس خبرگان را تحت تاثیر قرار می‌دهد البته این دوره به این شکل است و در دوره آینده این انتخابات با انتخابات مجلس همزمان خواهد بود.
*در حال حاضر فضا به سمت کدام انتخابات متمایل‌تر است، شوراها؟
**به سمت هر دو. در استان ما که فضای هر دو انتخابات خوب است.
*سخن پایانی شما درباره برگزاری انتخابات چیست؟
**من مجددا همه را به وحدت و مهربانی توصیه می‌کنم هم کاندیداها و هم مردم احترام یکدیگر را نگه دارند اگر انتخاب شدیم که در کنار دیگر آقایان خدمت می‌کنیم و در بعضی از مسائل مربوط به مجلس خبرگان هم نیاز به تجدید نظر است که ان‌شاءالله در آینده بیان می‌کنم.